ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ੍ਤੁ ਵਨੇ ਵਾਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਭਰਤਰ੍ਪਭਾਃ। ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਜਾਹ੍ਨਵੀਕੂਲਾਤ੍ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਹਾਨੁਗਾਃ
ਪਾਂਡਵ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਵੱਲ ਚਲੇ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਦृਪਦ੍ਵਤ੍ਯੌ ਯਮੁਨਾਂ ਚ ਨਿषੇਵ੍ਯ ਤੇ। ਯਯੁਰ੍ਵਨਨੈਵ ਵਨਂ ਸਤਤਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ।
ਤਤਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀਕੂਲੇ ਸਮੇषੁ ਮਰੁਧਨ੍ਵਸੁ। ਕਾਮ੍ਯਕਂ ਨਾਮ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਨਂ ਮੁਨਿਜਨਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਫਿਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਮਯਕ ਨਾਮਕ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਨ੍ਯਵਸਨ੍ਵੀਰਾ ਵਨੇ ਬਹੁਮृਗਦ੍ਵਿਜੇ। ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਯਮਾਨਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ
ਉਥੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਦੁਰਸ੍ਤ੍ਵਥ ਪਾਣ੍ਡੂਨਾਂ ਸਦਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ। ਜਗਾਮੈਕਰਥੇਨੈਵ ਕਾਮ੍ਯਕਂ ਵਨਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਦੁਰ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਇਕ ਰਥ 'ਤੇ ਕਾਮਯਕ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ, ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਦੁਰਃ ਕਾਮ੍ਯਕਂ ਤ- ਚ੍ਛੀਘ੍ਰੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਵਾਹਿਤਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇਨ। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸੀਨਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ
ਕਾਮਯਕ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਿਦੁਰ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮਵਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਲੇ ਬੈਠੇ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤੋऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਦੁਰਂ ਤੂਰ੍ਣਮਾਰਾ- ਦਭ੍ਯਾਯਾਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਃ ਸ ਰਾਜਾ। ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਧਾਤਰਂ ਭੀਮਸੇਨਂ ਕਿਂਨੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿਨਃ ਸਮੇਤ੍ਯ
ਫਿਰ, ਸੱਚਾ ਰਾਜਾ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਹੇਗਾ?'
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨਾਯਂ ਵਚਨਾਤ੍ਸੌਬਲਸ੍ਯ ਸਮਾਹ੍ਵਾਤੁਂ ਦੇਵਨਾਯੋਪਯਾਤਿ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਃ ਕੁਸ਼ਲੀ ਚਾऽਯੁਧਾਨਿ ਜੇष੍ਯਤ੍ਯਸ੍ਮਾਕਂ ਪੁਨਰੇਵਾਕ੍ਸ਼ਵਤ੍ਯਾਮ੍
ਕੀ ਉਹ ਸੌਬਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਜੂਏ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਮਾੜਾ, ਪਰ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਮੁੜ ਅਕਸ਼ਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦੇਵੇਗਾ?
ਸਮਾਹੂਤਃ ਕੇਨਚਿਦਾਹਵਾਯ ਨਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਭੀਮਸੇਨਾਪਯਾਤੁਮ੍। ਗਾਣ੍ਡੀਵੇ ਚ ਸਂਸ਼ਯਿਤੇ ਕਥਂ ਨੁ ਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸਂਸ਼ਯਿਤਾ ਭਵੇਨ੍ਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਏ, ਭੀਮਸੇਨ, ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਗਾਂਡੀਵ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵੀ ਸਾਡੀ ਲਈ ਅਣਛੁੱਟੀ ਰਹੇਗੀ।
ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਵਿਦੁਰਂ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਨ੍ਨृਪਤੇ ਸਰ੍ਵ ਏਵ। ਤੈਃ ਸਤ੍ਕृਤਃ ਸ ਚ ਤਾਨਾਜਮੀਢੋ ਯਥੋਚਿਤਂ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਸਮੇਯਾਤ੍
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ। ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅਜਮੀਢਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਸੀ।
ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਵਿਦੁਰਂ ਤੇ ਨਰਰ੍षਭਾ- ਸ੍ਤਤੋऽਪृਚ੍ਛਨ੍ਨਾਗਮਨਾਯ ਹੇਤੁਮ੍। ਸ ਚਾਪਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ੍ਤਰਤਃ ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇऽਮ੍ਬਿਕੇਯੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਅਵੋਚਨ੍ਮਾਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਭਿਗੁਪ੍ਤ- ਮਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੋ ਪਰਿਗृਹ੍ਯਾਭਿਪੂਜ੍ਯ। ਏਵਂ ਗਤੇ ਸਮਤਾਮਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯ ਪਥ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਮਮ ਚੈਵ ਬ੍ਰਵੀਹਿ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਕਿਹਾ: 'ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ।'
ਮਯਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਕੌਰਵਾਣਾਂ ਹਿਤਂ ਪਥ੍ਯਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਚੈਵ। ਤਦ੍ਵੈ ਪਥ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਨੋ ਨਾਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ਤਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਕ੍ਸ਼ਮਮਨ੍ਯਨ੍ਨ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਵੀ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਜੋ ਢੰਗ ਦੀ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਸਲਾਹ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਨ ਮੇ ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੁਤਵਾਨਾਮ੍ਬਿਕੇਯਃ। ਯਥਾऽऽਤੁਰਸ੍ਯੇਵ ਹਿ ਪਥ੍ਯਮੌਪਧਂ ਨ ਰੋਚਨਤੇ ਸ੍ਮਾਸ੍ਯ ਤਦੁਚ੍ਯਮਾਨਮ੍
ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਬਿਮਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਐਸੇ ਹੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।
ਨ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਯਤਤੇऽਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੋ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯੇਵ ਗृਹੇ ਪ੍ਰਦੁष੍ਟਾ। ਧ੍ਰੁਵਂ ਨ ਰੋਚੇਦ੍ਭਰਤਰ੍षਭਸ੍ਯ ਪਤਿਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਇਵ षष੍ਟਿਵਰ੍षਃ
ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਡਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗਲਤ ਔਰਤ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਪਤੀ।
