ਸਭ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਹ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਂਸ਼ਯਃ ਕੌਰਵਾਣਾਮ੍। ਨ ਵੈ ਸਮृਦ੍ਦਿਂ ਪਾਲਯਤੇ ਲਘੀਯਾਨ੍ ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਭਾਂ ਨੇष੍ਯਤਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਸਭਾ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਸੱਚੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਏਵਂ ਨੂਨਂ ਵ੍ਯਦਧਾਤ੍ਸਂਵਿਧਾਤਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਵੁਭੌ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੋ ਵृਦ੍ਧਬਾਲੌ। ਧਰ੍ਮਂ ਤ੍ਵੇਕਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਹ ਲੋਕੇ ਸ ਨਃ ਸ਼ਮਂ ਧਾਸ੍ਯਤਿ ਗੋਪ੍ਯਮਾਨਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਵਡੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਛੋਟਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਸੀ—ਉਹ, ਭਾਵੇਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਨੂੰ ਚੈਨ ਦੇਵੇ।
ਸੋऽਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ਮਾ ਤ੍ਯਗਾਤ੍ਕੌਰਵਾਨ੍ਵੈ ਸਭ੍ਯਾਨ੍ਗਤ੍ਵਾ ਪृਚ੍ਛ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਵਚੋ ਮੇ। ਤੇ ਮਾਂ ਬ੍ਰੂਯੁਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨੀਤਿਮਨ੍ਤੋ ਵਰਿष੍ਠਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕੌਰਵੋ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡੋ ਨਾ। ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਲੋਕ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੂਤਸ੍ਤਦ੍ਵਚੋ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨ੍ਯਾਃ ਸਭਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਦਾਨੀਮ੍। ਅਧੋਮੁਖਾਸ੍ਤੇ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਚੁ- ਰ੍ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧਂ ਤਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ
ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਥੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਸਭ ਲੋਕ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍। ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਃ ਸਂਮਤਂ ਦੂਤਂ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦ੍ਭਰਤਰ੍षਭ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਦੂਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰ ਤ੍ਵਧੋਨੀਵੋ ਰੋਦਮਾਨਾ ਰਜਸ੍ਵਲਾ। ਸਭਾਮਾਗਮ੍ਯ ਪਾਞ੍ਚਾਲਿ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਭਵ
ਇਕ ਹੀ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਹੇਠਲਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਰੋ ਰਹੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਸੁਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਅਥ ਤ੍ਵਾਮਾਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਂ ਸਭਾਂ ਤਦਾ। ਸਭ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਨਿਨ੍ਦੇਰਨ੍ਮਨੋਰ੍ਭਿਰ੍ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਜਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਦੂਤਃ ਕृष੍ਣਾਯਾ ਭਵਨਂ ਨृਪ। ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ਮਤਂ ਧੀਮਾਨ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਚਲਾਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਦੂਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦੀਨਾ ਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਸਤ੍ਯੇਨਾਤਿਪਰੀਤਾਙ੍ਗਾ ਨੋਦੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਸ੍ਮ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਾਂਡਵ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕੇ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇषਾਂ ਮੁਖਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰਾਜਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਸੂਤਮੁਵਾਚ ਹृष੍ਟਃ। ਇਹੈਵੈਤਾਮਾਨਯ ਪ੍ਰਾਤਿਕਾਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਯਾਃ ਕੁਰਵੋ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਪ੍ਰਤਿਕਾਮਿਨ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ, ਕੁਰੁ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਣ।'
ਤਤਃ ਸੂਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਸ਼ਾਨੁਗਾਮੀ ਭੀਤਸ਼੍ਚ ਕੋਪਾਦ੍ਦ੍ਰੁਪਦਾਤ੍ਮਜਾਯਾਃ। ਵਿਹਾਯ ਮਾਨਂ ਪੁਨਰੇਵ ਸਭ੍ਯਾ- ਨੁਵਾਚ ਕृष੍ਣਾਂ ਕਿਮਹਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ
ਰਥੀ, ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਡਰਿਆ, ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਖਾਂ?'
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੈष ਮਮ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰੋ ਵृਕੋਦਰਾਦੁਦ੍ਵਿਜਤੇऽਲ੍ਪਚੇਤਾਃ। ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਾਨਯ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀਂ ਕਿਂ ਤੇ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਵਸ਼ਾਃ ਸਪਤ੍ਨਾਃ
ਇਹ ਰਥੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਥੋੜੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੀਮ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪ ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ?
ਤਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ਼ਾਸਨਂ ਰਕ੍ਤਦृष੍ਟਿਃ। ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਦ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਮਹਾਰਥਾਨਾ- ਮਿਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਠਿਆ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਪਾਞ੍ਚਾਲਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮ੍। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਪਸ਼੍ਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤਲਜ੍ਜਾ। ਕੁਰੂਨ੍ਭਜਸ੍ਵਾਯਤਪਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮੇਣ ਲਬ੍ਧਾऽਸਿ ਸਭਾਂ ਪਰੈਹਿ
'ਆਓ, ਆਓ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ! ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਲਾਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੁਰੁਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾ; ਤੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।'
ਤਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸੁਦੂਰ੍ਮਨਾਃ ਸਾ ਵਿਵਰ੍ਣਮਾਮृਜ੍ਯ ਮੁਖਂ ਕਰੇਣ। ਆਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਯਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਰੁਪੁਙ੍ਗਵਸ੍ਯ
ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਠੀ, ਆਪਣਾ ਪੀਲਾ ਚਿਹਰਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੂੰਝਿਆ, ਤੇ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕੁਰੁ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੀ।
ਤਤੋ ਜਵੇਨਾਭਿਸਸਾਰ ਰੋषਾ- ਦ੍ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਸ੍ਤਾਮਭਿਗਰ੍ਜਮਾਨਃ। ਦੀਰ੍ਘੇषੁ ਨੀਲੇष੍ਵਥ ਚੋਰ੍ਮਿਮਤ੍ਸੁ ਜਗ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਤੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ, ਕਾਲੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ।
ਯੇ ਰਾਜਸੂਯਾਵਭृਥੇ ਜਲੇਨ ਮਹਾਕ੍ਰਤੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤੇਨ ਸਿਕ੍ਤਾਃ। ਤੇ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਪਰਿਭੂਯ ਵੀਰ੍ਯਂ ਬਲਾਤ੍ਪ੍ਰਮृष੍ਟਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਜੇਨ
ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਵਲੋਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੇਇਜ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਸ ਤਾਂ ਪਰਾਕृष੍ਯ ਸਭਾਸਮੀਪ- ਮਾਨੀਯ ਕृष੍ਣਾਮਤਿਦੀਰ੍ਘਕੇਸ਼ੀਮ੍। ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੋ ਨਾਥਵਤੀਮਨਾਥਵ- ਚ੍ਚਕਰ੍ष ਵਾਯੁਃ ਕਦਲੀਮਿਵਾਰ੍ਤਾਮ੍
ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸੀ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੁਖੀ ਕੇਲੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਕृष੍ਣਮਾਣਾ ਨਮਿਤਾਙ੍ਗਯष੍ਟਿਃ ਸ਼ਨੈਰੁਵਾਚਾਥ ਰਜਸ੍ਵਲਾऽਸ੍ਮਿ। ਏਕਂ ਚ ਵਾਸੋ ਮਮ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧੇ ਸਭਾਂ ਨੇਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਮਾਮਨਾਰ੍ਯ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਲਾਜ ਨਾਲ ਝੁਕੀ ਹੋਈ, ਹੌਲੇ ਆਖੀ: 'ਮੈਂ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਹੀ ਕਪੜਾ ਹੈ, ਝੱਲੇ! ਮੈਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣਾ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਅਨਾਰੀ!'
