ਗੁਣਾਭਾਵੇ ਫਲਂ ਨ੍ਯੂਨਂ ਭਵਤ੍ਯਫਲਮੇਵ ਚ। ਅਨਾਰਮ੍ਭੇ ਹਿ ਨ ਫਲਂ ਨ ਗੁਣੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਵੁਪਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਮਙ੍ਗਲਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਯੇ। ਯੁਨਕ੍ਤਿ ਮੇਧਯਾ ਧੀਰੋ ਯਥਾਯੋਗਂ ਯਥਾਬਲਮ੍
ਸਿਆਣਾ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਇਨਸਾਨ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਤਰੀਕਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਮੁਤਾਬਕ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਖ-ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇ।
ਅਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮੁਪਦੇष੍ਟਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਭੂਯਿष੍ਠਂ ਕਰ੍ਮਯੋਗੇषੁ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੌਸਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਧੀਮਾਨਵੇਕ੍ਸ਼ੇਤ ਸ਼੍ਰੇਯਾਸਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਸਾਮ੍ਨੈਵਾਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਲਿਪ੍ਸੇਤ੍ਕਰ੍ਮ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਸਮਝਦਾਰ ਇਨਸਾਨ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੰਮ ਵੀ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਸਨਂ ਨਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਤ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਵਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ। ਅਪਿ ਸਿਨ੍ਧੋਰ੍ਗਿਰੇਰ੍ਵਾऽਪਿ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਧਰ੍ਮਿਣਃ
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਜਾਂ ਨਾਸ ਚਾਹੁਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ, ਨਾ ਪਹਾੜ ਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮਾਣਵ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ।
ਉਤ੍ਥਾਨਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਪਰੇषਾਮਨ੍ਤਰੈषਣੇ। ਆਨृਣ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਰਃ ਪਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨ ਏਵ ਚ
ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਮੌਕੇ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਤ੍ਮਾऽਵਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੇਣ ਕਦਾਚਨ। ਨ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਪਰਿਭੂਤਸ੍ ਭੂਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ਸ਼ੋਭਨਾ
ਪਰ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਏਵਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਕਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਿਯਂ ਲੋਕਸ੍ਯ ਭਾਰਤ। ਚਿਤ੍ਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਗਤਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਕਾਲਾਵਸ੍ਥਾਵਿਭਾਗਸ਼ਃ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਇਹੀ ਢੰਗ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮੇ ਪਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਪਣ੍ਡਿਤਮ੍। ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਰ੍ਥਮਿਮਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਿਤ੍ਰੇ ਮੇ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੱਦਾ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ।
ਨੀਤਿਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਂ ਭ੍ਰਾਤृਨ੍ਮੇऽਗ੍ਰਾਹਯਨ੍ਪੁਰਾ। ਤੇषਾਂ ਸਕਾਸ਼ਾਦਸ਼੍ਰੌषਮਹਮੇਤਾਂ ਤਦਾ ਗृਹੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਨੀਤੀ-ਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ, ਘਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਣੀਆਂ।
ਸ ਮਾਂ ਰਾਜਨ੍ਕਰ੍ਮਵਤੀਮਾਗਤਾਮਾਹ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾਮਾਸੀਨਾਂ ਪਿਤੁਰਙ੍ਕੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਈ, ਪਿਓ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਸੁਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਸੱਲੀ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਕਰ੍ਮ ਸਫਲਮਸ੍ਮਾਕਮਪਿ ਵਾ ਪੁਨਃ। ਵਿਪ੍ਰਕਰ੍षੇਣ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਯਥਾ ਫਲਮ੍
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਕੰਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਾਡਾ। ਜਦੋਂ ਅੰਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਜ੍ਞਸੇਨ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੀਮਸੇਨੋ ਹ੍ਯਮਰ੍षਣਃ। ਨਿਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨੁਪਸਂਗਮ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਰਾਜਨ੍ਸਤ੍ਪਦਵੀਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰਜ ਸਤ੍ਪੁਰੁषੋਚਿਤਾਮ੍। ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਹੀਨਾਨਾਂ ਕਿਂ ਨੋ ਵਸ੍ਤੁਂ ਤਪੋਵਨੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲ। ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤਪੋਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਨੈਵ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਾਰ੍ਜਵੇਣ ਨ ਚੌਜਸਾ। ਅਕ੍ਸ਼ਕੂਟਮਧਿष੍ਠਾਯ ਹृਤਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇਨ ਵੈ
ਉਹ ਰਾਜ ਨਾ ਤਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ, ਨਾ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਜੂਏ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਛੀਨ ਲਿਆ।
ਗੋਮਾਯੁਨੇਵ ਸਿਂਹਾਨਾਂ ਦਿਰ੍ਬਲੇਨ ਬਲੀਯਸਾਮ੍। ਆਮਿਪਂ ਵਿਘਸਾਸ਼ੇਨ ਤਦ੍ਵਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਿ ਨੋ ਹृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਲੋਮੜੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਛੀਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਵੀ ਲਾਲਚੀ ਨੇ ਬਚਿਆ ਕੁਚਿਆ ਮਾਸ ਵਾਂਗ ਲੈ ਲਿਆ।
