ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸ਼ਕੁਨੇਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ। ਦੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚੋਗ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਦੁਃਖਸ਼ਾਸਨਸ੍ਯ ਚ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਚਾਰ ਹਨ — ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਣ, ਮਾੜਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਤੇ ਉਹ ਕਠੋਰ ਭਰਾ ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਰੇषਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ। ਦੁਃਖੇਨਾਭਿਪਰੀਤਾਨਾਂ ਨੇਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪਤਜ੍ਜਲਮ੍
ਪਰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਡਿੱਗੇ।
ਇਦਂ ਚ ਸ਼ਯਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਚ੍ਚਾਸੀਤ੍ਤੇ ਪੁਰਾਤਨਮ੍। ਸ਼ੋਚਾਮਿਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਰਾਜਦੁਃਖਾਨਰ੍ਹਂਸੁਖੋਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਸੇਜ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਾਂ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਆਦੀ ਹੈ, ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਦਾਨ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚ ਸਭਾਮਧ੍ਯ ਆਸਨਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਿਤਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਬृਸ਼ੀਂ ਚੇਮਾਂ ਸ਼ੋਕੋ ਮਾਂ ਦਾਰਯਤ੍ਯਯਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿਚ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਸਨ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਬੈਠਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਸੇਜ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਗ਼ਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਪਸ਼੍ਯਂ ਸਭਾਯਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਜਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍। ਤਚ੍ਚ ਰਾਜਨ੍ਨਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਾ ਸਾਨ੍ਤਿਰ੍ਹृਦਯਸ੍ਯਮੇ
ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਿਵੇਂ ਚੈਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਾ ਤ੍ਵਾऽਹ੍ਰਂ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਗ੍ਧਮਪਸ਼੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਸਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪਙ੍ਕਮਲਾਦਿਗ੍ਧਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਯਾ ਤ੍ਵਾऽਹਂ ਕੌਸ਼ਿਕੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰਾਚ੍ਛਾਦਿਤਂ ਪੁਰਾ। ਦृष੍ਟਵਤ੍ਯਸ੍ਮਿਰਾਜੇਨਦ੍ਰ ਸਾऽਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚੀਰਿਣਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਚ ਤਦ੍ਰੁਕ੍ਮਪਾਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਤੇ ਗृਹਾਦਨ੍ਨਂ ਸਂਸ੍ਕृਤਂਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍
ਤੇ ਉਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਘਰੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—
ਯਤੀਨਾਮਗृਹਾਣਾਂ ਤੇ ਤਥੈਵ ਗृਹਮੇਧਿਨਾਮ੍। ਦੀਯਤੇ ਭੋਜਨਂ ਰਾਜਨ੍ਨਤੀਵ ਗੁਣਵਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਯਤੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਹੋਣ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਵੱਡੀ ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਕृਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਪੁਰਾ ਗृਹੇ। ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਸੁਵਿਹਿਤੈਰ੍ਯਦਪੂਜਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਤਚ੍ਚ ਰਾਜਨ੍ਨਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਹृਦਯਸ੍ਯ ਮੇ
ਕਦੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਜਦ ਤੂੰ ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਤ੍ਤੇ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਵਾਨੋ ਮृष੍ਟਕੁਣ੍ਡਲਾਃ। ਅਭੋਜਯਨ੍ਤ ਮृष੍ਟਾਨ੍ਨੈਃ ਸੂਦਾਃ ਪਰਮਸਂਸ੍ਕृਤੈਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਭਰਾ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸੋਈਏ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨੇ ਵਨ੍ਯੇਨ ਜੀਵਿਨਃ। ਅਦੁਃਖਾਰ੍ਹਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਮੇ ਮਨਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਭੀਮਸੇਨਮਿਮਂ ਚਾਪਿ ਦੁਃਖਿਤਂ ਵਨਵਾਸਿਨਮ੍। ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਕਿਂ ਨ ਮਨ੍ਯੁਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖੀ ਹੈ, ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
