ਤਤੋ ਨਿਨਾਦਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਹੋਇਆ।
ਕੁਨ੍ਤੀ ਚ ਭृਸ਼ਸ਼ਨ੍ਤਪ੍ਤਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਚ੍ਛਤੀਮ੍। ਸ਼ੋਕਵਿਹ੍ਵਲਯਾ ਵਾਚਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕੁੰਤੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਤੁਰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਗ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਤ੍ਸੇ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੇਦਂ ਵ੍ਯਸਨਂ ਮਹਤ੍। ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਰ੍ਮਾਣਾਮਭਿਜ੍ਞਾऽਸਿ ਸ਼ੀਲਾਚਾਰਵਤੀ ਤਥਾ
ਪੁੱਤ, ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ ਹੈ; ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣੂ ਹੈਂ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀ ਵੀ।
ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਨ੍ਦੇष੍ਟੁਮਰ੍ਹਾਮਿ ਭਰ੍ਤॄਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ। ਸਾਧ੍ਵੀ ਗੁਣਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਭੂषਿਤਂ ਤੇ ਕੁਲਦ੍ਵਯਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ; ਤੂੰ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈਂ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇਰਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਭਾਗ੍ਯਾਃ ਕੁਰਵਸ਼੍ਚੇਮੇ ਯੇ ਨ ਦਗ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾऽਨਘੇ। ਅਰਿष੍ਟਂ ਵ੍ਰਜ ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਮਦਨੁਧ੍ਯਾਨਬृਂਹਿਤਾ
ਇਹ ਕੁਰੁ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਮੇਰੇ ਚਿਰਦੀ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ।
ਭਾਵਿਨ੍ਯਰ੍ਥੇ ਹਿ ਸਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਵੈਕृਤਂ ਨੋਪਜਾਯਤੇ। ਗੁਰੁਧਰ੍ਮਾਭਿਗੁਪ੍ਤਾ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਵਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਕਦੇ ਬਦਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਫਰਜਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਪਾ ਲਵੇਂਗੀ।
ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਦਾऽਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਵਨੇ ਵਸਨ੍। ਯਥੇਦਂ ਵ੍ਯਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਯਂ ਸੀਦੇਨ੍ਮਹਾਮਤਿਃ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ, ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰੀਏ। ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਗੁਆਵੇ।
ਤਥੇਨ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਰਵਨ੍ਨੇਤ੍ਰਜਲਾਵਿਲਾ। ਸ਼ੋਣਿਤਾਕ੍ਤੈਕਵਸਨਾ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੀ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਇੱਕ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਕਪੜੀ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਖੁਲੀਆਂ ਵੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਪृਥਾ ਦੁਃਖਾਦਨੁਵਵ੍ਰਾਜ ਗਚ੍ਛਤੀਮ੍। ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹृਤਾਭਰਣਵਾਸਸਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੁੰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਲੈ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।
ਰੁਰੁਚਰ੍ਮਾਵृਤਤਨੂਨ੍ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਵਾਹ੍ਮੁਖਾਨ੍। ਪਰੈਃ ਪਰੀਤਾਨ੍ਸਂਹृष੍ਟੈਃ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਨੁਸ਼ੋਚਿਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਲਾਜ਼ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਜੋ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਲੋਂ ਤਰਸ ਖਾਏ ਹੋਏ।
ਤਦਵਸ੍ਥਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨੁਪਸृਤ੍ਯਾਤਿਵਤ੍ਸਲਾ। ਸ੍ਵਜਮਾਨਾऽਵਦਚ੍ਛੇਕਾਤ੍ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਿਲਪਤੀ ਬਹੁ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ, ਜੋ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਰੋਈ, ਫਿਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਕਥਂ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਤ੍ਰਾਨ੍ਵृਤ੍ਤਸ੍ਥਿਤਿਵਿਭੂषਿਤਾਨ੍। ਅਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਨ੍ਦृਢਭਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਦੈਵਤੇਜ੍ਯਾਪਰਾਨ੍ਸਦਾ
ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪੱਕੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ?
