ਧਾਤਾਪਿ ਹਿ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮੈਵ ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਹੇਤੁਭਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਵਿਦਧਾਤਿ ਵਿਭਜ੍ਯੇਹ ਫਲਂ ਪੂਰ੍ਵਕਤਂ ਨृਣਾਮ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਰੱਬ ਵੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਧਿ ਯਃ ਪੁਰੁषਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਵੈ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍। ਤਦ੍ਧਾਤृਵਿਹਿਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲੋਦਯਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹੋऽਯਂ ਧਾਤੁਃ ਕਰ੍ਮਣਿ ਕਰ੍ਮਣਿ। ਸ ਯਥਾ ਪ੍ਰੇਰਯਤ੍ਯੇਨਂ ਤਥਾऽਯਂ ਕੁਰੁਤੇऽਵਸ਼ਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਰ ਕਰਮ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇषੁਤੇषੁ ਹਿ ਕृਤ੍ਯੇषੁ ਵਿਨਿਯੋਕ੍ਤਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਕਾਰਯਤ੍ਯਵਸ਼ਾਨ੍ਯਪਿ
ਹਰੇਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਮਹਾਂਰੱਬ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੌਂਤਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਾ ਚਾਹਣ, ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਾऽਰ੍ਥਾਨ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ। ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਯਂ ਵੀਰ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਰੇ, ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਅਗਾਰਨਗਰਾਣਾਂ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪੁਰੁषਹੈਤੁਕੀ
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ; ਘਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲੇ ਤੈਲਂ ਗਵਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਕਾष੍ਠੇ ਪਾਵਕਮਨ੍ਤਤਃ। ਏਵਂ ਧੀਰੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦੁਪਾਯਂ ਚਾਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਤਿਲ ਵਿਚ ਤੇਲ, ਗਾਂ ਵਿਚ ਦੂਧ, ਤੇ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਅੱਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਢੰਗ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਾਰਣੇष੍ਵਸ੍ਵ ਸਿਦ੍ਧਯੇ। ਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮੁਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾਮਿਹ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਲਈ ਕਾਰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਜੀਵ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਸ਼ਲੇਨ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਾਧੁ ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਮ੍। ਇਦਂ ਤ੍ਵਕੁਸ਼ਲੇਨੇਤਿ ਵਿਸ਼ੇषਾਦੁਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤ੍ਤਫਲਂ ਨ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਨ ਗੁਰੁਰ੍ਭਵੇਤ੍। ਪੁਰੁषਃ ਕਰ੍ਮਸਾਧ੍ਯੇषੁ ਸ੍ਵਾਚ੍ਚੇਦਯਮਕਾਰਣਮ੍
ਯਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਾਦੇਵ ਪੁਰੁषਃ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ। ਅਸਿਦ੍ਧੌ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਤੇ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਮਨਾਸ਼ਃ ਕਥਂ ਤ੍ਵਿਹ
ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਸਫਲਤਾ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਥੇ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਹਠੇਨੈਕੇ ਦੈਵੇਨੈਕੇ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੁਤ। ਪੁਂਸਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਜਂ ਕੇਚਿਦ੍ਦੈਵਮੇਤਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਗ ਨਾਲ; ਕੁਝ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਭਾਗ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚੈਵੈਤਾਵਤਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤ ਇਤਿ ਚਾਪਰੇ। ਅਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਮਦृਸ਼੍ਯਂ ਤੁ ਦਿष੍ਟਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਹਠਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੀ ਹਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹਿ ਹਠਾਚ੍ਚੈਵ ਦਿष੍ਟਾਚ੍ਚਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਂਤਤਿਃ। ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੈਵਾਦ੍ਧਠਾਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਿਂਚਿਦੇਵ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਤਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੰਮ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰੁषਃ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍। ਕੁਸ਼ਲਾਃ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਵੈ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦੋਜਨਾਃ
