ਤਤਸ੍ਤਾਨਨ੍ਤਰੀਯੇਣ ਵਾਸਸਾ ਸ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍। ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਸਰ੍ਵੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਿਹਾਯਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਰਲੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੰਛੀ ਉਸ ਦਾ ਕਪੜਾ ਲੈ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉੱਡ ਗਏ।
ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤਃ ਖਗਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦਾਹੁਸ੍ਤਤੋ ਨਲਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਗ੍ਵਾਸਸਂ ਭੂਮੌ ਸ੍ਥਿਤਂ ਦੀਨਮਧੋਮੁਖਮ੍
ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਨਲ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਝੁਕਿਆ ਖੜਾ ਸੀ।
ਵਯਮਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸੁਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਤਵਵਾਸੋ ਜਿਹੀਰ੍षਵਃ। ਆਗਤਾ ਨ ਹਿ ਨਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸਵਾਸਸਿ ਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ
'ਅਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਹਾਂ, ਝੱਲੇ! ਤੇਰੇ ਕਪੜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।'
ਨਾਨ੍ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਤਾਨਕ੍ਸ਼ਾਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਵਿਵਾਸਸਮ੍। ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਦਮਯਨ੍ਤੀਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਪੜੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਦਮਯੰਤਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਯੇषਾਂ ਪ੍ਰਕੋਪਾਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤੋऽਹਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ। ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਾਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦੇਯਂ ਦੁਃਖਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
'ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਜੀਣ ਦੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ।'
ਯੇषਾਂ ਕृਤੇ ਨ ਸਤ੍ਕਾਰਮਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਯਿ ਨੈषਧਾਃ। ਇਮੇ ਤੇ ਸ਼ਕੁਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਾਸਸ਼੍ਚਾषਹਰਨ੍ਤਿ ਮੇ
'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਕਪੜਾ ਲੈ ਗਏ ਹਨ।'
ਵੈषਮ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੁਃਖਿਤੋ ਗਤਚੇਤਨਃ। ਭਰ੍ਤਾ ਤੇऽਹਂ ਨਿਬੋਧੇਦਂ ਵਚਨਂ ਹਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮਨੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਏਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵਹਵਃ ਪਨ੍ਥਾਨੋ ਦਿਣਾਪਥਮ੍। ਅਵਨ੍ਤੀਮृਕ੍ਸ਼ਵਨ੍ਤਂ ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਇੱਥੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਈ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਵੰਤਿ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏष ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲਃ ਪਯੋष੍ਣੀ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਗਾ। ਆਸ਼੍ਰਮਾਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਬਹੁਮੂਲਫਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏष ਪਨ੍ਥਾ ਵਿਦਰ੍ਭਾਣਾਮੇष ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਕੋਸਲਾਨ੍। ਅਤਃਪਰਂ ਚ ਦੇਸ਼ੋऽਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥਃ
ਇਹ ਰਾਹ ਵਿਦਰਭ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਸਤਾ ਕੋਸਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੱਖਣ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਰਸਤਾ।
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਦਮਯਨ੍ਤੀਂ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਉਵਾਚਾਸਕृਦਾਰ੍ਤੋ ਹਿ ਭੈਮੀਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਭਾਰਤ
ਨਲ ਰਾਜਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦਮਯੰਤਿ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਭੀਮ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ।
ਤਤਃ ਸਾ ਵਾष੍ਪਕਲਯਾ ਵਾਚਾ ਦੁਃਖੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਉਵਾਚ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਤਂ ਨੈषਧਂ ਕਰੁਣਂ ਵਚਃ
ਫਿਰ ਦਮਯੰਤਿ ਨੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਦੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਧ ਨੂਂ ਵੱਡੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਉਦ੍ਵੇषਤੇ ਮੇ ਹृਦਯਂ ਸੀਦਨ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਤਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ।
ਹृਤਰਾਜ੍ਯਂ ਹृਤਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਚ੍ਛ੍ਰਮਾਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਕਥਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਯਮਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ
ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ ਲੁੱਟ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਨੰਗਾ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਕੇਲੀ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ?
ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸੁਖਮ੍। ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਕ੍ਲਮਮ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਥੱਕਿਆ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗੀ।
ਨ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਸਮਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਰਸ੍ਯਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਭੇषਜਮ੍। ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੇषੁ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ।।*
ਇੱਕ ਦੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।
ਏਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾऽऽਨ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਦਮਯਨ੍ਤਿ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ। ਨਾਸ੍ਤਿ ਬਾਰ੍ਯਾਸਮਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਨਰਸ੍ਯਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਭੇषਜਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਸੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਦਮਯੰਤਿ; ਦੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ।
ਨ ਚਾਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਿਮਲਂ ਭੀਰੁ ਸ਼ਙ੍ਕਸੇ। ਤ੍ਯਜੇਯਮਹਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਚੈਵ ਤ੍ਵਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ—ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਡਰਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਡਰਪੋਕੀਏ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ।
ਯਦਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਵਿਹਾਤੁਮਿਹਚ੍ਛਸਿ। ਤਤ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਿਦਰ੍ਭਾਣਾਂ ਪਨ੍ਥਾਃ ਸਮੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਵਿਦਰਭ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਉਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਅਵੈਮਿ ਚਾਹਂ ਨृਪਤੇ ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਚੇਤਸਾ ਤ੍ਵਪਕृष੍ਟੇਨ ਮਾਂ ਤ੍ਯਜੇਥਾ ਮਹੀਪਤੇ
ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਹਿ ਮਮਾਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਖ੍ਯਾਸਿ ਚ ਨਰੋਤ੍ਤਮ। ਅਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ੋਕਂ ਮੇ ਵਰ੍ਧਯਸ੍ਯਮਰੋਪਮ
ਤੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਚਾਯਮਭਿਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤਵ ਰਾਜਨ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਸਹਿਤਾਵੇਵ ਗਚ੍ਛਾਵੋ ਵਿਦਰ੍ਭਾਨ੍ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਜੇ ਇਹੀ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਆਓ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਦਰਭ ਚੱਲੀਏ, ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਵਿਦਰ੍ਭਰਾਜਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਨਦ। ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਪੂਜਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸੁਖਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨੋ ਗृਹੇ
ਉਥੇ ਵਿਦਰਭ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲੇ; ਉਸ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਦਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਲੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍।' ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂਤਵ ਪਿਤੁਸ੍ਤਥਾ ਮਮ ਨਸਂਸ਼ਯਃ। ਨ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਵਿषਮਸ੍ਥਃ ਕਥਂਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਣੀ ਵਲੋਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਨਲ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਦਾ ਰਾਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਓਹੀ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਕਥਂ ਸਮृਦ੍ਧੋ ਗਤ੍ਵਾऽਹਂ ਤਵ ਹਰ੍षਵਿਵਰ੍ਧਨਃ। ਪਰਿਦ੍ਯੂਨੋ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਸ਼ੋਕਵਿਵਰ੍ਧਨਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਈ ਸੀ; ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨਲੋ ਰਾਜਾ ਦਮਯਨ੍ਤੀਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਸਾਨ੍ਖਯਾਮਾਸ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਵਾਸਸੋਰ੍ਧੇਨ ਸਂਵृਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨਲ ਨੇ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਭਲੀਕਿਸਮਤ, ਅੱਧੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਾਵੇਕਵਸ੍ਤ੍ਰਸਂਵੀਤਾਵਟਮਾਨਾਵਿਤਸ੍ਤਤਃ। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਸਭਾਂ ਕਾਂਚਿਦੁਪੇਯਤੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪਟੇ ਹੋਏ, ਕੰਬਦੇ ਤੇ ਰਸਤਾ ਮਾਪਦੇ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਸਭਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਾਂ ਸਭਾਮੁਪਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਦਾ ਸ ਨਿषਧਾਧਿਪਃ। ਵੈਦਰ੍ਭ੍ਯਾ ਸਹਿਤੋ ਰਾਜਾ ਨਿषਸਾਦ ਮਹੀਤਲੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਾਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਸ ਵੈ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰੋ ਮਲਿਨੋ ਵਿਵਰ੍ਣਃ ਪਾਂਸੁਗੁਣ੍ਠਿਤਃ। ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸੁष੍ਵਾਪ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਹੁਣ ਕੱਪੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਲਾ, ਨਿਰੰਗਾ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਵਸਨਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਭੂਮਾਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸੁष੍ਵਾਪ ਪਤਿਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਾ
ਫਿਰ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇਕ ਪਾਸਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਕੇ ਸੁੱਤ ਲਿਆ।