ਸ਼ਿष੍ਟੈਰਾਚਰਿਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਕृष੍ਣੇ ਮਾਸ੍ਮਾਤਿਸ਼ਙ੍ਕਥਾਃ। ਪੁਰਾਣਮृषਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮ ਏਵ ਪ੍ਲਵੋ ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦ੍ਰੌਪਦਿ ਗਚ੍ਛਤਾਮ੍। ਸੈਵਃ ਨੌਃ ਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵ ਵਣਿਜਃ ਪਾਰਮਿਚ੍ਛਤਃ
ਹੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੀ ਇਕ ਨਾਅ ਹੈ; ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀ ਲਈ ਨਾਅ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਅਫਲੋ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਰਿਤੋ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਭਿਃ। ਅਪ੍ਰਤਿष੍ਠੇ ਤਮਸ੍ਯੇਤਜ੍ਜਗਨ੍ਮਜ੍ਜੇਦਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਜੇ ਧਰਮ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ, ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਧਾਰ ਰਹਿਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ।
ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯੁਰ੍ਜੀਵੇਯੁਃ ਪਸ਼ੁਜੀਵਿਕਾਮ੍। ਵਿਘਾਤੇਨੈਵ ਯੁਜ੍ਯੇਯੁਰ੍ਨ ਚਾਰ੍ਥਂ ਕਂਚਿਦਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜੀਵਣਗੇ; ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਲਕੜੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ।
ਤਪਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚ ਯਜ੍ਞਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯ ਏਵ ਚ। ਦਾਨਮਾਰ੍ਜਵਮੇਤਾਨਿ ਯਦਿ ਸ੍ਯੁਰਫਲਾਨਿ ਵੈ
ਜੇ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਯਜ, ਵੈਦ ਪਾਠ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਚਲਣ—all ਇਹ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੋਣ—
ਨਾਚਰਿष੍ਯਨ੍ਪਰੇ ਧਰ੍ਮਂ ਪਰੇ ਪਰਤਰੇऽਪਿ ਚ। ਦਾਨਮਾਰ੍ਜਵਮੇਤਾਨਿ ਯਦਿ ਸ੍ਯੁਰਫਲਾਨਿ ਵੈ
ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਚਾਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਦੇ; ਜੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਚਲਣ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੋਣ—
ऋषਯਸ੍ਚੈਵ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸੁਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਈਸ਼੍ਵਰਾਃ ਕਸ੍ਯ ਹੇਤੋਸ੍ਤੇ ਚਰੇਯੁਰ੍ਧਰ੍ਮਮਾਦृਤਾਃ
ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਕਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਧਰਮ ਕਰਦੇ?
ਫਲਦਂ ਤ੍ਵਿਹ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਧਾਤਾਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਧਰ੍ਮਂ ਤੇऽਵ੍ਯਚਰਨ੍ਕृष੍ਣੇ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮ ਸਨਾਤਨਃ
ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਾਤਾ ਇੱਥੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਚਾਯਂ ਸਫਲੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਧਰ੍ਮੋऽਫਲ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇऽਪਿ ਹਿ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਫਲਾਨਿ ਤਪਸਾਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਧਰਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਫਲ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯ੍ਯੇਤਦ੍ਵੈ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਜਨ੍ਮ ਕृष੍ਣੇ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਵੇਤ੍ਥ ਚਾਪਿ ਯਥਾ ਜਾਤੋ ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਾਣ; ਤੇ ਤੂੰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਏਤਾਵਦੇਵ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮੁਪਮਾਨਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ। ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮਸ੍ਤੀਤਿ ਧੀਰੋऽਲ੍ਪੇਨਾਪਿ ਤੁष੍ਯਤਿ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਕਾਫੀ ਹੈ: ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਨਾऽਪਿ ਹ੍ਯਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਨੈਵ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧਯਃ। ਤੇषਾਂ ਨ ਧ੍ਮਜਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ਰ੍ਮ ਵਾ
ਪਰ ਮੂਰਖ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕਦੇ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਨਾ ਸੁਖ।
ਕਰ੍ਮਣਾਮੁਤ ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਚ ਫਲੋਦਯਃ। ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਵਗੁਹ੍ਯਾਨਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਹਨ।
ਨੈਤਾਨਿ ਵੇਦ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾ ਇਮਾਃ। [ਅਪਿ ਕਲ੍ਪਸਹਸ੍ਰੇਣ ਨ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ।।]
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਗੂਢਮਾਯਾ ਹਿ ਦੇਵਤਾਃ। ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗਾਃ ਸੁਬ੍ਰਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਵਿषਾਃ। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੈਰ੍ਮਾਨਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੁਕਵੇਂ ਰਾਜ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਆਚਰਨ ਚੰਗਾ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ—ਉਹ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਇਹ ਰਾਜ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਫਲਾਦਰ੍ਸਨਾਦ੍ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਵ੍ਯੋ ਨ ਦੇਵਤਾਃ। ਯष੍ਟਵ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਚਾਨਮੂਯਤਾ
ਧਰਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਫਲ ਨਾ ਵੇਖਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ; ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਾਨ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮਸ੍ਤੀਹ ਤਥੈਤਦ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਦृषਿਰ੍ਵੇਦ ਕਾਸ਼੍ਯਪਃ
ਇੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਸਂਸ਼ਯਃ ਕृष੍ਣੇ ਨੀਹਾਰ ਇਵ ਨਸ਼੍ਯਤੁ। ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਤੀਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਭਾਵਮੁਤ੍ਸृਜ
ਇਸ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਧੂੰਹ ਨਾਲੋਂ ਵਾਂਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਛੱਡ ਦੇ।
ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਚਾਪਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਧਾਤਾਰਂ ਮਾ ਚ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਿਪ। ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵੈਨਂ ਨਮਸ੍ਵੈਨਂ ਮਾ ਤੇऽਭੂਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰੀਦृਸ਼ੀ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ; ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ—ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਕਦੇ ਐਸਾ ਰਾਹ ਨਾ ਲਵੇ।
ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਮਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍। ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਦੇਵਤਾਂ ਕृष੍ਣੇ ਮਾਤਿਵੋਚਃ ਕਥਂਚਨ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ ਬਾਰੇ ਹਲਕਾ ਬੋਲ ਨਾ ਕਹਿਣਾ।
ਨਾਵਮਨ੍ਯੇ ਨ ਗਰ੍ਹੇ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਪਾਰ੍ਥ ਕਥਂਚਨ। ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਕੁਤ ਏਵਾਹਮਵਮਂਸ੍ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਾਰਥ; ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਘੱਟ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਆਰ੍ਤਾऽਹਂ ਪ੍ਰਲਪਾਮੀਦਮਿਤਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਭਾਰਤ। ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਵਿਲਪਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਮਨਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਭਾਰਤ, ਮੈਨੂੰ ਦੁਖੀ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਸਮਝ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਕਰ੍ਮ ਖਲ੍ਵਿਹ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜਾਤੇਨਾਮਿਤ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਨ। ਅਕਰ੍ਮਾਣੋ ਹਿ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾ ਨੇਤਰੇ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਦਮਣਹਾਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਵਲ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਆਮਾਤृਸ੍ਤਨ੍ਯਪਾਨਾਚ੍ਚ ਯਾਵਚ੍ਛਯ੍ਯੋਪਸਰ੍ਪਣਮ੍। ਜਙ੍ਗਮਾਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਮਾਂ ਦਾ ਦੂਧ ਪੀਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੌਣ ਤੱਕ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੰਗਲੀਆਂ ਜੀਵ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਙ੍ਗਮੇषੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਨੁष੍ਯਾ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵृਤ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚੇਹ ਚ
ਜੰਗਲੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਤੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਥਾਨਮਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਭਾਰਤ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਫਲਮਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਭਾਰਤ, ਉੱਠਣ-ਜਾਗਣ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਦਿੱਖਣਯੋਗ ਫਲ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਂ ਸਮੁਤ੍ਥਾਨਮੁਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤਰਃ। ਅਪਿ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਯਥਾऽਯਮੁਦਕੇ ਬਕਃ
ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੀਵ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗਲਾ।
[ਅਕਰ੍ਮਣਾਂ ਵੈ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਨ ਹਿ ਕਾਚਨ। ਤਦੇਵਾਭਿਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਤ ਨ ਵਿਹਨ੍ਯਾਤ੍ਕਦਾਚਨ ।।]
ਜੋ ਜੀਵ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਇਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੀ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਕੁਰੁ ਮਾਹਾਸੀਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਭਵ ਦਂਸ਼ਿਤਃ। ਕृਤ੍ਯਂ ਹਿ ਯੋऽਭਿਜਾਨਾਤਿ ਸਹਸ੍ਰੇ ਸੋਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਾਂ
ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤ ਨਾ ਹੋ; ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਚਾਪਿ ਭਵੇਤ੍ਕਾਰ੍ਵਂ ਵਿਵृਦ੍ਧੌ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਤਥਾ। ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਦ੍ਯਨਾਵਾषਃ ਕ੍ਸ਼ੀਯੇਤ ਹਿਮਵਾਨਪਿ
ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਵਧਣ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਿਸਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਿਮਾਲਾ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।