ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਰਪਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਉਵਾਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਰਾਜਾ ਸ੍ਮਯਮਾਨੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਾਰਣੇ ਭਵਤੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ। ਯੇਨ ਕ੍ਰੋਧਂ ਮਹਾਪ੍ਰਜ੍ਞੇ ਬਹੁਧਾ ਬਹੁਮਨ੍ਯਸੇ। ਕ੍ਰੋਧਮੂਲਂ ਹਰਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਕਾਰਣੈਃ ਸ਼ृਣੁ ਤਂ ਮਮ
ਤੁਸੀਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧੋ ਹਨ੍ਤਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਕ੍ਰੋਧੋ ਭਾਵਯਿਤਾ ਪੁਨਃ। ਇਤਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਤ੍ਰੇ ਕ੍ਰੋਧਮੂਲੌ ਭਵਾਭਵੌ
ਗੁੱਸਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲੀ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਹੋਣਾ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣਾ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਗੁੱਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਯੋ ਹਿ ਸਂਹਰਤੇ ਕ੍ਰੋਧਂ ਭਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਸ਼ੋਭਨੇ। `ਯੋ ਨ ਸਂਹਰਤੇ ਕ੍ਰੋਧਂ ਤਸ੍ਯਾਭਾਵੋ ਭਵਤ੍ਯੁਤ। ਅਭਾਵਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧੋ ਭਵਤਿ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦਾ, ਉਹ ਅਸਤਿਤਵ ਖੋ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯਃ ਪੁਨਃ ਪੁਰੁषਃ ਕ੍ਰੋਧਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸृਜਤੇ ਸ਼ੁਭੇ। ਤਸ੍ਯਾਭਾਵਾਯ ਭਵਤਿ ਕ੍ਰੋਧਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਮੂਲੋ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਿਹ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਤਤ੍ਕਥਂ ਮਾਦृਸ਼ਃ ਕ੍ਰੋਧਮੁਤ੍ਸृਜੇਲ੍ਲੋਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਥੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਾਪਂ ਨਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਗੁਰੂਨਪਿ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰੁषਯਾ ਵਾਚਾ ਸ਼੍ਰੇਯਸੋऽਪ੍ਯਵਮਨ੍ਯਤੇ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਹਲਕਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚ੍ਯਾਵਾਚ੍ਯੇ ਹਿ ਕੁਪਿਤੋ ਨ ਪ੍ਰਜਾਨਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਨਾਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਾਵਾਚ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਥਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੇ।
ਹਿਂਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਦਵਧ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਵਧ੍ਯਾਨ੍ਸਂਪੂਜਯੀਤ ਚ। ਆਤ੍ਮਾਨਮਪਿ ਚ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰੇषਯੇਦ੍ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਦੋषਾਨ੍ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ਜਿਤਃ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮਨੀषਿਭਿਃ। ਇਚ੍ਛਦ੍ਭਿਃ ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਵਰ੍ਜਿਤਂ ਧੀਰੈਃ ਕਥਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧਸ਼੍ਰਰੇਤ੍। ਏਤਦ੍ਦ੍ਰੌਪਦਿ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯਨ ਮੇ ਮਨ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਧਤੇ
ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਅਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਹਿਣ-ਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਪਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍। ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤਮਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਦੂਯੋਰੇष ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਃ
ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਹੈ।
ਮੂਢੋ ਯਦਿ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਃ ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਤੇऽਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਨਰਃ। ਬਲੀਯਸਾਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਨ੍ਤਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਬੇਬਸ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਂਤ੍ਯਜਤੋ ਲੋਕਾ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਨਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ ਮਨ੍ਯੋਰ੍ਨਿਯਮਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੰਝ ਆਪਣਾ ਆਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਬੇਬਸ ਲਈ ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਹੀ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਃ ਪ੍ਰਕੁਪ੍ਯਤਿ। ਸ ਨਾਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇष੍ਟਾਰਂ ਪਰਲੋਕੇ ਨ ਨਨ੍ਦਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਮਰਥ ਵਿਅਕਤੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਲਵਤਾ ਚੈਵ ਦੁਰ੍ਬਲੇਨ ਚ ਨਿਤ੍ਯਦਾ। ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੇਣਾਹੁਰਾਪਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਮਨ੍ਯੋਰ੍ਹਿ ਵਿਜਯਂ ਕृष੍ਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤੀਹ ਸਾਧਵਃ। ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤੋ ਜਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾਧੋਰਿਹ ਸਤਾਂ ਮਤਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਨੇਕ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਮਾਫੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂਚਾਨृਤਤਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਨृਸ਼ਂਸਾਚ੍ਚਾਨृਸ਼ਂਸਤਾ। ਤਮੇਵਂ ਬਹੁਦੋषਂ ਤ ਕ੍ਰੋਧਂ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਮਾਦृਸ਼ੋ ਵਿਸृਜੇਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸੱਚ ਝੂਠ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦਇਆ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੂੰ ਇਹ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜਸ੍ਵੀਤਿ ਯਮਾਹੁਰ੍ਵੈ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਦੀਰ੍ਗਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ। ਨ ਕ੍ਰੋਧੋऽਭ੍ਯਨ੍ਤਰਸ੍ਤਸ੍ ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚੇਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਤੇ ਦੂਰ-ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ 'ਚਮਕਦਾਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ, ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੋਧਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਪਰਿਬਾਧਤੇ। ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਂ ਤਂ ਵਿਦੁषੋ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਜਦੋਂ ਗੁੱਸਾ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਐਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਨ ਯਥਾਵਤ੍ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਨਾਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਚ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਨਰਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋऽਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਜਾਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਹਨ੍ਤ੍ਯਵਧ੍ਯਾਨਪਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਗੁਰੂਨ੍ਰੂਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤੁਦਤ੍ਯਪਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਜਸਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੇ ਕ੍ਰੋਧੋ ਦੂਰਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਰੁੱਖਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਗੁੱਸਾ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਾਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਹ੍ਯਮਰ੍षਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤ੍ਵਮਿਤਿ ਤੇਜਸਃ। ਗੁਣਾਃ ਕ੍ਰੋਧਾਭਿਭੂਤੇਨ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਮਞ੍ਜਸਾ
ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਸਹਿਣ-ਸ਼ਕਤੀ, ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਚੁਸਤਤਾ ਇਹ ਤਾਕਤ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁੱਸਾ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਗੁਣ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।
ਕ੍ਰੋਧਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਰੁषਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤੇਜੋऽਭਿਪਦ੍ਯਤੇ। ਕਾਲਯੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈਸ੍ਤੇਜਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਣ, ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਤਾਕਤ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਵਪਣ੍ਡਿਤੈਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤੇਜ ਇਤ੍ਯਭਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍। ਰਜਸ੍ਤੁ ਲੋਕਨਾਸ਼ਾਯ ਵਿਹਿਤਂ ਮਾਨੁषਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਪੰਡਿਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ; ਰਜੋ ਗੁਣ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਸ਼੍ਵਤ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਕ੍ਰੋਧਂ ਪੁਰੁषਃ ਸਮ੍ਯਗਾਚਰਨ੍। ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਾਨਪਗੋ ਨ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਧਰਮ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਯਦਿ ਸਰ੍ਵਮਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਚੇਤਸਾਮ੍। ਅਤਿਕ੍ਰਮੋ ਮਦ੍ਵਿਧਸ੍ਯ ਕਥਂ ਸ੍ਵਿਤ੍ਸ੍ਯਾਦਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਜੇ ਸਾਰੇ ਮੂਰਖ ਤੇ ਮਨ-ਹੀਣ ਲੋਕ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਉਲੰਘਣਾ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਾਨੁषੇषੁ ਕ੍ਸ਼ਮਿਣਃ ਪृਥਿਵੀਸਮਾਃ। ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਨ੍ਧਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਕ੍ਰੋਧਮੂਲੋ ਹਿ ਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਜੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ ਮਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਝਗੜਾ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਭਿषਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਭਿषਜੇਦਾਹਨ੍ਯਾਦ੍ਗੁਰੁਣਾ ਹਤਃ। ਏਵਂ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਭੂਤਾਨਾਮਮਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵਾਪਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੱਲੋਂ ਵਾਪਸ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਤੇ ਅਧਰਮ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਆਕ੍ਰੁष੍ਟ ਪੁਰੁषਃ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇਦਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਧਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਹਿਂਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਹਿਂਸਿਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਗਲਾਂ ਕੱਢੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸਭ ਨੂੰ ਗਲਾਂ ਕੱਢੇ, ਜਾਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਾਰੇ, ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ—