ਦਮਯਨਤ੍ਯਪਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਨਿਦ੍ਰਯਾऽਪਹृਤਾ ਤਤਃ। ਸਹਸਾ ਦੁਃਖਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਲੀਕਿਸਮਤ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ; ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਸੁਪ੍ਤਾਯਾਂ ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਸ਼ੋਕੋਨ੍ਮਥਿਤਚਿਤ੍ਤਃ ਸਨ੍ਨ ਸ੍ਮ ਸ਼ੇਤੇ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਜਦੋਂ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਾਪਹਰਣਂ ਸੁਹृਤ੍ਤ੍ਯਾਗਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਵਨੇ ਚ ਤਂ ਪਰਿਧ੍ਵਂਸਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਆਉਣ, ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਛੱਡ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਨੁ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦਿਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਂਨੁ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦਕੁਰ੍ਵਤਃ। ਕਿਂਨੁ ਮੇ ਮਰਣਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗੋ ਜਨਸ੍ਯ ਵਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੇ ਨਾ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਕੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ?
ਮਾਮਿਯਂ ਹ੍ਯਨੁਰਕ੍ਤੈਵਂ ਦੁਃਖਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਤ੍ਕृਤੇ। ਮਦ੍ਵਿਹੀਨਾ ਤ੍ਵਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਵਜਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਹ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਦੁਖਮਿਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤ੍ਯਨੁਵ੍ਰਤਾ। ਉਤ੍ਸਰ੍ਗੇਸਂਸ਼ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਵਿਨ੍ਦੇਤਾਪਿ ਸੁਖਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਹ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਇਸਤਰੀ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਪਾਵੇਗੀ; ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ ਲਵੇ।
ਸ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ। ਉਤ੍ਸਰ੍ਗੇऽਮਨ੍ਯਤ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਨਰਾਧਿਪ
ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਨ ਚੈषਾ ਤੇਜਸਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਰ੍षਯਿਤੁਂ ਪਥਿ। ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੇਯਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ। ਕਲਿਨਾ ਦੁष੍ਟਭਾਵੇਨ ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਸਰ੍ਜਨੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਲੀ ਦੇ ਮੰਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੋਚ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ।
ਸੋऽਵਸ੍ਤ੍ਰਤਾਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੇਕਵਸ੍ਤ੍ਰਤਾਮ੍। ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾऽਧ੍ਯਗਾਦ੍ਰਾਜਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਧਸ੍ਯਾਵਕਰ੍ਤਨਮ੍
ਆਪਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਘਾਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਲਵੇ।
ਕਥਂ ਵਾਸੋ ਵਿਕਰ੍ਤੇਯਂ ਨ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯੈਵਂ ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਸਭਾਂ ਪਰ੍ਯਚਰਤ੍ਤਦਾ
ਕਿਵੇਂ ਕੱਪੜਾ ਕੱਟਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ? ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨਲ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਨਥ ਨਲ ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ। ਆਸਸਾਦ ਸਭੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਕੋਸ਼ਂ ਸ੍ਵਙ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਨਲ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਕੂ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਤੇਨਾਰ੍ਧਂ ਵਾਸਸਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਸ੍ ਚ ਪਰਂਤਪਃ। ਸੁਪ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵੈਦਰ੍ਭੀਂ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਦ੍ਗਤਚੇਤਨਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਕੇ, ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਗਈ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਨਿਬਦ੍ਧਹृਦਯਃ ਪੁਨਰਾਗਮ੍ ਤਾਂ ਸਭਾਮ੍। ਦਮਯਨ੍ਤੀਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਨਿषਧਾਧਿਪਃ
ਫਿਰ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਧਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਸਭਾ ਵੱਲ ਆਇਆ; ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਾਂ ਨ ਵਾਯੁਰ੍ਨ ਚਾਦਿਤ੍ਯਃ ਪੁਰਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਸੇਯਮਦ੍ਯ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ੇਤੇ ਭੂਮਾਵਨਾਥਵਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਦੇ ਹਵਾ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੂਰਜ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਅੱਜ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਅਸਹਾਇ ਵਾਂਗ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਕਰ੍ਤੇਨ ਸਂਵੀਤਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ। ਉਨ੍ਮਤ੍ਤੇਵ ਮਯਾ ਹੀਨਾ ਕਥਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਫਾਟੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ, ਜਦ ਇਹ ਜਾਗੂਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ।
ਕਥਮੇਕਾ ਸਤੀ ਭਮੀ ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ। ਚਰਿष੍ਯਤਿ ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਮृਗਵ੍ਯਾਲਨਿषੇਵਿਤੇ
ਇਹ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਦਰਿੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਫਿਰੇਗੀ?
