ਤਤਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਮਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਨ੍ਸ ਬਾਹੁਕਃ। ਅਸ਼੍ਵਸ਼ਾਲਾਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਭਾਗਸ੍ਵਰਿਨृਪਾਜ੍ਞਯਾ
ਫਿਰ ਬਾਹੁਕ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਤਬੇਲਾ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਤ੍ਵਰ੍ਯਮਾਣੋ ਬਹੁਸ਼ ऋਤੁਪਰ੍ਣਨ ਬਾਹੁਕਃ। ਅਸ਼੍ਵਾਞ੍ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨੋ ਵੈ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ। ਅਧ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍ਕृਸ਼ਾਨਸ਼੍ਵਾਨ੍ਸਮਰ੍ਥਾਨਧ੍ਵਨਿ ਕ੍ਸ਼ਮਾਨ੍
ਰਿਤੁਪਰਨ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਬਾਹੁਕ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਪਤਲੇ ਪਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਘੋੜੇ ਚੁਣ ਲਏ।
ਤੇਜੋਬਲਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਕੁਲਸ਼ੀਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍। ਵਰ੍ਜਿਤਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਹੀਨੈਃ ਪृਥੁਪ੍ਰੋਥਾਨ੍ਮਹਾਹਨੂਨ੍
ਉਹ ਘੋੜੇ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਘਰਾਣੇ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਨੁਕਸਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਜਬੜੇ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨ੍ਦਸ਼ਭਿਰਾਵਰ੍ਤੈਃ ਸਿਨ੍ਧੁਜਾਨ੍ਵਾਤਰਂਹਸਃ। `ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਕृਸ਼ਾਨਙ੍ਗੈਰ੍ਜਵੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮਾਨ੍ਪਥਿ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੱਸ ਗੁੰਮੜੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਿੰਧ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇਜ਼ ਸਨ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਬਲਾਨ੍ਨਾਜਾ ਪ੍ਰਾਹ ਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਕਿਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਲਬ੍ਧਵ੍ਯਾ ਨ ਤੇ ਵਚਮ੍
ਉਹ ਪਤਲੇ ਘੋੜੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰਥ ਹੰਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਜੋ ਤੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।"
ਕਥਮਲ੍ਪਬਲਪ੍ਰਾਣਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਮੇ ਹਯਾ ਰਥਮ੍। ਮਹਾਨਧ੍ਵਾ ਸ ਚੈਕਾਹ੍ਨਾ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕਥਮੀਦृਸ਼ੈਃ
ਇਹ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਕਤ ਹੈ ਨਾ ਸਾਹ, ਰਥ ਕਿਵੇਂ ਖਿੱਚਣਗੇ? ਰਸਤਾ ਲੰਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ?
[ਏਕੋ ਲਲਾਟੇ ਦ੍ਵੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਦ੍ਵੌਦ੍ਵੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਪਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ। ਦ੍ਵੌਦ੍ਵੌ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਵਿਜ੍ਞੈਰ੍ਯੌ ਪ੍ਰਯਾਣੇ ਚੈਕ ਏਵ ਤੁ ।।]
[ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ, ਦੋ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਦੋ-ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਨੇੜੇ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਦੋ-ਦੋ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਾਹਰ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।]
ਏਤੇ ਹਯਾ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਦਰ੍ਭਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਯਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਯਸੇ ਰਾਜਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਾਨ੍ਯੋਜਯਾਮਿਤੇ
ਇਹ ਘੋੜੇ ਵਿਦਰਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੱਸ ਦੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿਆਂ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਹਯਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਕੁਸ਼ਲੋ ਹ੍ਯਸਿ ਬਾਹੁਕ। ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਯਸੇ ਸਮਰ੍ਥਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਾਨੇਵ ਯੋਜਯ
ਤੂੰ ਹੀ, ਬਾਹੁਕ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਮਾਹਰ ਹੈਂ। ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜੋੜ ਦੇ।
ਤਤਃ ਸਦਸ਼੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰਃ ਕੁਲਸ਼ੀਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍। ਯੋਜਯਾਮਾਸ ਕੁਸ਼ਲੋ ਜਵਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਰਥੇ ਨਲਃ
ਫਿਰ ਨਿਪੁੰਨ ਨਲ ਨੇ ਚਾਰ ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ, ਚੰਗੇ ਘਰਾਣੇ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋ ਯੁਕ੍ਤਂ ਰਥਂ ਰਾਜਾ ਸਮਾਰੋਹਤ੍ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਅਥ ਪਰ੍ਯਪਤਨ੍ਭੂਮੌ ਜਾਨੁਭਿਸ੍ਤੇ ਹਯੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਘੁੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਰ ਰਗੜਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਤੋ ਨਰਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਤਾਨਸ਼੍ਵਾਂਸ੍ਤੇਜੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਨਲ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਹ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।
ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਨਲੋ ਯਾਤੁਮਿਯੇष ਸਃ। ਸੂਤਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯਂ ਜਵਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵੈ ਪਰਮ੍
ਨਲ ਨੇ ਲਗਾਮਾਂ ਫੜ ਕੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀਰ ਨੂੰ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਾਇਆ।
