ਕਥਂ ਵਾਸੋ ਵਿਕਰ੍ਤੇਯਂ ਨ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯੈਵਂ ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਸਭਾਂ ਪਰ੍ਯਚਰਤ੍ਤਦਾ
ਕਿਵੇਂ ਕੱਪੜਾ ਕੱਟਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ? ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨਲ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਨਥ ਨਲ ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ। ਆਸਸਾਦ ਸਭੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਕੋਸ਼ਂ ਸ੍ਵਙ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਨਲ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਕੂ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਤੇਨਾਰ੍ਧਂ ਵਾਸਸਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਸ੍ ਚ ਪਰਂਤਪਃ। ਸੁਪ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵੈਦਰ੍ਭੀਂ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਦ੍ਗਤਚੇਤਨਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਕੇ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਗਈ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਨਿਬਦ੍ਧਹृਦਯਃ ਪੁਨਰਾਗਮ੍ ਤਾਂ ਸਭਾਮ੍। ਦਮਯਨ੍ਤੀਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਨਿषਧਾਧਿਪਃ
ਫਿਰ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਧਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਸਭਾ ਵੱਲ ਆਇਆ; ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਾਂ ਨ ਵਾਯੁਰ੍ਨ ਚਾਦਿਤ੍ਯਃ ਪੁਰਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਸੇਯਮਦ੍ਯ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ੇਤੇ ਭੂਮਾਵਨਾਥਵਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਦੇ ਹਵਾ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੂਰਜ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਅੱਜ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਅਸਹਾਇ ਵਾਂਗ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਕਰ੍ਤੇਨ ਸਂਵੀਤਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ। ਉਨ੍ਮਤ੍ਤੇਵ ਮਯਾ ਹੀਨਾ ਕਥਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਫਾਟੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ, ਜਦ ਇਹ ਜਾਗੂਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ।
ਕਥਮੇਕਾ ਸਤੀ ਭਮੀ ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ। ਚਰਿष੍ਯਤਿ ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਮृਗਵ੍ਯਾਲਨਿषੇਵਿਤੇ
ਇਹ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਦਰਿੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਫਿਰੇਗੀ?
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸਮਰੁਦ੍ਗਣੌ। ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਧਰ੍ਮੇਣਾਸਿ ਸਮਾਵृਤਾ
ਅਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਤੇਰੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਭੁषਿ। ਕਲਿਨਾऽਪਹृਤਜ੍ਞਾਨੋ ਨਲਃ ਪ੍ਰਾਤਿਪष੍ਠਦੁਦ੍ਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਜੋੜ ਨਹੀਂ, ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਨਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਕਲ ਕਲੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾਗਤ੍ਵਾ ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਪੁਨਰੇਤਿ ਸਭਾਂ ਮੁਹੁਃ। ਆਕृष੍ਯਮਾਣਃ ਕਲਿਨਾ ਸੌਹृਦੇਨਾਵਕृष੍ਯਤੇ
ਨਲ ਰਾਜਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਸਭਾ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ, ਪਿਆਰ ਨੇ ਖਿੱਚਿਆ ਪਰ ਕਲੀ ਨੇ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਦ੍ਵਿਧੇਵ ਹृਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਤਦਾ। ਦੋਲੇਵ ਮੁਹੁਰਾਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਚੈਵ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੁੱਖੀ ਨਲ ਦਾ ਦਿਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਝੂਲੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਵਕृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਕਲਿਨਾ ਮੋਹਿਤਃ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ਨਲਃ। ਸੁਪ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਕਰੁਣਂ ਬਹੁ
ਕਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਨਲ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦ ਭਰੇ ਬੋਲ ਆਖਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਕਲਿਨਾऽऽਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਿਗਣਯਨ੍ਮੁਹੁਃ। ਜਗਾਮੈਕਾਂ ਵਨੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਭਾਰ੍ਯਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮੋਹਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਗੁਆ ਕੇ, ਕਲੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਿਣਦਾ, ਨਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਅਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਨਲੇ ਰਾਜਨ੍ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਗਤਕ੍ਲਮਾ। ਅਬੁਧ੍ਯਤ ਵਰਾਰੋਹਾ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ
ਜਦ ਨਲ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਦਮਯੰਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਲੰਘ ਗਈ ਸੀ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜਾਗ ਪਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਮਾਨਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸ਼ੋਕਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਾ। ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਦੁਚ੍ਚੈਃ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਮਹਾਰਾਜੇਤਿ ਨੈषਧਮ੍
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਣ ਲੱਗੀ, 'ਹੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ!'
