ਯਥੇਯਂ ਮੇ ਪੁਰਾ ਦृष੍ਟਾ ਤਥਾਰੂਪੇਯਮਙ੍ਗਨਾ। ਕृਤਾਰ੍ਥੋਸ੍ਮ੍ਯਦ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵੇਮਾਂ ਲੋਕਕਾਨ੍ਤਾਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਂ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਔਰਤ ਹੁਣ ਵੀ ਓਹੀ ਹੈ; ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਕismet ਵਰਗੀ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਚਾਰੁਵृਤ੍ਤਪਯੋਧਰਾਮ੍। ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੀਂ ਪ੍ਰਭਯਾ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਵਿਤਿਮਿਰਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਇਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਰੰਗ ਸਲੇਟੀ, ਛਾਤੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਗੋਲ, ਕਦੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ।
ਚਾਰੁਪਦ੍ਮਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ ਰਤੀਮਿਵ। ਇष੍ਟਾਂ ਸਮਸ੍ਤਲੋਕਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਮਿਵ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ, ਮਨਮਥ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਤੀ ਵਰਗੀ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਚਾਹਤ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਚਮਕ।
ਵਿਦਰ੍ਭਸਰਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੈਵਦੋषਾਦਿਵੋਦ੍ਧृਤਾਮ੍। ਮਲਪਙ੍ਕਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗੀਂ ਪ੍ਰਮ੍ਲਾਨਾਂ ਨਲਿਨੀਮਿਵ
ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਝੀਲ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਮਿਵ ਨਿਸ਼ਾਂ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤਨਿਸ਼ਾਕਰਾਮ੍। ਪਤਿਸ਼ੋਕਾਕੁਲਾਂ ਦੀਨਾਂ ਕृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋਤਾਂ ਨਦੀਮਿਵ
ਪੂਰਨਮਾਸ ਦੀ ਰਾਤ ਵਰਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਚੰਦ ਰਾਹੂ ਨੇ ਡੁੰਘ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਰਿਆ ਵਰਗੀ।
ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਪਰ੍ਣਕਮਲਾਂ ਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤਵਿਹਂਗਮਾਮ੍। ਹਸ੍ਤਿਹਸ੍ਤਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਾਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਮਿਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀਮ੍
ਜਿਸ ਤਲਾਬ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਕਮਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ, ਪੰਛੀ ਡਰ ਕੇ ਉੱਡ ਗਏ ਹੋਣ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਲਾਬ ਜਿਵੇਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸੁਕੁਮਾਰੀਂ ਸੁਜਾਤਾਙ੍ਗੀਂ ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਗृਹੋਚਿਤਾਮ੍। ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਮਿਵਾਰ੍ਕੇਣ ਮृਣਾਲੀਮਿਵ ਚੋਦ੍ਧृਤਾਮ੍
ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੀ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਘਰ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਲਗਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੋਖ ਤੋਂ ਉਖਾੜੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ।
ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣੋਪੇਤਾਂ ਮਣ੍ਡਨਾਰ੍ਹਾਮਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍। ਚਨ੍ਦ੍ਰਲੇਖਾਮਿਵ ਨਵਾਂਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਨੀਲਾਭ੍ਰਸਂਵृਤਾਮ੍
ਸੁੰਦਰਤਾ, ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਯੋਗ ਪਰ ਅਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਨਵੀਂ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ ਲਗਦੀ ਸੀ।
ਕਾਮਭੋਗੈਃ ਪ੍ਰਿਯੈਰ੍ਹੀਨਾਂ ਹੀਨਾਂ ਬਨ੍ਧੁਜਨੇਨ ਚ। ਦੇਹਂ ਧਾਰਯਤੀਂ ਦੀਨਂ ਭਰ੍ਤृਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਇੱਛਾ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਭਰ੍ਤਾ ਨਾਮ ਪਰਂ ਨਾਰ੍ਯਾ ਭੂषਣਂ ਭੂषਣੈਰ੍ਵਿਨਾ। ਏषਾ ਹਿ ਰਹਿਤਾ ਤੇਨ ਸ਼ੋਭਮਾਨਾ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਇਕ ਔਰਤ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਹਣਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੀ। ਉਹ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ।
ਦੁष੍ਕਰਂ ਕੁਰੁਤੇऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਹੀਨੋ ਯਦਨਯਾ ਨਲਃ। ਧਾਰਯਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਦੇਹਂ ਨ ਸ਼ੋਕੇਨਾਪਿ ਸੀਦਤਿ
ਨਲ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਮਾਮਸਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍। ਸੁਖਾਰ੍ਹਾਂ ਦੁਃਖਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਮਾਪਿ ਵ੍ਯਥਤੇ ਮਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਾਲੀ ਵਾਂਗ ਵਾਲ ਤੇ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਪਰ ਦੁਖੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾ ਨੁ ਖਲੁਃ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਪਾਰਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਵੈ ਸ਼ੁਭਾ। ਭਰ੍ਤੁਃ ਸਮਾਗਮਾਤ੍ਸਾਧ੍ਵੀਰੋਹਿਣੀ ਸ਼ਸ਼ਿਨੋ ਯਥਾ
ਇਹ ਨੇਕ ਔਰਤ ਕਦੋਂ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਗੀ, ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੁਆਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਚੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਅਸ੍ਯਾ ਨੂਨਂ ਪੁਨਰ੍ਲਾਭਾਨ੍ਨੈषਧਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮੇष੍ਯਤਿ। ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਯਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਪੁਨਰ੍ਲਬ੍ਧ੍ਵੇਵ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲ ਕੇ ਨਲ ਨੂੰ ਫਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਸ਼ੀਲਵਯੋਯੁਕ੍ਤਾਂ ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਜਨਸਂਵृਤਮ੍। ਨੈषਧੋऽਰ੍ਹਤਿ ਵੈਦਰ੍ਭੀਂ ਤਂ ਚੇਯਮਸਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਨਲ ਨੂੰ ਦਮਯੰਤੀ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਵ, ਉਮਰ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਵੀ ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਸਤ੍ਵਵਤੋ ਮਯਾ। ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤੁਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਤਿਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਮ੍
ਉਸ ਅਣਮਾਪ ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨਲ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
ਅਹਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮ੍ਯੇਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍। ਅਦृष੍ਟਦੁਃਖਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਧ੍ਯਾਨਰੋਦਨਤਤ੍ਪਰਾਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ।
ਏਵਂ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਵਿਵਿਧੈਃ ਕਾਰਣੈਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਸ਼੍ਚ ਤਾਮ੍। ਉਪਗਮ੍ਯ ਤਤੋ ਭੈਮੀਂ ਸੁਦੇਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੁਦੇਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੀਮ ਦੀ ਧੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਹਂ ਸੁਦੇਵੋ ਵੈਦਰ੍ਭਿ ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤੇ ਦਯਿਤਃ ਸਖਾ। ਭੀਮਸ੍ਯ ਵਚਨਾਦ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਾਮਨ੍ਵੇष੍ਟੁਮਿਹਾਗਤਃ
ਹੇ ਵੈਦਰਭੀ, ਮੈਂ ਸੁਦੇਵ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਦੋਸਤ; ਭੀਮ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਣ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਕੁਸ਼ਲੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞਿ ਜਨਨੀ ਭ੍ਰਾਤਰਸ਼੍ਚ ਤੇ। ਆਯੁष੍ਮਨ੍ਤੌ ਕੁਸ਼ਲਿਨੌ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੌ ਦਾਰਕੌ ਚ ਤੇ
ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ, ਮਾਂ ਤੇ ਭਰਾ ਸਭ ਠੀਕ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਵੀ ਉਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇਬਨ੍ਧੁਵਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਗਤਸਤ੍ਵਾ ਇਵਾਸਤੇ। ਅਨ੍ਵੇष੍ਟਾਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਮਹੀਮ੍
ਤੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਿਨਾ ਜਿੰਦ ਦੇ ਬੈਠੇ ਹਨ; ਸੈਂਕੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾਯ ਸੁਦੇਵਂ ਤਂ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ। ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਸੁਹृਦਃ ਸ੍ਵਕਾਨ੍
ਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਰੁਰੋਦ ਚ ਭृਸ਼ਂ ਰਾਜਨ੍ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਦੇਵਂ ਸਹਸਾ ਭ੍ਰਾਤੁਰਿष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਵੈਦਰਭੀ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਈ।
ਤਤੋ ਰੁਦਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਨਨ੍ਦਾ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਸੁਦੇਵੇਨ ਸਹੈਕਾਨ੍ਤੇ ਕਥਯਨ੍ਤੀਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਨੰਦਾ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੀ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਜਨਿਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰੀ ਰੁਦਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਹਾਗਮ੍ਯ ਤਾਂਵਿਦ੍ਧਿ ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸੈਰੰਧਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ।
ਅਥ ਚੇਦਿਪਤੇਰ੍ਮਾਤਾ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਤ੍ਤਦਾ। ਜਗਾਮ ਯਤ੍ਰਸਾ ਬਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਹਾਭਵਤ੍
ਫਿਰ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਸ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸੁਦੇਵਮਾਨਾਯ੍ਯ ਰਾਜਮਾਤਾ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਸ੍ਯੇਯਂ ਸੁਤਾ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨੀ
ਫਿਰ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ?'
ਕਥਂ ਚ ਨष੍ਟਾ ਜ੍ਞਾਤਿਭ੍ਯੋ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਾ ਵਾਮਲੋਚਨਾ। ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਵਿਦਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰ ਕਥਮੇਵਂਗਤਾ ਸਤੀ
ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਪਤੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਖੋ ਗਈ? ਤੇ ਤੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਤੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਆਇਆ?
ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ। ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਹਿ ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾਦੇਵਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਸੱਚ ਸਚ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਰਾਜਨ੍ਸੁਦੇਵੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ। ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟ ਆਚष੍ਟ ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।