ਧ੍ਰੁਵਂ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਨृਪ ਕੌਰਵਾਣਾਂ ਨ ਵੈ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਪਰੈਤਿ। ਯਥਾ ਚ ਪਰ੍ਣੇ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯਾਵਸਿਕ੍ਤਂ ਜਲਂ ਨ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਪਥ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤਥਾऽਸ੍ਮਿਨ੍
ਰਾਜਾ, ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਿਤ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਂ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਤਵ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਹਿ। ਨਾਹਂ ਭੂਯਃ ਕਾਮਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸਹਾਯਂ ਮਹੀਮਿਮਾਂ ਪਾਲਯਿਤੁਂ ਪੁਰਂ ਵਾ
ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਚਲਾ ਜਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਨਾ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ।'
ਸੋਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇਣ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤੁਂ ਤ੍ਵਾਮੁਪਯਾਤੋ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਤਦ੍ਵੈ ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਸਭਾਯਾਂ ਤਦ੍ਧਾਰ੍ਯਤਾਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭੂਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਕ੍ਲੇਸ਼ੈਸ੍ਤੀਰ੍ਵ੍ਰਰ੍ਯੁਜ੍ਯਮਾਨਃ ਸਪਤ੍ਨੈਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਾਲਮੁਪਾਸਤੇ ਯਃ। ਸਂਵਰ੍ਧਯਨ੍ਸ੍ਤੋਕਮਿਵਾਗ੍ਰਿਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਸ ਵੈ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪृਥਿਵੀਮੇਕ ਏਵ
ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਠਿਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ, ਧੀਰਜ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦਾ, ਉਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਦਾ।
ਯਸ੍ਯਾਵਿਭਕ੍ਤਂ ਵਸੁ ਰਾਜਨ੍ਸਹਾਯੈ- ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਂਸ਼ਭਾਜਃ ਸਹਾਯਾਃ। ਸਹਾਯਾਨਾਮੇष ਸਂਗ੍ਰਗਣੇऽਭ੍ਯੁਪਾਯਃ ਸਹਾਯਾਪ੍ਤੌ ਪृਥਿਵੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਹੁਃ
ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਨਹੀਂ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਥੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਟਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਨਿष੍ਪ੍ਰਲਾਪਂ ਤੁਲ੍ਯਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਸਹ ਭੋਜ੍ਯਂ ਸਹਾਯੈਃ। ਆਤ੍ਮਾ ਚੈषਾਮਗ੍ਰਤੋ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤੇ ਦੇਵਂ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਰ੍ਧਤੇ ਭੂਮਿਪਾਲ
ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਾਂਡਵੋ, ਬਿਨਾ ਝੂਠ ਦੇ; ਖਾਣਾ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਓ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਗੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਬ੍ਰਵੀਪਿ ਪਰਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮੁਪਗਮ੍ਯਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ। ਯਚ੍ਚਾਪ੍ਯਨ੍ਯਦ੍ਦੇਸ਼ਕਾਲੋਪਪਨ੍ਨਂ ਤਦ੍ਵੈ ਵਾਚ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮ੍
ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ, ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ। ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਗਤੇ ਤੁ ਵਿਦੁਰੇ ਰਾਜਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ। ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਰ੍ਯਤਪ੍ਯਤ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ
ਜਦ ਵਿਦੁਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
[ਵਿਦੁਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚ ਸਨ੍ਧਿਵਿਗ੍ਰਹਕਾਰਿਤਮ੍। ਵਿਵृਦ੍ਧਿਂ ਚ ਪਰਾਂ ਮਤ੍ਵਾ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।।]
ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਉਸ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਸਮਝ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਭਵਿੱਖੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ—
ਸ ਸਭਾਦ੍ਵਾਰਮਾਗਮ੍ਯ ਵਿਦੁਰਸ੍ਮਾਰਮੋਹਿਤਃ। ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਸਂਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਪਤਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਹ ਸਭਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਇਆ, ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸ ਤੁ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਚਿਰਾਤ੍ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਮਹੀਤਲਾਤ੍। ਸਮੀਪੋਪਸ੍ਥਿਤਂ ਰਾਜਾ ਸਂਜਯਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਮ ਸੁਹृਚ੍ਚੈਵ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰ੍ਮ ਇਵਾਪਰਃ। ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾऽਦ੍ਯ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਹृਦਯਂ ਦੀਰ੍ਯਤੀਵਮੇ
ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਤੇ ਦੋਸਤ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਦੂਜੀ ਮੂਰਤ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਮਾਨਯ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਰਮਾਸ਼ੁ ਵੈ। ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸ ਨृਪਤਿਃ ਕृਪਣਂ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ। ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤੋ ਵਿਦੁਰਸ੍ਮਾਰਮੋਹਿਤਃ। ਭ੍ਰਾਤृਸ਼੍ਨੇਹਾਦਿਦਂ ਰਾਜਾ ਸਂਜਯਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਰਾਤਾ ਦੀ ਮੋਹ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸੰਜਯਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਗਚ੍ਛ ਸਂਜਯ ਜਾਨੀਹਿ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਿਦੁਰਂ ਮਮ। ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਰੋषੇਣ ਮਯਾ ਪਾਪੇਨ ਨਿਰ੍ਧੁਤਃ
ਜਾ, ਸੰਜਯਾ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਵੇਖ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਪਾਪ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।