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਭਂ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਕੇਸ਼ੇਸ਼ੁ ਕृष੍ਣੇषੁ ਤਦਾ ਸ ਕृष੍ਣਾਮ੍। ਕृष੍ਣਂ ਚ ਜਿष੍ਣੁਂ ਚ ਹਰਿਂ ਨਰਂ ਚ ਤ੍ਰਾਯਾਯ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਤਿ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ
ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਜਦ ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਰਜੁਨ, ਭੀਮ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਚਾਓ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਵਾ ਭਵ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ ਏਕਾਮ੍ਬਰਾ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾ। ਦ੍ਯੂਤੇ ਜਿਤਾ ਚਾਸਿ ਕृਤਾऽਸਿ ਦਾਸੀ ਦਾਸੀषੁ ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਯਥੋਪਜੋषਮ੍
ਯਜਨਸੇਨੀ, ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੈਂ, ਚਾਹੇ ਇਕ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਹੈਂ; ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣ ਗਈ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਗੁਲਾਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ—
ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਕੇਸ਼ੀ ਪਤਿਤਾਰ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੇਨ ਵ੍ਯਵਧੂਯਮਾਨਾ। ਹੀਮਤ੍ਯਮਰ੍षੇਣ ਚ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾ ਸ਼ਨੈਰਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਕृष੍ਣਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਅੱਧਾ ਕੱਪੜਾ ਝੜ ਗਿਆ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਖਿੱਚਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ:
ਇਮੇ ਸਮਾਯਾਮੁਪਨੀਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਵਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੇਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪਾਃ। ਗੁਰੁਸ੍ਥਾਨਾ ਗੁਰਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇषਾਮਗ੍ਰੇ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਸ੍ਥਾਤੁਮੇਵਮ੍
ਇੱਥੇ ਸਭ ਵੱਡੇ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਕੱਠੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਨਸ਼ਂਸਕਰ੍ਮਂਸ੍ਤ੍ਵਮਨਾਰ੍ਯਵृਤ ਮਾ ਮਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਕੁਰੁ ਮਾ ਵਿਕਾਰ੍षੀਃ। ਨ ਮਰ੍षਯੇਯੁਸ੍ਤਵ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਪਿ ਦੇਵਾ ਯਦਿ ਤੇ ਸਹਾਯਾਃ
ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਬੜਾ ਲੱਜ਼ਤ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਵੀ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨੰਗੀ ਨਾ ਕਰ, ਇਹ ਨਾ ਕਰ! ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੀ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਗਲਤ ਕਰਤੂਤ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਧਰ੍ਮਸੁਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੋ ਨਿਪੁਣੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਃ। ਵਾਚਾਪਿ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪਰਮਾਣੁਮਾਤ੍ਰ- ਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੋषਂ ਨ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯ
ਧਰਮਸੁਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਰਮ ਬੜਾ ਸੁਖਮ ਤੇ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਭੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਦੋਸ਼ ਲੱਭਣ ਲਈ ਗੁਣ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ।
ਇਦਂ ਤ੍ਵਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁਵੀਰਮਧ੍ਯੇ ਰਜਸ੍ਵਲਾਂ ਯਤ੍ਪਰਿਕਰ੍षਸੇ ਮਾਮ੍। ਨ ਚਾਪਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇऽਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਸਾਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਵੇਦਂ ਮਤਮਭ੍ਯੁਪੇਤਃ
ਕੁਰਾਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਬੜਾ ਲੱਜ਼ਤ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ—ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ।
ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਨष੍ਟਃ ਖਲੁ ਭਾਰਤਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਚ ਵृਤ੍ਤਮ੍। ਯਤ੍ਰ ਹ੍ਯਤੀਤਾਂ ਕੁਰੁਧਰ੍ਮਵੇਲਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਰਵਃ ਸਭਾਯਾਮ੍
ਹਾਏ! ਭਾਰਤਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਖੋ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਰੁ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਦੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰੋਣਸ੍ਯ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤੁਸ੍ਤਥੈਵਾਸ੍ਯ ਚਨਾਸ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤੁਸ੍ਤਥੈਵਾਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋਪਿ। ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਕੁਰੁਵृਦ੍ਧਮੁਖ੍ਯਾਃ
ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਵਿਦੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਕੁਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਸਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੀ ਕਰੁਣਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ਭਰ੍ਤॄਨ੍ਕਟਾਕ੍ਸ਼ੈਃ ਕੁਪਿਤਾਨਪਸ਼੍ਯਤ੍। ਸਾ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਕੋਪਪਰੀਤਦੇਹਾ- ਨ੍ਸਨ੍ਦੀਪਯਾਮਾਸ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਪਾਤੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਖੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਗੁੱਸਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਹृਤੇਨ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਤਥਾ ਧਨੇਨ ਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਮੁਖ੍ਯੈਰ੍ਨ ਤਥਾ ਬਭੂਵ। ਯਥਾ ਤ੍ਰਪਾਕੋਪਸਮੀਰਿਤੇਨ ਕृष੍ਣਾਕਟਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਬਭੂਵ ਦੁਃਖਮ੍
ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿੰਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਆਈ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੇ ਦੁਖ ਦਿੱਤਾ।