ਇਨ੍ਹਾ ਤਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖ ਚੌਥਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਥੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਤਥੈਵ ਧਾਤਾ ਭੂਤਾਨਾਮਿष੍ਟਾਨਿष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦਃ। ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਵਾਨਨ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕृਪਣੋ ਨਾਮ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇਂ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਜੂਸ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਯਂਯਮਰ੍ਥਮਭਿਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਃ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪੂਰੁषਃ। ਤਤ੍ਤਤ੍ਸਫਲਮੇਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰਾ ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਰਿਦ੍ਵਾਰਾਮਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਤੁ ਨਾਨੁਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ। ਤਥੈਵਾਨਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚ ਯਥਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤਥੈਵ ਤੇ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਉਹ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵ ਕਰ੍ਮੇਤਿ ਮਨੋਰੇष ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਏਕਾਨ੍ਤੇਨ ਹ੍ਯਨੀਹੋऽਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇऽਸ੍ਮਾਸੁ ਸਂਪ੍ਰਤਿ
ਮਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀਪਣ ਹੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਹਿ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਾਯੇਣੇਹ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ। ਏਕਾਨ੍ਤਫਲਸਿਦ੍ਧਿਂ ਤੁ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤ੍ਯਲਸਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਥੇ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ। ਪਰ ਆਲਸੀ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਅਸਂਭਵੇ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਹੇਤੁਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਕृਤੇਕਰ੍ਮਣਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਥਾऽਨृਣ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ਯੇਨਂ ਸ਼ਯਾਨਮਲਸਂ ਨਰਮ੍। ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਫਲਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਭੂਤਿਮੁਪਾਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਲਸੀ ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਿਹਨਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਤੀਜਾ ਲੈ ਕੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਰ੍ਥਂ ਸਂਸ਼ਯਾਵਸ੍ਥਂ ਗृਣਨ੍ਤ੍ਯਾਮੁਕ੍ਤਸਸ਼ਂਯਾਃ। ਧੀਰਾ ਨਰਾਃ ਕਰ੍ਮਰਤਾ ਨ ਤੁ ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਅਣਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਧੀਰਜਵਾਨ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਦੇਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਨਹ੍ਯਨਰ੍ਥੋऽਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇऽਸ੍ਮਾਸੁ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍। ਸ ਤੁ ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੇ
ਸਾਡੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾੜਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਪੱਕਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਥਵਾऽਸਿਦ੍ਧਿਰੇਵ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹਿਮਾ ਤੁ ਤਦੇਵ ਤੇ। ਵृਕੋਦਰਸ੍ਯ ਬੀਭਤ੍ਸੋਰ੍ਭਾਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਯਮਯੋਰਪਿ
ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਸਫਲਤਾ ਹੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਵੱਡਿਆਈ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਬੀਭਤਸੁ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਪृਥਿਵੀਂ ਲਾਙ੍ਗਲੇਨੇਹ ਕृष੍ਟ੍ਵਾ ਬੀਜਂ ਵਪਤ੍ਯੁਤ। ਆਸ੍ਤੇऽਥ ਕਰ੍षਕਸ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਜਦ ਕਿਸਾਨ ਇੱਥੇ ਹਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜੋਤ ਕੇ ਬੀਜ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮੀਂਹ ਆਉਣੀ ਹੀ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚੇਨ੍ਨਾਨੁਗृਹ੍ਣੀਯਾਦਨੇਨਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍षਕਃ। ਯਦਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਕृਤਂ ਸਫਲਂ ਮਯਾ
ਜੇ ਮੀਂਹ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੋ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਚੇਦਂ ਫਲਮਸ੍ਮਾਕਮਪਰਾਧੋ ਨ ਮੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਇਤਿ ਧੀਰੋऽਨ੍ਵਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਰਗਰ੍ਹਯੇਤ੍
ਜੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਸਾਡਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਨਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਮੇ ਭਵਤੀਤਿ ਹ ਭਾਰਤ। ਨਿਰ੍ਵੇਦੋ ਨਾਤ੍ਰ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਵਨ੍ਤੌ ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਨਾ ਲਵਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਾਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕੰਮ ਦੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਹੀ ਅੰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵਾऽਪ੍ਯਥਵਾऽਸਿਦ੍ਧਿਰਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰਤੋऽਨ੍ਯਥਾ। ਬਹੂਨਾਂ ਸਮਵਾਯੇ ਹਿ ਭਾਵਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰਨਾ—ਇਹੀ ਤਿੰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਹਨ। ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।