ਆਹੂਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਯੂਤੇ ਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍। ਪਣੇ ਚ ਮਮ ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਸੁ ਕਿਂਚਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਜੂਏ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦਾਅ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਧਨ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨੁਧ੍ਯਾਯਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਨੋ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍। ਨ ਮਤ੍ਤੋ ਦੁਃਖਿਤਤਰਃ ਪੁਮਾਨਸ੍ਤੀਹ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਇਹ ਸਭ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਥੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਰਾਜਾ ਮਯਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਤਰੋ ਭੁਵਿ। ਭਵਤਾ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵੋ ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਪੂਰ੍ਵੋਪਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਨ ਮਤ੍ਤੋ ਦੁਃਖਿਤਤਰਃ ਪੁਮਾਨਸ੍ਤੀਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਣਕਿਸਮਤੀ ਰਾਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਮੁਵਾਚ ਭਗਵਾਨृषਿਃ। ਸ਼ੋਕਂ ਵ੍ਯਪਨੁਦਨ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
ਨ ਵਿषਾਦੇ ਮਨਃ ਤ੍ਵਯਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂਵਰ। ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰਮਿਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਜੇष੍ਯਤੇ
ਤੁਸੀਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਾ ਕਰੋ; ਬੀਭਤਸੁ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ।
ਯਦ੍ਬ੍ਰਵੀषਿ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਅਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਤਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪੁਮਾਨਸ੍ਤੀਤਿ ਪਾਣ੍ਡਵ
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਣਕਿਸਮਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਪਾਂਡਵ—
ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰ੍ਣਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਸੇऽਨਘ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਦੁਃਖਿਤਤਰੋ ਰਾਜਾऽऽਸੀਤ੍ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਅਥੈਨਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਵੀਤੁ ਭਗਵਾਨਿਤਿ। ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਬਿਆਨ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।'
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਨਵਹਿਤਃ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰਚ੍ਯੁਤ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਦੁਃਖਿਤਤਰੋ ਰਾਜਾऽऽਸੀਤ੍ਪृਥਿਵੋਪਤੇ
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਚੁਤ ਦੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਨਿषਧੇषੁ ਮਹੀਪਾਲੋ ਵੀਰਸੇਨ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਲੋ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਤਕੋਵਿਦਃ
ਨਿਸ਼ਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀਰਸੇਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਲ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਸ ਨਿਕृਤ੍ਯਾਜਤੋ ਰਾਜਾ ਪੁष੍ਕਰੇਣੇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਵਨਵਾਸਂ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਸਹ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਲੋਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਦਾਸਾ ਨ ਰਥੋ ਨ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨ ਚ ਭਾਨ੍ਧਵਾਃ। ਵਨੇ ਨਿਵਸਤੋ ਰਾਜਨ੍ਨਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤ ਕਦਾਚਨ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਕੋਈ ਨੌਕਰ, ਨਾ ਰਥ, ਨਾ ਭਰਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸੀ, ਇਹ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਭਵਾਨ੍ਹਿ ਸਂਵृਤੋ ਵੀਰੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ਦੇਵਸਂਮਿਤੈਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲ੍ਪੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮ੍
ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾ ਵਿਰਲੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਨਲਸ੍ਯ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਚਰਿਤਂ ਵਦਤਾਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਨ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਲ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਂ; ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਦੱਸੋ।
ਆਸੀਦ੍ਰਾਜਾ ਨਲੋ ਨਾਮ ਵੀਰਸੇਨਸੁਤੋ ਬਲੀ। ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਗੁਣੈਰਿष੍ਟੈ ਰੂਪਵਾਨਸ਼੍ਵਕੋਵਿਦਃ
ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਲ ਸੀ, ਉਹ ਵੀਰਸੇਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਯਜ੍ਵਾ ਦਾਨਪਤਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸਦਾ ਸ਼ੀਲਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ'। ਅਤਿष੍ਠਨ੍ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਯਥਾ। ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਦਿਤ੍ਯ ਇਵ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਕਰਦਾ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮੱਤ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋ ਵੇਦਵਿਚ੍ਛ੍ਰਰੋ ਨਿषਧੇषੁ ਮਹੀਪਤਿਃ। ਅਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਮਹਾਨਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ, ਨਿਸ਼ਾਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੂਆ ਖੇਡਣਾ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ।
ਈਪ੍ਸਿਤੋ ਨਰਨਾਰੀਣਾਮੁਦਾਰਃ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਧਨ੍ਵਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਮਨੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦਿਲੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ। ਧਨੁਧਾਰੀ ਰਾਂਝਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤੇ ਮਨੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ।
ਤਥੈਵਾਸੀਦ੍ਵਿਦਰ੍ਭੇषੁ ਭੀਮੋ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਸ਼ੂਰਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਃ ਸ ਚਾਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਸ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥੇ ਪਰਂ ਯਤ੍ਨਮਕਰੋਤ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ। ਤਮਭ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਰ੍ਦਮਨੋ ਨਾਮ ਭਾਰਤ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉੱਦਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦਮਨ ਸੀ।
ਤਂ ਸ ਭੀਮਃ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਸ੍ਤੋषਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍। ਮਹਿष੍ਯਾ ਸਹ ਰਾਜੇਨਦ੍ਰ ਸਤ੍ਕਾਰੇਣ ਸੁਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਭੀਮ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਦਮਨਃ ਸਭਾਰ੍ਯਾਯ ਵਰਂ ਦਦੌ। ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਂ ਕੁਮਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰੀਨੁਦਾਰਾਨ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਦਮਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭੀਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ—ਇੱਕ ਲਾਡਲੀ ਧੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ।
ਦਮਯਨ੍ਤੀਂ ਦਮਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਦਮਨਂ ਚ ਸੁਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਉਪਪਨ੍ਨਾਨ੍ਗੁਣੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭੀਮਾਨ੍ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍
ਭੀਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਦਮਯੰਤੀ, ਦਮ, ਦੰਤ ਤੇ ਦਮਨ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਤੁ ਰੂਪੇਣ ਤੇਜਸਾ ਵਪੁषਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ। ਸੌਭਾਗ੍ਯੇਨ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਦਮਯੰਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਪਤਲੀ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ, ਚਮਕ, ਸਰੀਰ, ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਈ।
ਅਥ ਤਾਂ ਵਯਸਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਾਸੀਨਾਂ ਸਮਲਂਕृਤਮ੍। ਸ਼ਤਂ ਸਖੀਨਾਂ ਚ ਤਦਾ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਚੀਮਿਵ ।। [ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਂ ਸਖੀਨਾਂ ਚ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਚ੍ਛਚੀਮਿਵ ।।]
ਜਦ ਉਹ ਜਵਾਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੌ ਸਜੀ-ਸਵਾਰੀ ਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਸੌ ਸਖੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਮ ਰਾਜਤੇ ਭੈਮੀ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ। ਸਖੀਮਧ੍ਯੇऽਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੌਦਾਮਨੀ ਯਥਾ
ਉਥੇ ਭੀਮ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਖਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ।
ਅਤੀਵ ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਯਤਲੋਚਨਾ। ਨ ਦੇਵੇषੁ ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਤਾਦृਗ੍ਰੂਪਵਤੀ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਲਕshmi ਵਰਗੀ। ਨਾ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਉਸ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮਾਨੁषੇष੍ਵਪਿ ਚਾਨ੍ਯੇषੁ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾऽਥਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮਾਥਿਨੀ ਬਾਲਾ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ, ਐਸਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਨਲਸ਼੍ਚ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮੋ ਭੁਵਿ। ਕਂਦਰ੍ਪ ਇਵ ਰੂਪੇਣ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨਭਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਨਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਨਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍। ਨੈषਧਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਦਮਯਨ੍ਤੀਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਲੋਕ ਦਮਯੰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਲ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਦੇ।