ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਕਾਰੁਣ੍ਯਰਾਗੌ ਚ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵੀਰ੍ष੍ਯਾਦਯਸ੍ਤਥਾ। ਅਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਵੁਭਾਵੇਤੌ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਦਇਆ, ਲਗਾਵਟ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਹੋਰ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਭਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੋਟਰਾਗ੍ਨਿਰ੍ਯਥਾऽਸ਼ੇषਂ ਸਮੂਲਂ ਪਾਦਪਂ ਦਹੇਤ੍। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਿਨਂ ਤਥਾऽਲ੍ਪੋਪਿ ਰਾਗਦੋषੋ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਪੂਰੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਗਾਵਟ ਦੀ ਖਾਮੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਯੋਗੇ ਨ ਤੁ ਤ੍ਯਾਗੀ ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸਮਾਗਮੇ। ਵਿਰਾਗਂ ਭਜਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਨਿਰ੍ਵੈਰੋ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਜੋ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਤੇ ਖਾਮੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਮਾਲ-ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਂ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯੋ ਮਿਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਧਨਸਂਚਯਾਤ੍। ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਸਮੁਤ੍ਥਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ, ਮਿੱਤਰ, ਧਨ-ਜੋੜ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਮਤਾ — ਇਹ ਸਭ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਵਿਤੇषੁ ਯੁਕ੍ਤੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੇषੁ ਕृਤਾਤ੍ਮਸੁ। ਨ ਤੇषੁ ਸਜ੍ਜਤੇ ਸ੍ਨੇਹਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੇष੍ਵਿਵੋਦਕਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਅਭਿਆਸ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਰਾਗਾਭਿਭੂਤਃ ਪੁਰੁषਃ ਕਾਮੇਨ ਪਰਿਕृष੍ਯਤੇ। ਇਚ੍ਛਾ ਸਂਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤृष੍ਣਾ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਗਾਵਟ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਲਾਲਚ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤृष੍ਣਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਿष੍ਠਾ ਨਿਤ੍ਯੋਦ੍ਦੇਗਕਰੀ ਨृਣਾਮ੍। ਅਧਰ੍ਮਬਹੁਲਾ ਚੈਵ ਘੋਰਾ ਪਾਪਾਨੁਬਨ੍ਧਿਨੀ
ਲਾਲਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਡਰਾਉਣੀ, ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ। ਯੋਸੌ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਰੋਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਂਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍
ਉਹ ਲਾਲਚ, ਜੋ ਮੂਰਖਾਂ ਲਈ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਮਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮੌਤ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ — ਉਸ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾ ਤੁ ਸਾ ਤृष੍ਣਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦੇਹਗਤਾ ਨृਣਾਮ੍। ਵਿਨਾਸ਼ਯਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਅਯੋਨਿਜ ਇਵਾਨਲਃ
ਉਹ ਲਾਲਚ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਣਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ।
ਯਥੈਧਃ ਸ੍ਵਸਮੁਤ੍ਥੇਨ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਨਾਸ਼ਮृਚ੍ਛਤਿ। ਤਥਾऽਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਲੋਭੇਨ ਸਹਜੇਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਆਪਣੀ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਨਮਜਾਤ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਤਃ ਸਲਿਲਾਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚੋਰਤਃ ਸ੍ਵਜਨਾਦਪਿ। `ਅਰ੍ਥਿਭ੍ਯਃ ਕਾਲਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਰ੍ਥਵਤਾਂ ਭਯਮ੍'। ਭਯਮਰ੍ਥਵਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰਾਣਭृਤਾਮਿਵ
ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ, ਅੱਗ ਤੋਂ, ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ, ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ — ਧਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ।
ਯਥਾ ਹ੍ਯਾਭਿषਮਾਕਾਸ਼ੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਰ੍ਭੁਵਿ। ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸਲਿਲੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯੈਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਵੇਣ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਸੱਪ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਧਨ ਵਾਲਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥ ਏਵ ਹਿ ਕੇषਾਂਚਿਦਨਰ੍ਥਂ ਭਜਤੇ ਨृਣਾਮ੍। ਅਰ੍ਥਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਚਾਸਕ੍ਤੋ ਨ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਨਰਃ। ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥਾਗਮਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨੋਮੋਹਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਕਈਆਂ ਲਈ ਧਨ ਹੀ ਅਨਰਥ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਨ ਦੇ ਭਟਕਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਂ ਦਰ੍ਪਮਾਨੌ ਚ ਭਯਮੁਦ੍ਵੇਗ ਏਵ ਚ। ਅਰ੍ਥਜਾਨਿ ਵਿਦੁਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਦੁਃਖਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਗਾਲੀ, ਅਹੰਕਾਰ, ਘਮੰਡ, ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ — ਇਹ ਸਭ ਧਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਸ੍ਯੋਪਾਰ੍ਜਨੇ ਦੁਃਖਮਾਰ੍ਜਿਤਾਨਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ। ਨਾਸ਼ੇ ਦੁਃਖਂ ਵ੍ਯਯੇ ਦੁਃਖਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚੈਵਾਰ੍ਥਕਾਰਣਾਤ੍
ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ, ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ, ਉਸ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਖਰਚ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ — ਇਹ ਸਭ ਧਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਾ ਦੁਃਖਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਪਾਲਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ। ਦੁਃਖੇਨ ਚਾਧਿਗਮ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇषਾਂ ਨਾਸ਼ਂ ਨ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍
ਧਨ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੈਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਸਨ੍ਤੋषਪਰਾ ਮੂਢਾਃ ਸਂਤੋषਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ। ਅਨ੍ਤੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਿਪਾਸਾਯਾਃ ਸਂਤੋषਃ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਤੋषਮੇਵੇਹ ਪਰਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਛਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਅਨਿਤ੍ਯਂ ਯੌਵਨਂ ਰੂਪਂ ਜੀਵਿਤਂ ਰਤ੍ਨਸਂਚਯਃ। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਸਂਵਾਸੋ ਗृਦ੍ਧ੍ਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਵਾਨੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜੀਵਨ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਤ੍ਯਜੇਤ ਸ ਚ ਯਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਜ੍ਜਾਨ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨ੍ਸਹੇਤ ਚ। ਨ ਹਿ ਸਂਚਯਵਾਨ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਃ। ਅਤਸ਼੍ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕੈਃ ਪੁਮ੍ਭਿਰਨੀਹਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂਆਂ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਲਾਭ ਲਈ ਦੌੜ-ਧੂੜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਯਸ੍ਯ ਵਿਤ੍ਤੇਹਾ ਵਰਂ ਤਸ੍ਯ ਨਰੀਹਤਾ। ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦ੍ਧਿ ਪਙ੍ਕਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਹ੍ਯਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨृਣਾਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਲਈ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬਿਨਾ ਦੌੜ-ਧੂੜ ਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਧੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਓਹੀ ਧਨ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੈਵਮਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਸ੍ਪृਹਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਧਰ੍ਮੇਣ ਯਦਿ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤੇਚ੍ਛੋ ਭਵਾਰ੍ਥਤਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੌਤਿਕ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ।
ਨਾਰ੍ਥੋਪਭੋਗਲਿਪ੍ਸਾਰ੍ਥਮਿਯਮਰ੍ਥੇਪ੍ਸੁਤਾ ਮਮ। ਭਰਣਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਨ ਲੋਭਤਃ
ਮੇਰੀ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਭੋਗ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਹੈ, ਲੋਭ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਕਥਂ ਹ੍ਯਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੇ। ਭਰਣਂ ਪਾਲਨਂ ਚਾਪਿ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦਨੁਯਾਯਿਨਾਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਰੇ?
ਸਂਵਿਭਾਗੋ ਹਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਤਥੈਵਾਪਚਮਾਨੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦੇਯਂ ਗृਹਮੇਧਿਨਾ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤृਣਾਨਿ ਭੂਮਿਰੁਦਕਂ ਵਾਕ੍ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਚ ਸੂਨृਤਾ। ਸਤਾਮੇਤਾਨਿ ਗੇਹੇषੁ ਨੋਚ੍ਛਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਦਾਚਨ
ਘਾਸ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ, ਤੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ — ਇਹ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਦੇਯਮਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਸਨਮ੍। ਤृषਿਤਸ੍ਯ ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਯ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਪਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਛੋਨਾ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ, ਪਿਆਸੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਨੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਚਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸੂਨृਤਾਮ੍। ਉਤ੍ਥਾਯ ਚਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦੇष ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯਾਭਿਗਮਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਚਾਰ੍ਚਨਾਮ੍
ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ, ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਠ ਕੇ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਅਸਥਾਨ ਦੇਣਾ — ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਠਣਾ ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮਨਡ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਤਯੋऽਤਿਥਿਵਾਨ੍ਧਵਾਃ। ਪੁਤ੍ਰਾ ਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਭृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਦਹੇਯੁਰਪੂਜਿਤਾਃ
ਜੇ ਅਤਿਥੀ, ਅੱਗ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਘਾਸ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਸਨਮਾਨ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਪਾਚਯੇਨ੍ਨਾਨ੍ਨਂ ਨ ਵृਥਾ ਘਾਤਯੇਤ੍ਪਸ਼ੂਨ੍। ਨ ਚੈਕਃ ਸ੍ਵਯਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਰ੍ਜਂ ਨ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍
ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਖਾਣਾ ਨਾ ਬਣਾਓ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਨਾ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਖਾਓ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭੋਗ ਦੋ।
ਸ਼੍ਵਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵਪਚੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਯੋਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਵਪੇਦ੍ਭੁਵਿ। ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਹਿ ਨਾਮੈਤਤ੍ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਦੀਯਤੇ
ਕੁੱਤਿਆਂ, ਚੁੱਕਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਭੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।