ਮਹੀ ਕਾਮਦੁਘਾ ਸਾ ਹਿ ਵੀਰਪਤ੍ਨੀਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ। ਤਥਾ ਵੀਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੇ ਇਮੇ ਹਿ ਕਲਤ੍ਰਵਤ੍
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਨ ਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੱਖਮੀ ਵੀ ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਤਵਾਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਹੇ ਚੇਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਹਿ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍
ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹਾਦਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਅਯੁਕ੍ਤਮਿਦਮੇਤਤ੍ਤੁ ਪਰਸ੍ਵਹਰਣਂ ਭृਸ਼ਮ੍। ਉਭਯੋਰ੍ਲੋਕਯੋਰ੍ਦੁਃਖਂ ਸੁਹृਦਾਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤੋऽਨਯਮ੍
ਪਰ ਪਰਾਏ ਧਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨੀ, ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਾਪਾਰਃ ਪਰਾਰ੍ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯੋਦ੍ਯੋਗਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ। ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਮੁਪਾਤ੍ਤਾਨਾਮੇਤਦ੍ਵੈਭਵਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ, ਪਰਾਏ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ—ਇਹੀ ਵਧੀਆ ਹਾਲਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਵਿਪਤ੍ਤਿष੍ਵਵ੍ਯਥੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਨਵਾਨ੍ਨਰਃ। ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਵਿਨੀਤਾਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਭੈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚੁਸਤ ਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਹੈ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹੂਨਿਵੈਤਾਨ੍ਮਾ ਚ੍ਛੇਤ੍ਸੀਃ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥੈਵ ਤੇ। ਭ੍ਰਾਤृਣਾਂ ਤਦ੍ਧਨਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਮਿਤ੍ਰਦ੍ਰੋਹਂ ਚ ਮਾ ਕੁਰੁ
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾ ਕੱਟ। ਧਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰ।
ਪਾਣ੍ਡੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿषਸ੍ਵੇਹ ਰਾਜਂ- ਸ੍ਤਥੈਵ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤृਧਨਂ ਸਮਗ੍ਰਮ੍। ਮਿਤ੍ਰਦ੍ਰੋਹੇ ਤਾਤ ਮਹਾਨਘਰ੍ਮਃ ਪਿਤਾਮਹਾ ਯੇ ਤਵ ਤੇऽਪਿ ਤੇषਾਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਥੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਰੱਖ। ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰ। ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਨਾ, ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਪੁਰਖੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਦਦਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਕਾਮਾਨਨੁਭਵਨ੍ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍। ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਨਿਰਾਤਙ੍ਕਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਧਨ ਵੰਡ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮਾਣ, ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ, ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿਜਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਕੇਵਲਂ ਤੁ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਨ ਸ ਜਾਨਾਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਦਰ੍ਵੀ ਸੂਪਰਸਾਨਿਵ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੜਛੀ ਸੁਪ ਦੀ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ।
ਜਾਨਨ੍ਵੈ ਮੋਹਯਤਿ ਮਾਂ ਨਾਵਿ ਨੌਰਿਵ ਸਂਯਤਾ। ਸ੍ਵਾਰ੍ਥੇ ਕਿਂ ਨਾਵਧਾਨਂ ਤੇ ਉਤਾਹੋ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਮਾਂ ਭਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਾੜੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੌਕਾ ਪੱਥ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਨ ਸਨ੍ਤੀਮੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾ ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਮਨੁਸ਼ਾਸਿਤਾ। ਭਵਿष੍ਯਮਰ੍ਥਮਾਖ੍ਯਾਸਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕृਤ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਿੱਖਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਪਰਨੇਯੋऽਗ੍ਰਣੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਮੁਹ੍ਯਤਿ। ਪਨ੍ਥਾਨਮਨੁਗਚ੍ਛੇਯੁਃ ਕਥਂ ਤਸ੍ਯ ਪਦਾਨੁਗਾਃ
ਜੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਰਾਜਨ੍ਪਰਿਣਤਪ੍ਰਜ੍ਞੋ ਵृਦ੍ਧਸੇਵੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾਨ੍ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸਂਮੋਹਯਸਿ ਨੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਅਕਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਦ੍ਰਾਜਵृਤ੍ਤਮਨ੍ਯਦਾਹ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜ੍ਞਾऽਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਚਲਣ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ ਜਯੇ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਮਾਹਿਤਾ। ਸ ਵੈ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਧਰ੍ਮੋ ਵਾ ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤੌ ਕਾ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਖ਼ਤਰੀ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਮਹਾਰਾਜਾ, ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਧਰਮ, ਕਿਹੜੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਹੈ?
