ਅਸ੍ਮਤ੍ਪੋषਣਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਹृਦਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਸ੍ਵਯਮਾਹृਤ੍ਯ ਵਨ੍ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਾਨੁਯਾਸ੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍
ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਟ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪੈਣਗੇ।
ਅਨੁਧ੍ਯਾਨੇਨ ਜਪ੍ਯੇਨ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮਃ ਸ਼ਿਵ ਤਵ। ਕਥਾਭਿਸ਼੍ਚਾਨੁਕੂਲਾਭਿਃ ਸਹ ਰਂਸ੍ਯਾਮਹੇ ਵਨੇ
ਧਿਆਨ ਤੇ ਜਪ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ। ਤੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੇ।
ਏਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਰਮੇਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ। ਨ੍ਯੂਨਭਾਵਾਤ੍ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦੇਸ਼ਮਿਵਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਹਾਲਾਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਵਾਪਸ ਹੋਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਥਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮਾਹृਤ੍ਯ ਭੋਜਿਨਃ। ਮਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੋऽਨਰ੍ਹਾਨ੍ਧਿਕ੍ਪਾਪਾਨ੍ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਜਾਨ੍
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ, ਖੁਦ ਖਾਣਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਇਜ਼ ਤੰਗੀ ਸਹਿੰਦੇ, ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਾਂ, ਜਦ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਾਪੀ ਪੁੱਤਰੇ ਮੌਜਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼ੋਚਨ੍ਨਿषਸਾਦ ਮਹੀਤਲੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਰਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਸ਼ੌਨਕੋ ਨਾਮ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਯੋਗੇ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯੇ ਚ ਕੁਸ਼ਲੋ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਅਧਿਆਤਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੌਨਕ ਸੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਸ਼ੋਕਸ੍ਥਾਨਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹਰ੍षਸ੍ਥਾਨਸ਼ਤਾਨਿ ਚ। ਦਿਵਸੇਦਿਵਸੇ ਮੂਢਮਾਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੂਰਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇ ਨਹੀਂ।
ਨ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਵਿਰੁਦ੍ਧੇषੁ ਬਹੁਦੋषੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਸ਼੍ਰੇਯੋਘਾਤਿषੁ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਭਵਦ੍ਵਿਧਾਃ
ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ।
ਅष੍ਟਾਙ੍ਗਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਹੁਰ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰੇਯੋਭਿਘਾਤਿਨੀਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਸਾ ਤ੍ਵਯ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ
ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਰਿਵਾਇਤ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚੈਵ ਗ੍ਰਹਣਂ ਧਾਰਣਂ ਤਥਾ। ਊਹਾਪੋਹੋऽਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਧੀਗੁਣਾਃ
ਸੇਵਾ, ਸੁਣਨਾ, ਸਮਝਣਾ, ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ, ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ, ਗਲਤੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ, ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਝ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪਹਚਾਣ—ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਕृਚ੍ਛ੍ਰੇषੁ ਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਸ੍ਵਜਨੇष੍ਵਪਿ। ਸ਼ਾਰੀਰਮਾਨਸੈਰ੍ਦੁਃਖੈਰ੍ਨ ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਭਵਦ੍ਵਿਧਾਃ
ਮਾਲੀ ਤੰਗੀ, ਮੁਸ਼ਕਲ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ-ਮਾਨਸਿਕ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਰਦੇ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਚਾਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਜਨਕੇਨ ਯਥਾ ਪੁਰਾ। ਆਤ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਕਰਾਗੀਤਾਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮਹਾਨ ਜਨਕ ਨੇ ਕਦੇ ਗਾਏ ਸਨ, ਜੋ ਆਤਮ-ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਦੇਹਸਮੁਤ੍ਥਾਭ੍ਯਾਂ ਦੁਃਖਾਭ੍ਯਾਮਰ੍ਦਿਤਂ ਜਗਤ੍। ਤਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸਮਾਸਾਭ੍ਯਾਂਸ਼ਮੋਪਾਯਮਿਮਂ ਸ਼ृਣੁ
ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਠਣ ਵਾਲੇ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੀੜਤ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ।
ਵ੍ਯਾਧੇਰਨਿष੍ਟਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛ੍ਰਮਾਦਿष੍ਟਵਿਵਰ੍ਜਨਾਤ੍। ਦੁਃਖਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਕਾਰਣੈਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਰੀਰਕ ਦੁਖ ਚਾਰ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ, ਥਕਾਵਟ, ਤੇ ਘਾਟ।
ਤਦਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਕਾਰਾਚ੍ਚ ਸਤਤਂ ਚਾਵਿਚਿਨ੍ਤਨਾਤ੍। ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਬਲੇਨ ਤੁ
ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚ, ਤੇ ਅਭਿਆਸ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਆਧਿ-ਵਿਆਧਿ ਦਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਤਿਮਨ੍ਤੋ ਵ੍ਯਥੋਪੇਤਾਃ ਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਕੁਰ੍ਵਤੇ। ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਨੈਃ ਸਂਭੋਗੋਪਨਯੈਰ੍ਨृਣਾਮ੍
ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ।
ਮਾਨਸੇਨ ਹਿ ਦੁਃਖੇਨ ਸ਼ਰੀਰਮੁਪਤਪ੍ਯਤੇ। ਅਯਃਪਿਣ੍ਡੇਨ ਤਪ੍ਤੇਨ ਕੁਮ੍ਭਸਂਸ੍ਥਮਿਵੋਦਕਮ੍
ਮਾਨਸਿਕ ਦੁਖ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸਂ ਸ਼ਮਯੇਤ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨੇਨਾਗ੍ਨਿਮਿਵਾਮ੍ਬੁਨਾ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ੍ਤੇ ਮਾਨਸੇ ਦੁਃਖੇ ਸ਼ਾਰੀਰਮੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ। ਜਦ ਮਨ ਦਾ ਦੁਖ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਪੀੜ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨਸੋ ਦੁਃਖਮੂਲਂ ਤੁ ਸ੍ਨੇਹ ਇਤ੍ਯੁਪਲਭ੍ਯਤੇ। ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਤੁ ਸਜ੍ਜਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਦੁਃਖਯੋਗਮੁਪੈਤਿ ਚ
ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮਮਤਾ ਹੀ ਹੈ; ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਜੀਵ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹਮੂਲਾਨਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਸ੍ਨੇਹਜਾਨਿ ਭਯਾਨਿ ਚ। ਸ਼ੋਕਹਰ੍षੌ ਤਥਾਯਾਸਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਡਰ ਵੀ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗਮ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਥਕਾਵਟ — ਇਹ ਸਭ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਕਾਰੁਣ੍ਯਰਾਗੌ ਚ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵੀਰ੍ष੍ਯਾਦਯਸ੍ਤਥਾ। ਅਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਵੁਭਾਵੇਤੌ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਦਇਆ, ਲਗਾਵਟ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਹੋਰ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਭਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੋਟਰਾਗ੍ਨਿਰ੍ਯਥਾऽਸ਼ੇषਂ ਸਮੂਲਂ ਪਾਦਪਂ ਦਹੇਤ੍। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਿਨਂ ਤਥਾऽਲ੍ਪੋਪਿ ਰਾਗਦੋषੋ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਪੂਰੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਗਾਵਟ ਦੀ ਖਾਮੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਯੋਗੇ ਨ ਤੁ ਤ੍ਯਾਗੀ ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸਮਾਗਮੇ। ਵਿਰਾਗਂ ਭਜਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਨਿਰ੍ਵੈਰੋ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਜੋ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਤੇ ਖਾਮੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਮਾਲ-ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਂ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯੋ ਮਿਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਧਨਸਂਚਯਾਤ੍। ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਸਮੁਤ੍ਥਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ, ਮਿੱਤਰ, ਧਨ-ਜੋੜ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਮਤਾ — ਇਹ ਸਭ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਵਿਤੇषੁ ਯੁਕ੍ਤੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੇषੁ ਕृਤਾਤ੍ਮਸੁ। ਨ ਤੇषੁ ਸਜ੍ਜਤੇ ਸ੍ਨੇਹਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੇष੍ਵਿਵੋਦਕਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਅਭਿਆਸ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਰਾਗਾਭਿਭੂਤਃ ਪੁਰੁषਃ ਕਾਮੇਨ ਪਰਿਕृष੍ਯਤੇ। ਇਚ੍ਛਾ ਸਂਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤृष੍ਣਾ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਗਾਵਟ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਲਾਲਚ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤृष੍ਣਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਿष੍ਠਾ ਨਿਤ੍ਯੋਦ੍ਦੇਗਕਰੀ ਨृਣਾਮ੍। ਅਧਰ੍ਮਬਹੁਲਾ ਚੈਵ ਘੋਰਾ ਪਾਪਾਨੁਬਨ੍ਧਿਨੀ
ਲਾਲਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਡਰਾਉਣੀ, ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ। ਯੋਸੌ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਰੋਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਂਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍
ਉਹ ਲਾਲਚ, ਜੋ ਮੂਰਖਾਂ ਲਈ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਮਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮੌਤ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ — ਉਸ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾ ਤੁ ਸਾ ਤृष੍ਣਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦੇਹਗਤਾ ਨृਣਾਮ੍। ਵਿਨਾਸ਼ਯਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਅਯੋਨਿਜ ਇਵਾਨਲਃ
ਉਹ ਲਾਲਚ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਣਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ।
ਯਥੈਧਃ ਸ੍ਵਸਮੁਤ੍ਥੇਨ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਨਾਸ਼ਮृਚ੍ਛਤਿ। ਤਥਾऽਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਲੋਭੇਨ ਸਹਜੇਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਆਪਣੀ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਨਮਜਾਤ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।