ਭੀਮਸੇਨਂ ਹਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ੍ਵਯਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਮਚ੍ਯੁਤਮ੍। ਸੁਖਾਰ੍ਹਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਉਣਗਾਹ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਸਤ੍ਕृਤਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਾਨੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰੁਚ੍ਚਾਵਚੈਸ੍ਤਥਾ। ਤਂ ਤੇ ਵਨਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਆਦਰ ਪਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਅਯਂ ਕੁਰੂਨ੍ਰਣੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਨ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹਤੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਂਸ੍ਤੁ ਸਹਤੇऽਯਂ ਵृਕੋਦਰਃ
ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੋऽਰ੍ਜੁਨੇਨਾਰ੍ਜੁਨਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਬਾਹੁਰ੍ਬਹੁਬਾਹੁਨਾ। ਸ਼ਰਾਤਿਸਰ੍ਗੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤ੍ਵਾਤ੍ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਃ
ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਈ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ—
ਯਸ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਾਪੇਨ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ। ਯਜ੍ਞੇ ਤਵ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨੁਪਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਮਿਮਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਪੂਜਿਤਂ ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ। ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮਰ੍ਜੁਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨ ਕੁਪ੍ਯਸਿ
ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ, ਹੁਣ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਬੈਠਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਨਗਤਂ ਪਾਰ੍ਥਮਦੁਃਖਾਰ੍ਹਂ ਸੁਖੋਚਿਤਮ੍। ਨ ਚ ਤੇਵਰ੍ਧਤੇ ਮਨ੍ਯੁਸ੍ਤੇਨ ਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ
ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਆਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।
ਯੋ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਪਾਂਸ਼੍ਚੈਕਰਥੋऽਜਯਤ੍। ਤਂ ਤੇ ਵਨਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੋ ਇੱਕ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਯੋ ਯਾਨੈਰਦ੍ਭੁਤਾਕਾਰੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਸਂਵृਤਃ। ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਾਦਤ੍ਤ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਭ੍ਯਃ ਪਰਂਤਪ
ਜੋ ਅਜੀਬ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ—
ਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਯੇਕੇਨ ਵੇਗੇਨ ਪਞ੍ਚਬਾਣਸ਼ਤਾਨਿ ਯਃ। ਤਂ ਤੇ ਵਨਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੋ ਇੱਕ ਹੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰ ਤੀਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਬृਹਨ੍ਤਂ ਤਰੁਣਂ ਚਰ੍ਮਿਣਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਰਣੇ। ਨਕੁਲਂ ਤੇ ਵਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸਿਆਹ, ਲੰਮਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਂ ਚ ਸ਼ੂਰਂ ਚ ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ। ਸਹਦੇਵਂ ਵਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਹਦੇਵ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ?
ਨਕੁਲਂ ਸਹਦੇਵਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਦੁਃਖਿਤਾਵੁਭੌ। ਅਦੁਃਖਾਰ੍ਹੌ ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਾਹਦੇਵ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਦ੍ਰੁਪਦਸ੍ਯ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਂ ਸ੍ਨੁषਾਂ ਪਾਣ੍ਡੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਭਗਿਨੀਂ ਵੀਰਪਤ੍ਨੀਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍। ਮਾਂ ਵੈ ਵਨਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਮੈਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਮਹਾਨ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਦੀ ਭੈਣ, ਵਿਰਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਾਥੀ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ?
ਨੂਨਂ ਚ ਤਵ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ। ਯਤ੍ਤੇ ਭ੍ਰਾਤॄਂਸ਼੍ਚ ਮਾਂ ਚੈਵ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਵ੍ਯਥਤੇ ਮਨਃ
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨ ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਯੁਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਨਿਰ੍ਵਚਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਤਦਦ੍ਯ ਤ੍ਵਯਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇ ਵਿਪਰੀਤਵਤ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਯੋ ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤੇ ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਾਲ ਆਗਤੇ। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਤਂ ਪਾਰ੍ਥ ਸਦਾ ਪਰਿਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ
ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਪਾਰਥ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਕਸਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।