ਪ੍ਰਕਾਲਯੇਦ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਤੋਦੇਨੇਵ ਸਾਰਥਿਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਰਤਰ੍षਭ
ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਚਾਬੁਕ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਵੈਰੀ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਵਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਵਾ ਯੋਗੋ ਯੋऽਰਿਂ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ। ਤਦ੍ਵੈ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਛੇਦਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖੁੱਲਾ, ਜੋ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਲਈ; ਸਿਰਫ਼ ਵੱਢਣ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚੈਵ ਹਿ ਮਿਤ੍ਰਂ ਚ ਨ ਲੇਖ੍ਯਂ ਨ ਚ ਮਾਤृਕਾ। ਯੋ ਵੈ ਸਨ੍ਤਾਪਯਤਿ ਯਂ ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਨृਪ
ਸ਼ਤ੍ਰਤਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਨਾਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਤੇ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ। ਜੋ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਉਹੀ ਵੈਰੀ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਨ੍ਤੋषਃ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਮੂਲਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ ਕਾਮਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਯੇ ਯੋ ਯਤਤੇ ਸ ਰਾਜਨ੍ਪਰਮੋ ਨਯਃ
ਅਸੰਤੋਖ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀ ਜੜ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਮਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇ ਵਾ ਧਨੇऽਪਿ ਵਾ। ਪੂਰ੍ਵਾਵਾਪ੍ਤਂ ਹਰਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਰਾਜਧ੍ਰਮਂ ਹਿ ਤਂ ਵਿਦੁਃ
ਅਪਣਾਪਣ ਨਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਧਨ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇਹੀ ਰਾਜ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਦ੍ਰੋਹਸਮਂਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਨਮੁਚੇਃ ਸ਼ਿਰਃ। ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਾऽਭਿਮਤਾ ਤਸ੍ਯ ਰਿਪੌ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਨਾਤਨੀ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਨਾ-ਵੈਰ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਨਮੂਚੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਐਸਾ ਵਿਵਹਾਰ ਸਦਾ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਗ੍ਰਸਤੇ ਭੂਮਿਃ ਸਰ੍ਪੋ ਬਿਲਸ਼ਯਾਨਿਵ। ਰਾਜਾਨਂ ਚਾਵਿਰੋਦ੍ਧਾਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਚਾਪ੍ਰਵਾਸਿਨਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੋ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ: ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਜਾਤਿਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤੇ। ਯੇਨ ਸਾਧਾਰਣੀ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਨੇਤਰੋ ਜਨਃ
ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਾਇਦੇ ਟਕਰਾਏ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮृਧ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯੋ ਮੋਹਾਤ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਵ੍ਯਾਧਿਰਾਪ੍ਯਾਯਿਤ ਇਵ ਤਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਛਿਨਤ੍ਤਿ ਸਃ
ਜੋ ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੜ ਕੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਗ ਵਧਣ ਤੇ ਜੜ ਉਖਾੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪੋऽਪਿ ਹ੍ਯਰਿਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਰ੍ਧਮਾਨਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ। ਵਲ੍ਮੀਕੋ ਮੂਲਜ ਇਵ ਗ੍ਰਸਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍
ਛੋਟਾ ਵੈਰੀ ਵੀ, ਜੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰਖ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਢੀ ਦੀ ਜੜ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਜਮੀਢ ਰਿਪੋਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਾ ਤੇ ਰੋਚਿष੍ਟ ਭਾਰਤ। ਏष ਭਾਰਃ ਸਤ੍ਵਵਤਾਂ ਨ ਯਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਧਿष੍ਠਿਤਃ
ਅਜਮੀਢ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਵੇ, ਭਾਰਤ। ਇਹ ਭਾਰ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਜਨ੍ਮਵृਦ੍ਧਿਮਿਵਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਯੋ ਵृਦ੍ਧਿਮਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਏਧਤੇ ਜ੍ਞਾਤਿषੁ ਸ ਵੈ ਸਦ੍ਯੋ ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਹਿ ਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਵਾਧੂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਵਾਧੂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲਦਾ-ਫੂਲਦਾ ਹੈ; ਵਾਧੂ ਹੀ ਸ਼ੌਰ ਹੈ।
ਨਾਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯੇ ਵਾ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਤਾਂ ਹਿ ਸ਼ਯਿष੍ਯੇ ਵਾ ਹਤੋ ਯੁਧਿ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਸਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਰਹੇਗਾ; ਜਾਂ ਉਹ ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਏਤਾਦृਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਜੀਵਿਤੇਨ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤੇ। ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਿਰਵृਦ੍ਧਯਃ
ਅੱਜ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਜਦ ਪਾਂਡਵ ਸਦਾ ਵਧਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਤੇ ਅਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੇ?
ਯਾਂ ਤ੍ਵਮੇਤਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੇ। ਤਪ੍ਯਸੇ ਤਾਂ ਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਯੂਤੇਨ ਜਯਤਾਂ ਵਰ
ਜਿਸ ਦੌਲਤ ਲਈ ਤੂੰ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਜੂਏ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।