ਹਾ ਨਾਥ ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ ਹਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕਿਂ ਜਹਾਸਿ ਮਾਮ੍। ਹਾ ਹਤਾऽਸ੍ਮਿ ਵਿਨष੍ਟਾऽਸ੍ਮਿ ਭੀਤਾऽਸ੍ਮਿ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ
'ਹਾ ਨਾਥ! ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ! ਹਾ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਗਿਆ? ਹਾ, ਮੈਂ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਖੋ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ!'
ਨਨੁ ਨਾਮ ਮਹਾਰਜ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਤ੍ਯਵਾਗਸਿ। ਕਥਂਵਿਧਸ੍ਤ੍ਵਂਹਿ ਤਥਾ ਸੁਪ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਾਂ ਗਤਃ
'ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ, ਐਸਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾ ਗਿਆ?'
ਕਥਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਗਨ੍ਤਾऽਸਿ ਵਸ਼੍ਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍। ਵਿਸ਼ੇषਤੋ ਨਾਪਕृਤਃ ਪਰੇਣਾਪਕृਤੋ ਹ੍ਯਸਿ
'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਪਤੀਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?'
ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਨ ਗਿਰਃ ਸਤ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਯਿ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ। ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਕਥਿਤਾਃ ਪੁਰਾ
'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਹ ਵਚਨ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਿਆ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹੇ ਸਨ।'
ਨਾਕਾਲੇ ਵਿਹਿਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਯਤ੍ਰ ਕਾਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯੋਤ੍ਸृष੍ਟਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਤਿ
'ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਹੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ।'
ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਃ ਪਰਿਹਾਸੋऽਯਮੇਤਾਵਾਨ੍ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਭृਸ਼ਂ ਭੀਤਾਸ੍ਮਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍ष ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੁਣ ਬਸ ਕਰ, ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ। ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਰਾਜਨ੍ਨੇष ਤਿष੍ਠਸਿ ਨੈषਧ। ਆਵਾਰ੍ਯ ਗੁਲ੍ਮੈਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਸੇ
ਤੂੰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਨਲ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੈਂ। ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ?
ਨृਸ਼ਂਸਾਂ ਵਤ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਨ੍ਮਾਮੇਵਂਗਤਾਮਿਹ। ਵਿਲਪਨ੍ਤੀਂ ਸਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਨਾਸ਼੍ਵਾਸਯਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਹਾਏ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਰੋਂਦੇ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਨ ਸ਼ੋਚਾਮ੍ਯਹਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਿਂਚਨ। ਕਥਂ ਨੁ ਭਵਿਤਾਸ੍ਯੇਕ ਇਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨृਪ ਸ਼ੋਚਯੇ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ; ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੋਂਦੀ ਹਾਂ, ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ।
ਕਥਂ ਨੁ ਰਾਜਂਸ੍ਤृषਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ਼੍ਰਮਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇषੁ ਮਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਪਿਆਸਾ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ?
ਤਤਃ ਸਾ ਤੀਵ੍ਰਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਵ ਚ ਮਨ੍ਯੁਨਾ। ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਰੁਦਤੀ ਪਰ੍ਯਧਾਵਤ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਫਿਰ ਉਹ, ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਹੋਈ, ਇਧਰ-ਉਧਰ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਮੁਹੁਰੁਤ੍ਪਤਤੇ ਬਾਲਾ ਮੁਹੁਃ ਪਤਤਿ ਵਿਹ੍ਵਲਾ। ਮੁਹੁਰਾਲੀਯਤੇ ਭੀਤਾ ਮੁਹੁਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤਿ ਰੋਦਿਤਿ
ਕਦੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਉੱਛਲ ਪੈਂਦੀ, ਕਦੇ ਗਭਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ; ਕਦੇ ਡਰ ਕੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ, ਕਦੇ ਚੀਕ ਪਾਂਦੀ ਤੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ।
ਅਤੀਵ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾ ਮੁਹੁਰ੍ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ ਵਿਹ੍ਵਲਾ। ਉਵਾਚ ਭੈਮੀ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ ਰੋਦਮਾਨਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਦੀ ਹੋਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੰਝੂ ਭਰਦੀ ਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਭੀਮ ਦੀ ਧੀ, ਪਤੀ ਵਤੀ, ਹੰਝੂ ਭਰਦੀ ਤੇ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲ ਪਈ।
ਯਸ੍ਯਾਭਿਸ਼ਾਪਾਦ੍ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਨੈष ਨਨ੍ਦਤਿ ਨੈषਧਃ। ਤਸ੍ਯ ਭੂਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਦੁਃਖਾਦ੍ਦੁਃਖਮਭ੍ਯਧਿਕਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਨਲ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇ।
ਅਪਾਪਚੇਤਸਂ ਪਾਪੋ ਯ ਏਵਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਨਲਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜੀਵਤ੍ਵਮਸੁਖਜੀਵਿਕਾਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਲ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਜੀਵਨ ਜੀਵੇ।