ਧਰ੍ਮਲੇਸ਼ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਭਵਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਯੋਃ। ਅਰ੍ਥਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਕਿਂ ਰਾਜਨ੍ਦੁਃਖੇਨ ਪਰਿਤਪ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਕਾਮ ਵਿਚ ਰੁੱਝ ਕੇ, ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਰਾਜਨ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਕਿਉਂ ਪਛਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਭਵਤੋऽਨੁਵਿਧਾਨੇਨ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਃ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਹृਤਮ੍। ਅਹਾਰ੍ਯਮਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਗੁਪ੍ਤਂ ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਨਾ
ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ, ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜ ਵੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਸੀ।
ਕੁਣੀਨਾਮਿਵ ਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਪਙ੍ਗੂਨਾਮਿਵ ਧੇਨਵਃ। ਹृਤਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਜੀਵਤਾਂ ਭਵਤਃ ਕृਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਬੜਿਆਂ ਲਈ ਬੈਲ ਦੇ ਫਲ, ਜਾਂ ਲੰਗੜਿਆਂ ਲਈ ਗਾਂ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ।
ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਿਯਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਮਹਦ੍ਵ੍ਯਸਨਮੀਦृਸ਼ਮ੍। ਧਰ੍ਮਕਾਮੇ ਪ੍ਰਤੀਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾਃ ਸ੍ਮ ਭਾਰਤ
ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਹੋ।
ਕਰ੍ਸ਼ਯਾਮਃ ਸ੍ਵਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨਨ੍ਦਯਾਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਨ੍। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਭਵਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਯਮ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ।
ਯਦ੍ਵਯਂ ਨ ਤਦੈਵੈਤਾਨ੍ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਮ ਹਿ। ਭਵਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਤਨ੍ਨਸ੍ਤਪਤਿ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੰਨ ਕੇ ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਚੁਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਥੈਨਾਮਨ੍ਵਵੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਮृਗਚਰ੍ਯਾਮਿਵਾਤ੍ਮਨਃ। ਅਵੀਰਾਚਰਿਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਨਬਲਸ੍ਥੈਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇਹ ਜੀਵਨ-ਰੀਤ ਵੇਖ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ, ਜੋ ਬੇਹੌਸਲੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਯਾਂ ਨ ਕृष੍ਣੋ ਨ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰ੍ਨਾਭਿਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਸृਞ੍ਜਯਾਃ। ਨ ਚਾਹਮਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਨ ਚ ਮਾਦ੍ਰੀਸੁਤਾਵੁਭੌ
ਇਹ ਰਾਹ ਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਨਾ ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੂੰ, ਨਾ ਸ੍ਰਿੰਜਯਿਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਨਾ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ।
ਭਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਸਤਤਂ ਵ੍ਰਤਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਦਾਪਨ੍ਨਃ ਕ੍ਲੀਬਜੀਵਿਕਾਮ੍
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਦਾ ਵਰਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਅਜਿਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਜੀਵਨ-ਰੀਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਈ?
ਦੁਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾ ਹਿ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਫਲਂ ਸਰ੍ਵਘਾਤਕਮ੍। ਅਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਹਰ੍ਤੁਮਾਤ੍ਮਨਃ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਬੇਕਾਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਭਵਾਨ੍ਦृष੍ਟਿਮਾਞ੍ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਸ੍ਮਾਸੁ ਪੌਰੁषਮ੍। ਆਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਪਰੋ ਰਾਜਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਮਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਮਝ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਦਇਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਅਸ੍ਮਾਨਮੀ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਮਾਣਾਨਹਿਂਸਤਃ। ਅਸ਼ਕ੍ਤਾਨੇਵ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਦ੍ਦੁਃਖਂ ਨਾਹਵੇ ਵਧਃ
ਇਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਨੂੰ ਸਬਰ ਕਰਨ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੁੱਖ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਚੇਦ੍ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮਜਿਹ੍ਮਮਨਿਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍। ਸਰ੍ਵਸ਼ੋ ਹਿ ਵਧਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਲੋਕਾਂਲ੍ਲਭੇਮਹਿ
ਜੇ ਉਥੇ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਠ ਨਾ ਫੇਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਵੀ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗੇ।
ਅਧਵਾ ਵਯਮੇਵੈਤਾਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਆਦਦੀਮਹਿ ਗਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਤਥਾਪਿ ਸ਼੍ਰੇਯ ਏਵ ਨਃ
ਜਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।