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸਮਰੁਦ੍ਗਣੌ। ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਧਰ੍ਮੇਣਾਸਿ ਸਮਾਵृਤਾ
ਅਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਤੇਰੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਭੁषਿ। ਕਲਿਨਾऽਪਹृਤਜ੍ਞਾਨੋ ਨਲਃ ਪ੍ਰਾਤਿਪष੍ਠਦੁਦ੍ਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਜੋੜ ਨਹੀਂ, ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਨਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਕਲ ਕਲੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾਗਤ੍ਵਾ ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਪੁਨਰੇਤਿ ਸਭਾਂ ਮੁਹੁਃ। ਆਕृष੍ਯਮਾਣਃ ਕਲਿਨਾ ਸੌਹृਦੇਨਾਵਕृष੍ਯਤੇ
ਨਲ ਰਾਜਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਸਭਾ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ, ਪਿਆਰ ਨੇ ਖਿੱਚਿਆ ਪਰ ਕਲੀ ਨੇ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਦ੍ਵਿਧੇਵ ਹृਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਤਦਾ। ਦੋਲੇਵ ਮੁਹੁਰਾਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਚੈਵ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੁੱਖੀ ਨਲ ਦਾ ਦਿਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਝੂਲੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਵਕृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਕਲਿਨਾ ਮੋਹਿਤਃ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ਨਲਃ। ਸੁਪ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਕਰੁਣਂ ਬਹੁ
ਕਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਨਲ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦ ਭਰੇ ਬੋਲ ਆਖਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਕਲਿਨਾऽऽਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਿਗਣਯਨ੍ਮੁਹੁਃ। ਜਗਾਮੈਕਾਂ ਵਨੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਭਾਰ੍ਯਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮੋਹਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਗੁਆ ਕੇ, ਕਲੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਿਣਦਾ, ਨਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਅਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਨਲੇ ਰਾਜਨ੍ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਗਤਕ੍ਲਮਾ। ਅਬੁਧ੍ਯਤ ਵਰਾਰੋਹਾ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ
ਜਦ ਨਲ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਦਮਯੰਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਲੰਘ ਗਈ ਸੀ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜਾਗ ਪਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਮਾਨਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸ਼ੋਕਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਾ। ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਦੁਚ੍ਚੈਃ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਮਹਾਰਾਜੇਤਿ ਨੈषਧਮ੍
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਣ ਲੱਗੀ, 'ਹੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ!'
ਹਾ ਨਾਥ ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ ਹਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕਿਂ ਜਹਾਸਿ ਮਾਮ੍। ਹਾ ਹਤਾऽਸ੍ਮਿ ਵਿਨष੍ਟਾऽਸ੍ਮਿ ਭੀਤਾऽਸ੍ਮਿ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ
'ਹਾ ਨਾਥ! ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ! ਹਾ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਗਿਆ? ਹਾ, ਮੈਂ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਖੋ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ!'
ਨਨੁ ਨਾਮ ਮਹਾਰਜ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਤ੍ਯਵਾਗਸਿ। ਕਥਂਵਿਧਸ੍ਤ੍ਵਂਹਿ ਤਥਾ ਸੁਪ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਾਂ ਗਤਃ
'ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ, ਐਸਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾ ਗਿਆ?'
ਕਥਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਗਨ੍ਤਾऽਸਿ ਵਸ਼੍ਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍। ਵਿਸ਼ੇषਤੋ ਨਾਪਕृਤਃ ਪਰੇਣਾਪਕृਤੋ ਹ੍ਯਸਿ
'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਪਤੀਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?'
ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਨ ਗਿਰਃ ਸਤ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਯਿ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ। ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਕਥਿਤਾਃ ਪੁਰਾ
'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਹ ਵਚਨ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਿਆ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹੇ ਸਨ।'
ਨਾਕਾਲੇ ਵਿਹਿਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਯਤ੍ਰ ਕਾਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯੋਤ੍ਸृष੍ਟਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਤਿ
'ਮੌਤ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਹੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ।'