ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਵਾ ਧ੍ਰੁਵਂ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਵਾ ਭਯਂਕਰੀ। ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਪਾਪਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
'ਉਹ ਜਰੂਰ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਯਕਸ਼ੀ, ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਪਿਸਾਚੀ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਉਸ ਦਾ ਹੈ—ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਯਦਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਸਾਰ੍ਥਘ੍ਨੀਂ ਨੈਕਦੁਃਖਦਾਮ੍। ਲੋष੍ਟਭਿਃ ਪਾਂਸੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤृਣੈਃ ਕਾष੍ਠੈਸ਼੍ਚ ਮੁष੍ਟਿਭਿਃ। ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਹਨ੍ਯਾਮਃ ਸਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਕਿਲ ਕृਤ੍ਯਕਾਮ੍
'ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਾਪੀ, ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਈ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ, ਧੂੜ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਰਥ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜਰੂਰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂ।'
ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍। ਹ੍ਰੀਤਾ ਭੀਤਾ ਚ ਸਂਵਿਗ੍ਰਾ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਦ੍ਯਤ੍ਰ ਕਾਨਨਮ੍
ਪਰ ਦਮਯੰਤੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਮੀਂ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਘਬਰਾਈ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ।
ਆਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਤਤ੍ਪਾਪਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤ੍
ਉਹ ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਅਹੋ ਮਮੋਪਰਿ ਵਿਧੇਃ ਸਂਰਮ੍ਭੋ ਦਾਰੁਣੋ ਮਹਾਨ੍। ਨਾਨੁਬਧ੍ਨਾਤਿ ਕੁਸ਼ਲਂ ਕਸ੍ਯੇਦਂ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍
'ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ! ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ?'
ਨ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕृਤਂ ਕਸ੍ਯਚਿਦਣ੍ਵਪਿ। ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਕਸ੍ਯੇਦਂ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍
'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਰਮ, ਸੋਚ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?'
ਨੂਨਂ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਕृਤਂ ਪਾਪਾਂ ਮਾऽऽਪਤਿਤਂ ਮਹਤ੍। ਅਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮਿਮਾਂ ਕष੍ਟਾਮਾਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਤ੍ਯਹਮ੍
'ਸ਼ਾਇਦ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਚ ਆ ਪਈ ਹਾਂ।'
ਭਰ੍ਤृਰਾਜ੍ਯਾਪਹਰਣਂ ਸ੍ਵਜਨਾਚ੍ਚ ਰਪਰਾਜਯਃ। ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਤਨਯਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਚ੍ਯੁਤਿਃ। ਨਿਰ੍ਨਾਥਤਾ ਵਨੇ ਵਾਸੋ ਬਹੁਵ੍ਯਾਲਨਿषੇਵਿਤੇ
'ਪਤੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਖੋ ਜਾਣਾ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਰ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਞਣਾ, ਸਹਾਰਾ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ—'
ਅਥਾਪਰੇਦ੍ਯੁਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹਤਸ਼ਿष੍ਟਾ ਜਨਾਸ੍ਤਦਾ। ਵਨਗੁਲ੍ਮਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤੇ ਵੈਸ਼ਸਂ ਕृਤਮ੍। ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਖਾਯਂ ਚ ਨਰਾਧਿਪ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਉਹ ਹੋਈ ਕਤਲ ਨੂੰ ਰੋਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨੇ ਤਦਾ ਸਾਰ੍ਥੇ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹਿਤਾ ਤਤ੍ਰਵਨੇ ਤੁ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਫਲਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਮਯੰਤਿ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਅਸ਼ੋਚਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਕਿਂਨੁ ਮੇ ਦੁष੍ਕਤਂ ਕृਤਮ੍। ਯੋਪਿ ਮੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇऽਰਣ੍ਯੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਯਂ ਜਨਾਰ੍ਣਵਃ
ਉਥੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ: 'ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਈ?'