ਤੇ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਾ ਵਿਧਿਵਦ੍ਬਾਹੁਕੇਨ ਹਯੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਸਮੁਤ੍ਪੇਤੁਰਿਵਾਕਾਸ਼ਂ ਰਥਿਨਂ ਮੋਹਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੰਕਾਏ, ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਪਏ ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ।
ਤਥਾ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨਸ਼੍ਵਾਨ੍ਵਹਤੋ ਵਾਤਰਂਹਸਃ। ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਯਯੌ
ਜਦੋਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਥਘੋषਂ ਤੁ ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਯਸਂਗ੍ਰਹਣਂ ਚ ਤਤ੍। ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਬਾਹੁਕਸ੍ਯ ਹਯਜ੍ਞਤਾਮ੍
ਰਥ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਬਾਹੁਕਾ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵਧੀਆ ਸਮਝ ਹੈ।
ਕਿਂਨੁ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤਲਿਰਯਂ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਸਾਰਥਿਃ। ਤਥਾ ਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੀਰੇ ਬਾਹੁਕੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਹਤ੍
ਕੀ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਮਾਤਲੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ? ਬਾਹੁਕਾ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਵੱਡੇ ਲੱਛਣ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲਿਹੋਤ੍ਰੋऽਥ ਕਿਂਤੁ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਯਾਨਾਂ ਕੁਲਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍। ਮਾਨੁਪਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਪੁਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਲਿਹੋਤ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।
ਉਤਾਹੋਸ੍ਵਿਦ੍ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਾ ਨਲਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ। ਸੋਯਂ ਨृਪਤਿਰਾਯਾਤ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨਲ ਹੋਵੇ? ਇਹ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ।
ਅਥਵਾऽਯਂਨਲਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਤਾਮੇਵ ਬਾਹੁਕਃ। ਤੁਲ੍ਯਂ ਹਿ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਬਾਹੁਕਸ੍ਯ ਨਲਸ੍ਯ ਚ
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਬਾਹੁਕਾ ਨੇ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਨਲ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸਮਝ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਅਪਿਚੇਦਂ ਵਯਸ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਬਾਹੁਕਸ੍ਯ ਨਲਸ੍ਯ ਚ। ਨਾਯਂ ਨਲੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਪਰੋਂ, ਬਾਹੁਕਾ ਤੇ ਨਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਨਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਰੱਖੇਗਾ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍। ਦੈਵੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਨਿਰੂਪਣੈਃ
ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਲੋਕ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੁਕ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਵੇਨ੍ਨ ਮਤਿਭੇਦੋ ਮੇ ਗਾਤ੍ਰਵੈਰੂਪ੍ਯਤਾ ਪ੍ਰਤਿ। ਪ੍ਰਮਾਣਾਤ੍ਪਰਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਭਵੇਦਿਤਿ ਮਤਿਰ੍ਮਮ
ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਭੁਲਾਵਾ ਨਾ ਆਵੇ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਯਃਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਰੂਪੇਣ ਤੁ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ। ਨਲਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਬਾਹੁਕਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਰੂਪ ਵੱਖਰੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਨਲ ਨੂੰ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਬਾਹੁਕਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋ ਵਾਰ੍ष੍ਣੋਯਃ ਪਰ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍। ਹृਦਯੇਨ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਾਰਥਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ऋਤੁਪਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਰਾਜੇਨਦ੍ਰੋ ਬਾਹੁਕਸ੍ਯ ਹਯਜ੍ਞਤਾਮ੍। ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਮੁਮੁਦੇ ਰਾਜਾ ਸਹਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯਸਾਰਥਿਃ
ਰਾਜਾ ਰਿਤੁਪਰਣ ਨੇ ਵੀ, ਬਾਹੁਕਾ ਦੀ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਐਕਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਚ ਤਥੋਤ੍ਸਾਹਂ ਹਯਸਂਗ੍ਰਹਣਂ ਚ ਤਤ੍। ਕੌਸ਼ਲਂ ਚਾਪਿ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਾਂ ਸੁਦਮਵਾਪ ਹ
ਉਸ ਦੀ ਲਗਨ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਦਾਮਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਸ ਨਦੀਃ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਨਾਨਿ ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ। ਅਚਿਰੇਣਾਤਿਚਕ੍ਰਾਮ ਸ੍ਵੇਚਰਃ ਖੇ ਚਰਨ੍ਨਿਵ
ਉਸ ਨੇ ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਤੁ ਰਥੇ ਤਦਾ ਭਾਗਸ੍ਵਰਿਰ੍ਨृਪਃ। ਉਤ੍ਤਰੀਯਮਧੋਪਸ਼੍ਯਦ੍ਧष੍ਟਂ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਜਦ ਰਥ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਾਗਸਵਰੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਕੱਪੜਾ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਨੋਟ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸ ਤ੍ਵਰਮਾਣਸ੍ਤੁ ਪਟੇ ਨਿਪਤਿਤੇ ਤਦਾ। ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮੀਤਿ ਤਂ ਰਾਜਾ ਨਲਮਾਹ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਉਹ ਕੱਪੜਾ ਜਦ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਚੁੱਕ ਲਵਾਂਗਾ।'