ਸਤ੍ਯੇਨਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯਥਾਰ੍ਹਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਹ੍ਰਿਯਾ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਯਤੀਤ੍ਯ। ਯਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਤਵਾਪਿ ਦੀਪ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵਸੋਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯੇਵ ਪਾਰ੍ਤ
ਸੱਚ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਲਜਜਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਚਮਕ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰੌਣਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਂ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਵਨੇ ਵਾਸਮਿਮਂ ਨਿਰੂष੍ਯ। ਤਤਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਤੇਜਸਾ ਤੇਨ ਦੀਪ੍ਤਾ- ਮਾਦਾਸ੍ਵਸੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਕੌਰੇਵਭ੍ਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੀਵਨ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਸੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਮਹਰ੍षਿ- ਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਮਧ੍ਯੇ ਸਹਿਤਂ ਸੁਹृਦ੍ਧਿਃ। ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਧੌਮ੍ਯਂ ਸਹਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਾਂ- ਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਦਿਸ਼ਮੁਤ੍ਤਰਾਂ ਸਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਧੌਮਯਾ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਤੋ ਵਨਗਤਾਃ ਪਾਰ੍ਥਾਃ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਸਹ ਕृष੍ਣਯਾ। ਉਪਵਿष੍ਟਾਃ ਕਥਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰਿਯਾ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਾ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਅਥ ਕृष੍ਣਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਪਿਆਰੀ, ਸੋਹਣੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸੀ, ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਨ ਨੂਨਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਦੁਃਖਮਸ੍ਮਾਸੁ ਕਿਂਚਨ। ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਨृਸ਼ਂਸਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮਾੜਾ ਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਤਾ ਭੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਜਨ੍ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਜਿਨੈਃ ਪ੍ਰਤਿਵਾਸਿਤਮ੍। ਵਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਨਾਨ੍ਵਤਪ੍ਯਤ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਤੈਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਅਜਿਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਕੇ, ਰਤਾ ਭੀ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਆਯਸਂ ਹृਦਯਂ ਨੂਨਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਣਃ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਧਰ੍ਮਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾਣ੍ਯਸ਼੍ਰਾਵਯਤ੍ਤਦਾ। `ਵਚਨਾਨ੍ਯਪਰੋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਂਸਦਿ
ਉਹ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪੱਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖੋਚਿਤਮਦੁਃਖਾਰ੍ਹਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਸਸੁਹृਦ੍ਗਣਃ। ਈਦृਸ਼ਂ ਦੁਃਖਮਾਨੀਯ ਮੋਦਤੇ ਪਾਪਪੂਰੁषਃ
ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਦੇ ਆਦੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮੇਵ ਪਾਪਾਨਾਮਸ੍ਰਂ ਨ ਪਤਿਤਂ ਤਦਾ। ਤ੍ਵਯਿ ਭਾਰਤ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਵਨਾਯਾਜਿਨਵਾਸਸਿ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦ ਤੂੰ ਅਜਿਨਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਮਾੜਿਆਂ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸ਼ਕੁਨੇਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ। ਦੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚੋਗ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਦੁਃਖਸ਼ਾਸਨਸ੍ਯ ਚ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਚਾਰ ਹਨ — ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਣ, ਮਾੜਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਤੇ ਉਹ ਕਠੋਰ ਭਰਾ ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਰੇषਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ। ਦੁਃਖੇਨਾਭਿਪਰੀਤਾਨਾਂ ਨੇਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪਤਜ੍ਜਲਮ੍
ਪਰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਡਿੱਗੇ।
ਇਦਂ ਚ ਸ਼ਯਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਚ੍ਚਾਸੀਤ੍ਤੇ ਪੁਰਾਤਨਮ੍। ਸ਼ੋਚਾਮਿਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਰਾਜਦੁਃਖਾਨਰ੍ਹਂਸੁਖੋਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਸੇਜ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਾਂ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਆਦੀ ਹੈ, ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਦਾਨ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚ ਸਭਾਮਧ੍ਯ ਆਸਨਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਿਤਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਬृਸ਼ੀਂ ਚੇਮਾਂ ਸ਼ੋਕੋ ਮਾਂ ਦਾਰਯਤ੍ਯਯਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿਚ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਸਨ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਬੈਠਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਸੇਜ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਗ਼ਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਪਸ਼੍ਯਂ ਸਭਾਯਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਜਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍। ਤਚ੍ਚ ਰਾਜਨ੍ਨਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਾ ਸਾਨ੍ਤਿਰ੍ਹृਦਯਸ੍ਯਮੇ
ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਿਵੇਂ ਚੈਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਾ ਤ੍ਵਾऽਹ੍ਰਂ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਗ੍ਧਮਪਸ਼੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਸਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪਙ੍ਕਮਲਾਦਿਗ੍ਧਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਯਾ ਤ੍ਵਾऽਹਂ ਕੌਸ਼ਿਕੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰਾਚ੍ਛਾਦਿਤਂ ਪੁਰਾ। ਦृष੍ਟਵਤ੍ਯਸ੍ਮਿਰਾਜੇਨਦ੍ਰ ਸਾऽਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚੀਰਿਣਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਚ ਤਦ੍ਰੁਕ੍ਮਪਾਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਤੇ ਗृਹਾਦਨ੍ਨਂ ਸਂਸ੍ਕृਤਂਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍
ਤੇ ਉਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਘਰੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—
ਯਤੀਨਾਮਗृਹਾਣਾਂ ਤੇ ਤਥੈਵ ਗृਹਮੇਧਿਨਾਮ੍। ਦੀਯਤੇ ਭੋਜਨਂ ਰਾਜਨ੍ਨਤੀਵ ਗੁਣਵਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਯਤੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਹੋਣ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਵੱਡੀ ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਕृਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਪੁਰਾ ਗृਹੇ। ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਸੁਵਿਹਿਤੈਰ੍ਯਦਪੂਜਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਤਚ੍ਚ ਰਾਜਨ੍ਨਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਹृਦਯਸ੍ਯ ਮੇ
ਕਦੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਜਦ ਤੂੰ ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਤ੍ਤੇ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਵਾਨੋ ਮृष੍ਟਕੁਣ੍ਡਲਾਃ। ਅਭੋਜਯਨ੍ਤ ਮृष੍ਟਾਨ੍ਨੈਃ ਸੂਦਾਃ ਪਰਮਸਂਸ੍ਕृਤੈਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਭਰਾ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸੋਈਏ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨੇ ਵਨ੍ਯੇਨ ਜੀਵਿਨਃ। ਅਦੁਃਖਾਰ੍ਹਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਮੇ ਮਨਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਭੀਮਸੇਨਮਿਮਂ ਚਾਪਿ ਦੁਃਖਿਤਂ ਵਨਵਾਸਿਨਮ੍। ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਕਿਂ ਨ ਮਨ੍ਯੁਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖੀ ਹੈ, ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
ਭੀਮਸੇਨਂ ਹਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ੍ਵਯਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਮਚ੍ਯੁਤਮ੍। ਸੁਖਾਰ੍ਹਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਉਣਗਾਹ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਸਤ੍ਕृਤਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਾਨੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰੁਚ੍ਚਾਵਚੈਸ੍ਤਥਾ। ਤਂ ਤੇ ਵਨਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਆਦਰ ਪਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਅਯਂ ਕੁਰੂਨ੍ਰਣੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਨ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹਤੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਂਸ੍ਤੁ ਸਹਤੇऽਯਂ ਵृਕੋਦਰਃ
ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੋऽਰ੍ਜੁਨੇਨਾਰ੍ਜੁਨਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਬਾਹੁਰ੍ਬਹੁਬਾਹੁਨਾ। ਸ਼ਰਾਤਿਸਰ੍ਗੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤ੍ਵਾਤ੍ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਃ
ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਈ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ—
ਯਸ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਾਪੇਨ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ। ਯਜ੍ਞੇ ਤਵ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨੁਪਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਮਿਮਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਪੂਜਿਤਂ ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ। ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮਰ੍ਜੁਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨ ਕੁਪ੍ਯਸਿ
ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ, ਹੁਣ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਬੈਠਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਨਗਤਂ ਪਾਰ੍ਥਮਦੁਃਖਾਰ੍ਹਂ ਸੁਖੋਚਿਤਮ੍। ਨ ਚ ਤੇਵਰ੍ਧਤੇ ਮਨ੍ਯੁਸ੍ਤੇਨ ਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ
ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਆਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।