ਵ੍ਯਸਨਂ ਵਃ ਸਮਭ੍ਯਾਗਾਤ੍ਕੋऽਯਂ ਵਿਧਿਵਿਪਰ੍ਯਯਃ। ਕਸ੍ਯਾਪਧ੍ਯਾਨਜਂ ਚੇਦਮਾਗਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵੋ ਧਿਯਾ
ਇਹ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਉਲਟ ਗਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿਸ ਦੀ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਆਈ? ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਮਦ੍ਭਾਗ੍ਯਦੋषੋऽਯਂ ਯਾऽਹਂ ਯੁष੍ਮਾਨਜੀਜਨਮ੍। ਦੁਃਖਾਯਾਸਭੁਜੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯੁਕ੍ਤਾਨਪ੍ਯੁਤ੍ਤਮੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਸੀਬ ਦੀ ਖ਼ੋਤਾ ਹੈ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ—ਤੁਸੀਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹੋ।
ਕਥਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਥ ਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਵਨੇ ऋਦ੍ਧਿਵਿਨਾਕृਤਾਃ। ਵੀਰ੍ਯਸਤ੍ਵਬਲੋਤ੍ਸਾਹਤੇਜੋਭਿਰਕृਸ਼ਾਃ ਕृਸ਼ਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ, ਕਿਵੇਂ ਰਹੋਗੇ? ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ, ਪਰ ਹੌਸਲੇ, ਤਾਕਤ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ।
ਯਦ੍ਯੇਵਮਹਮਜ੍ਞਾਸ੍ਯਂ ਵਨੇ ਵਾਸਂ ਹਿ ਵੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਸ਼ਤਸ਼ृਙ੍ਗਾਨ੍ਮृਤੇ ਪਾਣ੍ਡੌ ਨਾਗਮਿष੍ਯਂ ਗਜਾਹ੍ਵਯਮ੍
ਜੇ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ; ਤੁਹਾਡਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਸੌ-ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਧਨ੍ਯਂ ਵਃ ਪਿਤਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਪੋਮੇਧਾਨ੍ਵਿਤਂ ਤਥਾ। ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾਧਿਮਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇਚ੍ਛਾਮਕਰੋਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨਸੀਬ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਲਿਆ।
ਧਨ੍ਯਾਂ ਚਾਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜ੍ਞਾਨਾਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍। ਮਨ੍ਯੇ ਤੁ ਮਾਦ੍ਰੀਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਤੁ
ਮੈਂ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਨਸੀਬ ਵਾਲੀ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਗਿਆਨ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਸੀ।
ਰਤ੍ਯਾ ਮਤ੍ਯਾ ਚ ਗਤ੍ਯਾ ਚ ਯਯਾऽਹਮਭਿਸਨ੍ਧਿਤਾ। ਜੀਵਿਤਪ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮਹ੍ਯਂ ਧਿਙ੍ਮਾਂ ਸਙ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਭਾਗਿਨੀਮ੍
ਰਸ, ਸੋਚ ਤੇ ਚਲਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪਾ ਲਈ—ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਪੁਤ੍ਰਕਾ ਨ ਵਿਹਾਸ੍ਯੇ ਵਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਲਬ੍ਧਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ਸਤਃ। ਸਾऽਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਹਿ ਵਨਂ ਹਾ ਕृष੍ਣੇ ਕਿਂ ਜਹਾਸਿ ਮਾਮ੍
ਪੁੱਤਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਾਂਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਹਾਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਅਨ੍ਤਵਤ੍ਯਸੁਧਰ੍ਮੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਧਾਤ੍ਰਾ ਕਿਂ ਨੁ ਪ੍ਰਮਾਦਤਃ। ਮਮਾਨ੍ਤੋ ਨੈਵ ਵਿਹਿਤਸ੍ਤੇਨਾਯੁਰ੍ਨ ਜਹਾਤਿ ਮਾਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ? ਮੇਰਾ ਅੰਤ ਉਸ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
ਹਾ ਕृष੍ਣ ਦ੍ਵਾਰਕਾਵਾਸਿਨ੍ਕ੍ਵਾਸਿ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਨੁਜ। ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਤ੍ਰਾਯਸੇ ਦੁਃਖਾਨ੍ਮਾਂ ਚੇਮਾਂਸ਼੍ਚ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਹਾਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ?
ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਯੇ ਤ੍ਵਾਮਨੁਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਨਰਾਃ। ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਾਸੀਤ੍ਯਯਂ ਵਾਦਃ ਸ ਗਤੋ ਵ੍ਯਰ੍ਥਤਾਂ ਕਥਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮਝ ਕੇ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇਰੀ ਵਾਅਦਾ ਕਿਵੇਂ ਝੂਠੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਇਮੇ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਯਸ਼ੋਵੀਰ੍ਯਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ। ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਸਨਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਨਨ੍ਵੇषਾਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਦਯਾ
ਇਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸੱਚੇ ਧਰਮ, ਮਹਾਨਤਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੇਯਂ ਨੀਤ੍ਯਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞੇषੁ ਕਥਮਾਪਦੁਪਾਗਤਾ।। ਸ੍ਥਿਤੇषੁ ਕੁਲਨਾਥੇषੁ ਕਥਮਾਪਦੁਪਾਗਤਾ
ਜੋ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਵਿਪਤਾ ਕਿਵੇਂ ਆਈ?
ਹਾ ਪਾਣ੍ਡੋ ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਵਾਸਿ ਕਿਂ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ। ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਵਿਵਾਸ੍ਯਤਃ ਸਾਧੂਨਰਿਭਿਰ੍ਦ੍ਯੂਤਨਿਰ੍ਜਿਤਾਨ੍
ਹਾਏ ਪਾਂਡੂ! ਹਾਏ ਮਹਾਰਾਜ! ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਨੇਕ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤੜਫਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਹੋ?
ਸਹਦੇਵ ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਨਨੁ ਤ੍ਵਮਸਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ। ਸ਼ਰੀਰਾਦਪਿ ਮਾਦ੍ਰੇਯ ਮਾਂ ਮਾ ਤ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੀਃ ਕੁਪੁਤ੍ਰਵਤ੍
ਸਹਦੇਵ, ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ! ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਨਾ ਦੇ।
ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਤਰਸ੍ਤੇऽਮੀ ਯਦਿ ਸਤ੍ਯਾਭਿਸਨ੍ਧਿਨਃ। ਮਤ੍ਪਰਿਤ੍ਰਾਣਜਂ ਧਰ੍ਮਮਿਹੈਵ ਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਨੁਹਿ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਸੱਚੀ ਨਿਭਣ ਦੀ ਠਾਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੂੰ, ਇਥੇ ਹੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਜੋ ਧਰਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਏਵਂ ਵਿਪਲਤੀਂ ਕੁਨ੍ਤੀਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ। ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਵਿਗਤਾਨਨ੍ਦਾ ਵਨਾਯੈਵ ਪ੍ਰਵਵ੍ਰਜੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਦੁਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਾਮਾਰ੍ਤਾਂ ਕੁਨ੍ਤੀਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਹੇਤੁਭਿਃ। ਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ਯਦ੍ਗृਹਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਮਾਰ੍ਤਤਰਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਆਪ ਹੋਰ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ।