ਸ ਮਾਂ ਰਾਜਨ੍ਕਰ੍ਮਵਤੀਮਾਗਤਾਮਾਹ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾਮਾਸੀਨਾਂ ਪਿਤੁਰਙ੍ਕੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਈ, ਪਿਓ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਸੁਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਸੱਲੀ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਕਰ੍ਮ ਸਫਲਮਸ੍ਮਾਕਮਪਿ ਵਾ ਪੁਨਃ। ਵਿਪ੍ਰਕਰ੍षੇਣ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਯਥਾ ਫਲਮ੍
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਕੰਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਾਡਾ। ਜਦੋਂ ਅੰਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਜ੍ਞਸੇਨ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੀਮਸੇਨੋ ਹ੍ਯਮਰ੍षਣਃ। ਨਿਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨੁਪਸਂਗਮ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਰਾਜਨ੍ਸਤ੍ਪਦਵੀਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰਜ ਸਤ੍ਪੁਰੁषੋਚਿਤਾਮ੍। ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਹੀਨਾਨਾਂ ਕਿਂ ਨੋ ਵਸ੍ਤੁਂ ਤਪੋਵਨੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲ। ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤਪੋਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਨੈਵ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਾਰ੍ਜਵੇਣ ਨ ਚੌਜਸਾ। ਅਕ੍ਸ਼ਕੂਟਮਧਿष੍ਠਾਯ ਹृਤਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇਨ ਵੈ
ਉਹ ਰਾਜ ਨਾ ਤਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ, ਨਾ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਜੂਏ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਛੀਨ ਲਿਆ।
ਗੋਮਾਯੁਨੇਵ ਸਿਂਹਾਨਾਂ ਦਿਰ੍ਬਲੇਨ ਬਲੀਯਸਾਮ੍। ਆਮਿਪਂ ਵਿਘਸਾਸ਼ੇਨ ਤਦ੍ਵਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਿ ਨੋ ਹृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਲੋਮੜੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਛੀਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਵੀ ਲਾਲਚੀ ਨੇ ਬਚਿਆ ਕੁਚਿਆ ਮਾਸ ਵਾਂਗ ਲੈ ਲਿਆ।
ਧਰ੍ਮਲੇਸ਼ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਭਵਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਯੋਃ। ਅਰ੍ਥਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਕਿਂ ਰਾਜਨ੍ਦੁਃਖੇਨ ਪਰਿਤਪ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਕਾਮ ਵਿਚ ਰੁੱਝ ਕੇ, ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਰਾਜਨ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਕਿਉਂ ਪਛਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਭਵਤੋऽਨੁਵਿਧਾਨੇਨ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਃ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਹृਤਮ੍। ਅਹਾਰ੍ਯਮਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਗੁਪ੍ਤਂ ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਨਾ
ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ, ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜ ਵੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਸੀ।
ਕੁਣੀਨਾਮਿਵ ਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਪਙ੍ਗੂਨਾਮਿਵ ਧੇਨਵਃ। ਹृਤਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਜੀਵਤਾਂ ਭਵਤਃ ਕृਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਬੜਿਆਂ ਲਈ ਬੈਲ ਦੇ ਫਲ, ਜਾਂ ਲੰਗੜਿਆਂ ਲਈ ਗਾਂ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ।
ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਿਯਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਮਹਦ੍ਵ੍ਯਸਨਮੀਦृਸ਼ਮ੍। ਧਰ੍ਮਕਾਮੇ ਪ੍ਰਤੀਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾਃ ਸ੍ਮ ਭਾਰਤ
ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਹੋ।
ਕਰ੍ਸ਼ਯਾਮਃ ਸ੍ਵਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨਨ੍ਦਯਾਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਨ੍। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਭਵਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਯਮ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ।
ਯਦ੍ਵਯਂ ਨ ਤਦੈਵੈਤਾਨ੍ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਮ ਹਿ। ਭਵਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਤਨ੍ਨਸ੍ਤਪਤਿ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੰਨ ਕੇ ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਚੁਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਥੈਨਾਮਨ੍ਵਵੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਮृਗਚਰ੍ਯਾਮਿਵਾਤ੍ਮਨਃ। ਅਵੀਰਾਚਰਿਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਨਬਲਸ੍ਥੈਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇਹ ਜੀਵਨ-ਰੀਤ ਵੇਖ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ, ਜੋ ਬੇਹੌਸਲੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਯਾਂ ਨ ਕृष੍ਣੋ ਨ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰ੍ਨਾਭਿਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਸृਞ੍ਜਯਾਃ। ਨ ਚਾਹਮਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਨ ਚ ਮਾਦ੍ਰੀਸੁਤਾਵੁਭੌ
ਇਹ ਰਾਹ ਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਨਾ ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੂੰ, ਨਾ ਸ੍ਰਿੰਜਯਿਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਨਾ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ।
ਭਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਸਤਤਂ ਵ੍ਰਤਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਦਾਪਨ੍ਨਃ ਕ੍ਲੀਬਜੀਵਿਕਾਮ੍
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਦਾ ਵਰਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਅਜਿਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਜੀਵਨ-ਰੀਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਈ?
ਦੁਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾ ਹਿ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਫਲਂ ਸਰ੍ਵਘਾਤਕਮ੍। ਅਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਹਰ੍ਤੁਮਾਤ੍ਮਨਃ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਬੇਕਾਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਭਵਾਨ੍ਦृष੍ਟਿਮਾਞ੍ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਸ੍ਮਾਸੁ ਪੌਰੁषਮ੍। ਆਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਪਰੋ ਰਾਜਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਮਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਮਝ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਦਇਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਅਸ੍ਮਾਨਮੀ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਮਾਣਾਨਹਿਂਸਤਃ। ਅਸ਼ਕ੍ਤਾਨੇਵ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਦ੍ਦੁਃਖਂ ਨਾਹਵੇ ਵਧਃ
ਇਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਨੂੰ ਸਬਰ ਕਰਨ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੁੱਖ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਚੇਦ੍ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮਜਿਹ੍ਮਮਨਿਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍। ਸਰ੍ਵਸ਼ੋ ਹਿ ਵਧਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਲੋਕਾਂਲ੍ਲਭੇਮਹਿ
ਜੇ ਉਥੇ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਠ ਨਾ ਫੇਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਵੀ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗੇ।
ਅਧਵਾ ਵਯਮੇਵੈਤਾਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਆਦਦੀਮਹਿ ਗਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਤਥਾਪਿ ਸ਼੍ਰੇਯ ਏਵ ਨਃ
ਜਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤਨ੍ਨਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਨੁਤਿष੍ਠਤਾਮ੍। ਕਾਙ੍ਖਤਾਂ ਵਿषੁਲਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿ ਵੈਰਂ ਪ੍ਰਤਿਚਿਕੀਰ੍षਤਾਮ੍
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਨਾਮਾ ਇੱਜ਼ਤ ਲੈਣ ਤੇ ਵੈਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ।
ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਜੀਵਿਤੇ ਕृਤ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣੇ। ਅਨ੍ਯੈਰਪਿ ਹृਤੇ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸੈਵ ਨ ਗਰ੍ਹਣਾ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਰਾਜ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥੋ ਹਿ ਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਥਾ। ਵ੍ਯਸਨਂ ਨਾਮ ਤਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨ ਧਰ੍ਮਃ ਸ ਕੁਵਰ੍ਤ੍ਮਤਤ੍
ਜੋ ਧਰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਉਹ ਤਾਂ ਭਟਕਣ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਧਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਂ ਤੁ ਪੁਰੁषਂ ਧਰ੍ਮਦੁਰ੍ਬਲਮ੍। ਜਹਤਸ੍ਤਾਤ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੌ ਪ੍ਰੇਤਂ ਦੁਃਖਸੁਖੇ ਯਥਾ
ਹੇ ਪਿਤਾ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ ਪਰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੋਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਁ ਕ੍ਲੇਸ਼ਭਾਙ੍ਗ ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਃ। ਨ ਸ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵੇਦਾਰ੍ਥਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਧਃ ਪ੍ਰਭਾਮਿਵ
ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਤੇ ਔਖਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਥਾਰ੍ਥ ਏਵਾਰ੍ਥਃ ਸ ਚ ਨਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਕੋਵਿਦਃ। ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਭृਤਕਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਦृਗੇਵ ਸਃ
ਤੇ ਜੋ ਲਾਭ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿਰਫ ਲਾਭ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਭ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਉਸ ਨੌਕਰ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਤਿਵੇਲਂ ਹਿ ਯੋऽਰ੍ਥਾਰ੍ਥੀ ਨੇਤਰਾਵਨੁਤਿष੍ਠਤਿ। ਸ ਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹੇਵ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਭ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਾਤਕ ਨੂੰ ਸਭ ਘਟੀਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਸਤਤਂ ਯਸ਼੍ਚ ਕਾਮਾਰ੍ਥੀ ਨੇਤਰਾਵਨੁਤਿष੍ਠਤਿ। ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਵਾਸਨਾ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ, ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੋਵੇਂ ਤੋਂ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਹੀਨਸ੍ਯ ਕਾਮਾਨ੍ਤੇ ਨਿਧਨਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਕਾਮਤੋ ਰਮਮਾਣਸ੍ਯ ਮੀਨਸ੍ਯੇਵਾਮ੍ਭਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਨਾ ਧਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਧਨ, ਉਸਦਾ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਮੱਛੀ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਯੋਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਪ੍ਰਮਾਨ੍ਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ। ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸਾ ਹਿ ਕਾਮਸ੍ਯ ਪਾਵਕਸ੍ਯਾਰਣਿਰ੍ਯਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਗੁੰਮਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਲੱਕੜ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।