ਸ ਹਤੋ ਹਸ੍ਤਿਯੂਥੇਨ ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯਾਨ੍ਮਮੈਵ ਤਤ੍। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਚਿਰਂ ਦੁਃਖਂ ਨੂਨਮਦ੍ਯਾਪਿ ਵੈ ਮਯਾ
ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ—ਮੇਰੇ ਮੰਦ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਹੁਣ ਵੀ।
ਨਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲੋ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵृਦ੍ਧਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਯਾ ਨਾਹਮਦ੍ਯ ਮृਦਿਤਾ ਹਸ੍ਤਿਯੂਥੇਨ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਇਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਲੋਂ ਕੁਚਲਾਈ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਮੇਂ ਨਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਨ ਹ੍ਯਦੈਵਕृਤਂਕਿਂਚਿਨ੍ਨਰਾਣਾਮਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਨ ਚ ਮੇ ਬਾਲਭਾਵੇऽਪਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਾਪਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਇਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੇ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਯਦਿਦਂ ਦੁਃਖਮਾਗਤਮ੍। ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਯਂਵਰਕृਤੇਲੋਕਪਾਲਾ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਜੋ ਵੀ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਵਯੰਵਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਨਲਸ੍ਯਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਵਤਾਃ। ਨੂਨਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਵਿਯੋਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਤ੍ਯਹਮ੍
ਉਥੇ, ਨਲ ਲਈ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਿਣਾ ਪਿਆ।
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਸਾ ਵਿਲਪ੍ਯ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ। ਪ੍ਰਲਾਪਾਨਿ ਤਦਾ ਤਾਨਿ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ ਦਮਯੰਤਿ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਐਸੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਹਤਸ਼ੇषੈਃ ਸਹ ਤਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ। ਅਗਚ੍ਛਦ੍ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾ
ਫਿਰ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਣੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਸਾ ਚਿਰਾਦ੍ਬਾਲਾ ਪੁਰਮਾਸਾਦਯਨ੍ਮਹਤ੍। ਸਾਯਾਹ੍ਨਿ ਚੇਦਿਰਾਜਸ੍ ਸੁਬਾਹੋਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ
ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ—ਚੇਦੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ।
ਸਾ ਤੁ ਤਚ੍ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਸੁਬਾਹੋਸ੍ਤੁਙ੍ਗਗੋਪੁਰਮ੍।' ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਧੇਨ ਚ ਸਂਵੀਤਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਅੱਧੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਸੁਬਾਹੂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।
ਤਾਂ ਵਿਹ੍ਵਲਾਂ ਕृਸ਼ਾਂ ਦੀਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੀਮਮਾਰ੍ਜਿਤਾਮ੍। ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਾਮਿਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪੁਰਵਾਸਿਨਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੁਖੀ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਗਲ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਤੁ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੇਦਿਰਾਜਪੁਰੀਂ ਤਦਾ। ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਾਲਾ ਗ੍ਰਾਮਿਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚੇਦੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਕ-ਝਾਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲ ਪਏ।
ਸਾ ਤੈਃ ਪਰਿਵृਤਾऽਗਚ੍ਛਤ੍ਸਮੀਪਂ ਰਾਜਵੇਸ਼੍ਮਨਃ। ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਗਤਾऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਰਾਜਮਾਤਾ ਜਨੈਰ੍ਵृਤਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਈ; ਰਾਣੀ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਲ ਤੋਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਧਾਤ੍ਰੀਮੁਵਾਚ ਚ੍ਛੈਨਾਮਾਨਯੇਹ ਮਮਾਨ੍ਤਿਕਮ੍। ਜਨੇਨ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਬਾਲਾ ਦੁਃਖਿਤਾ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨੀ
ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ; ਇਹ ਕੁੜੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੈ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਤਾਦृਗ੍ਰੂਪਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਦ੍ਯੋਤਯਤਿ ਮੇ ਗृਹਮ੍। ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਵੇषਾ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਯਤਲੋਚਨਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੁਭਾਗੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਿਸਮਤ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਸਾ ਜਨਂ ਵਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਤਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਆਰੋਪ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਦਮਯਨ੍ਤੀਮਪृਚ੍ਛਤ
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਦਮਯੰਤਿ ਨੂੰ ਮਹਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਨਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਏਵਮਪ੍ਯਸੁਖਾਵਿष੍ਟਾ ਬਿਭਰ੍षਿ ਪਰਮਂ ਵਪੁਃ। ਭਾਸਿ ਵਿਦ੍ਯੁਦਿਵਾਭ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਂਸ ਮੇ ਕਾऽਸਿਕਸ੍ਯ ਵਾ
ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਕਲ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਹੈਂ; ਦਿਨ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈਂ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਾਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈਂ?
ਨ ਹਿ ਤੇ ਮਾਨੁषਂ ਰੂਪਂ ਭੂषਣੈਰਪਿ ਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਅਸਹਾਯਾ ਨਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨੋਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯਮਰਪ੍ਰਭੇ
ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਗਹਣੇ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਹੋਏ। ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯਾ ਭੈਮੀ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਮਾਨੁषੀਂ ਮਾਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੀਮ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਸਮਝੋ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।'
ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰੀਂ ਜਾਤਿਸਂਪਨ੍ਨਾਂ ਭੁਜਿष੍ਯਾਂ ਕਾਮਵਾਸਿਨੀਮ੍। ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨਾਮੇਕਾਂ ਯਤ੍ਰਸਾਯਂਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਮ੍
ਮੈਂ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਸੈਰੰਦਰੀ ਹਾਂ, ਚੰਗੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਲਕਣ ਸੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਇਕੱਲੀ, ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਜਿੱਥੇ ਠਿਕਾਣਾ ਮਿਲੇ ਉਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।