ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕृष੍ਣਾ- ਮਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਂ ਕृਪਣਾਨ੍ਪਤੀਂਸ੍ਤਾਨ੍। ਆਧੂਯ ਵੇਗੇਨ ਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞਕਲ੍ਪਾ- ਮੁਵਾਚ ਦਾਸੀਤਿ ਹਸਨ੍ਸਸ਼ਬ੍ਦਮ੍
ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ, ਲਗਭਗ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਉਸਨੂੰ ਗੁਲਾਮਣ ਕਿਹਾ।
ਕਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਤੀਵ ਹृष੍ਟਃ ਸਮ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਹਸਨ੍ਸਸ਼ਬ੍ਦਮ੍। ਗਾਨ੍ਧਾਰਰਾਜਃ ਸੁਬਲਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ- ਸ੍ਤਥੈਵ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਮਭ੍ਯਨਨ੍ਦਤ੍
ਕਰਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਹੱਸ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਧਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੀ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।
ਸਭ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬਭੂਵੁਰਨ੍ਯੇ ਤਾਭ੍ਯਾਮृਤੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇਣ ਚੈਵ। ਤੇषਾਮਭੂਦ੍ਦੁਃ ਖਮਤੀਵ ਕृष੍ਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਭਾਯਾਂ ਪਰਿਕृष੍ਯਮਾਣਾਮ੍
ਸਭਾ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਧਰ੍ਮਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਸੁਭਗੇ ਵਿਵੇਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋਮਿ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਿਮਂ ਯਥਾਵਤ੍। ਅਸ੍ਵਾਮ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਣਿਤੁਂ ਪਰਸ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਸ਼ਤਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ
ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਭਾਗੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੋਰ ਦਾ ਮਾਲ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜੇਤ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਧਰ੍ਮਮਥੋ ਨ ਜਹ੍ਯਾਤ੍। ਉਕ੍ਤਂ ਜਿਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਪਾਣ੍ਡਵੇਨ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਵਿਵੇਕ੍ਤੁਮੇਤਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ,' ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਦ੍ਵ੍ਯੂਤੇऽਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸ਼ਕੁਨਿਰ੍ਨਰੇषੁ ਕੁਨ੍ਤੀਸੁਤਸ੍ਤੇਨ ਨਿਸृष੍ਟਕਾਮਃ। ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ ਤਾਂ ਨਿਕृਤਿਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ- ਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਿਮਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ
ਜੂਏ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗਾ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਸ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
ਆਹੂਯ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਲੈਰਨਾਰ੍ਯੈ- ਰ੍ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਭਿਰ੍ਨੈਕृਤਿਕੈਃ ਸਭਾਯਾਮ੍। ਦ੍ਯੂਤਪ੍ਰਿਯੈਰ੍ਨਾਤਿਕृਤਪ੍ਰਯਤ੍ਨਃ ਕਸ੍ਮਾਦਯਂ ਨਾਮ ਨਿਸृष੍ਟਕਾਮਃ
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਕੁਸ਼ਲ ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਜੂਏ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਤੇ ਦਗਾਬਾਜ਼ ਸਨ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ?
ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵੈਰ੍ਨਿਕृਤਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੈ- ਰਬੁਧ੍ਯਮਾਨਃ ਕੁਰੁਪਾਣ੍ਡਵਾਗ੍ਰ੍ਯਃ। ਸਮ੍ਭੂਯ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਜਿਤੋऽਪਿ ਯਸ੍ਮਾ- ਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦਯਂ ਕੈਤਵਮਭ੍ਯੁਪੇਤਃ
ਕੁਰੁ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਨੀਅਤ ਤੇ ਦਗਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਹਾਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਾਕੀ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚੇਮੇ ਕੁਰਵਃ ਸਭਾਯਾ- ਮੀਸ਼ਾਃ ਸੁਤਾਨਾਂ ਚ ਤਥਾ ਸ੍ਨੁਪਾਣਾਮ੍। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮ ਚਾਪਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਬ੍ਰੂਤ ਮੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਿਮਂ ਯਥਾਵਤ੍
ਇੱਥੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੁਰੁ ਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਵੁਹੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਖੜੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਜੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।
ਨ ਸਾ ਸਭਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਵृਦ੍ਧਾ ਨ ਤੇ ਵृਦ੍ਧਾ ਯੇ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਮ੍। ਨਾਸੌ ਧਰ੍ਮੋ ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਨ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਯਚ੍ਛਲੇਨਾਨੁਵਿਦ੍ਧਮ੍
ਉਹ ਸਭਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ ਜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਸਚ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਸਚ ਨਹੀਂ ਜੋ ਝੂਠ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੀਂ ਕਰੁਣਂ ਰੁਦਨ੍ਤੀ- ਮਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਂ ਕृਪਣਾਨ੍ਪਤੀਂਸ੍ਤਾਨ੍। ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਃ ਪਰੁषਾਣ੍ਯਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਯੁਵਾਚਾਮਧੁਰਾਣਿ ਚੈਵ
ਜਦ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੇਚਾਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਠੋਰ ਤੇ ਕੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਮਿੱਠੇ ਵੀ।
ਤਾਂ ਕृष੍ਯਮਾਣਾਂ ਚ ਰਜਸ੍ਵਲਾਂ ਚ ਸ੍ਰਸ੍ਤੋਤ੍ਤਰੀਯਾਮਤਦਰ੍ਹਮਾਣਾਮ੍। ਵृਕੋਦਰਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਂ ਚ ਚਕਾਰ ਕੋਪਂ ਪਰਮਾਰ੍ਤਰੂਪਃ
ਜਦ ਉਹ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਸਿਕੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਉਪਰਲਾ ਕੱਪੜਾ ਲੁੰਬ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲੂਕ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭੀਮ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਕਰਣੀਯਂ ਮੇ ਨ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਰਮ੍। ਵਿਹ੍ਵਲਾऽਸ੍ਮਿ ਕृਤਾऽਨੇਨ ਕਰ੍षਤਾ ਬਲਿਨਾ ਬਲਾਤ੍
ਜੋ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ, ਇਸ ਤਾਕਤਵਰ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਜਬਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ।
ਅਭਿਵਾਦਂ ਕਰੋਮ੍ਯੇषਾਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਕੁਰੁਸਂਸਦਿ। ਨ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦਪਰਾਧੋऽਯਂ ਤਦਿਦਂ ਨ ਕृਤਂ ਮਯਾ।। ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂ; ਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਾ ਤੇਨ ਚ ਸਮਾਧੂਤਾ ਦੁਃਖੇਨ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ। ਪਤਿਤਾ ਵਿਲਲਾਪੇਦਂ ਸਭਾਯਾਮਤਥੋਚਿਤਾ
ਉਸਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਦੁਖ ਤੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੀ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਜੋ ਇੰਝ ਸਲੂਕ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਦੱਸਿਆ।
ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਯਾਸ੍ਮਿ ਨृਪੈਦृष੍ਟਾ ਰਙ੍ਗੇ ਸਮਾਗਤੈਃ। ਨ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾऽਹਮਦ੍ਯ ਸਭਾਂ ਗਤਾ
ਆਪਣੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੰਗ ਮੰਚ 'ਤੇ ਵੇਖੀ ਗਈ ਸੀ; ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇੰਝ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਗਈ।
ਯਾਂ ਨ ਵਾਯੁਰ੍ਨ ਚਾਦਿਤ੍ਯੋ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੌ ਪੁਰਾ ਗृਹੇ। ਸਾऽਹਮਦ੍ਯ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਦृष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਜਨਸਂਸਦਿ
ਜਿਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਨਾਂ ਹਵਾ ਤੇ ਨਾਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਅੱਜ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਯਾਂ ਨ ਮृष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਤੇਨ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਮਾਨਾਂ ਗृਹੇ ਪੁਰਾ। ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਮਾਨਾਂ ਸਹਨ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ੍ਤਾਂ ਦੂਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਪਾਂਡਵ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਹਟਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮृष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੁਰਵਸ਼੍ਚੇਮੇ ਮਨ੍ਯੇ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਮ੍। ਸ੍ਨੁषਾਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਚੈਵ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਾਮਨਰ੍ਹਤੀਮ੍
ਇਹ ਕੁਰੁ ਲੋਕ, ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਰ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਵੁਹੂ ਤੇ ਧੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਝ ਸਲੂਕ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ।
ਕਿਂਨ੍ਵਤਃ ਕृਪਣਂ ਭੂਯੋ ਯਦਹਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਤੀ ਸ਼ੁਭਾ। ਸਭਾਮਧ੍ਯਂ ਵਿਗਾਹੇऽਦ੍ਯ ਕ੍ਵ ਨੁ ਧਰ੍ਮੋ ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਬੇਬਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ, ਕਿ ਮੈਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆਉਣੀ ਪਈ? ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?
ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਸਭਾਂ ਪੂਰ੍ਵੇ ਨ ਨਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਸ ਨष੍ਟਃ ਕੌਰਵੇਯੇषੁ ਪੂਰ੍ਵੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੇ ਸੀ; ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ, ਕੁਰੁਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਥਂ ਹਿ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਾਣ੍ਡੁਨਾਂ ਪਾਰ੍षਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸਾ ਸਤੀ। ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਚ ਸਖੀ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨਾਂ ਸਭਾਮਿਯਾਮ੍
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੀ ਭੈਣ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸਹੇਲੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤਾਮਿਮਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸਦृਸ਼ਵਰ੍ਣਜਾਮ੍। ਬ੍ਰੂਤ ਦਾਸੀਮਦਾਸੀਂ ਵਾ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕੌਰਵਾਃ
ਕੁਰੁਓ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਦਾਸੀ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।
ਅਯਂ ਮਾਂ ਸੁਦृਢਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਃ ਕੌਰਵਾਣਾਂ ਯਸ਼ੋਹਰਃ. ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਨਾਤਿ ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਸੋਢੁਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਃ ਕੌਰਵਾਣਾਂ ਯਸ਼ੋਹਰਃ
ਇਹ ਨਿਕੰਮਾ, ਜੋ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ — ਇਹ ਨਿਕੰਮਾ, ਜੋ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤਾਂ ਵਾऽਪ੍ਯਜਿਤਾਂ ਵਾਪਿ ਮਨ੍ਯਧ੍ਵਂ ਮਾਂ ਯਥਾ ਨृਪਾਃ। ਤਥਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕੌਰਵਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂ ਨਾ-ਜਿੱਤਿਆ ਸਮਝੋ, ਰਾਜਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ, ਕੁਰੁਓ।
ਉਕ੍ਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ। ਲੋਕੇ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਜ੍ਞਾਤੁਮਪਿ ਵਿਜ੍ਞੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਮੈਂ, ਸੁਭਾਗੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰਾਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਬਲਵਾਂਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਧਰ੍ਮਂ ਲੋਕੇ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪੁਰੁषਃ।। ਸ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਵੇਲਾਯਾਂ ਭਵਤ੍ਯਭਿਹਤਃ ਪਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਾਕਤਵਰ ਮਨੁੱਖ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲੋਂ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵਿਵੇਕ੍ਤੁਂ ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਿਮਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤ੍ਵਾਦ੍ਗਹਨਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਗੌਰਵਾਤ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਪੂਰੀ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ, ਗਹਿਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਨੂਨਮਨ੍ਤਃ ਕੁਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਵਿਤਾ ਨ ਚਿਰਾਦਿਵ। ਤਥਾ ਹਿ ਕੁਰਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਭਮੋਹਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਜਲਦੀ ਆਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁ ਲਾਲਚ ਤੇ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੁਲੇषੁ ਜਾਤਾਃ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਵ੍ਯਸਨੈਰਾਹਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍। ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਨ ਚ੍ਯਵਨ੍ਤੇ ਯੇषਾਂ ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬਧੂਃ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਏ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਚੰਗੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਵਧੂ ਵਜੋਂ ਖੜੀ ਹੈ।