ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਰੇषਾ ਤੇ ਜਘਨ੍ਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਟਃ। `ਨਦੀਸੁਤਤ੍ਵਾਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਞ੍ਚਲਂ ਨ ਸ੍ਥਿਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਹ ਤੇਰੀ ਘਟੀਆ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਨਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪਾਪੀਯਸੀ ਚੈषਾਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਮਪੀष੍ਯਤੇ। ਯੇषਾਮਰ੍ਚ੍ਯਤਮਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਯੇषਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਮਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਾਦਵਪ੍ਲੁਤਃ। ਕੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਿਣਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਞ੍ਜ੍ਞਾਨਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਤੂੰ, ਅਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੌਣ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕਰਦਾ?
ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਯਾ ਭੀषਮ ਕृਤਂ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼ਤਾ। ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਾਸਿ ਯਦਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਤਿਸ੍ਤਵ
ਕੌਣ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭੀਸ਼ਮ, ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਮਝ ਹੈ?
ਅਨ੍ਯਕਾਮਾ ਹਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਕਨ੍ਯਕਾ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਮਾਨਿਨਾ। ਅਮ੍ਬਾ ਨਾਮੇਤਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਕਥਂ ਸਾऽਪਹृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਅੰਬਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ—ਇਹ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲਿਆ?
ਤਾਂ ਤ੍ਵਯਾऽਪਹृਤਾਂ ਭੀष੍ਮ ਕਨ੍ਯਾਂ ਨੈषਿਤਵਾਨ੍ਨृਪਃ। ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤੇ ਸਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਜੋ ਕੁੜੀ ਤੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਭੀਸ਼ਮ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ, ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਭਾਰ੍ਯਯੋਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੇਨ ਮਿषਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਮਾਨਿਨਃ। ਤਵ ਜਾਤਾਨ੍ਯਪਤ੍ਯਾਨਿ ਸਜ੍ਜਨਾਚਰਿਤੇ ਪਥਿ
ਅਤੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ, ਜਦ ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ—ਇਹ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ।
ਕੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮੋऽਸ੍ਤਿ ਤੇ ਭੀषਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮਿਦਂ ਵृਥਾ। ਯਦ੍ਧਾਰਯਸਿ ਮੋਹਾਦ੍ਵਾ ਕ੍ਲੀਬਤ੍ਵਾਦ੍ਵਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਭੀਸ਼ਮ? ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਵਚਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨ ਤ੍ਵਂ ਤਵ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯੁਪਚਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਨ ਹਿ ਤੇ ਸੇਵਿਤਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਯ ਏਵਂ ਧਰ੍ਮਮਬ੍ਰਵੀਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਤੇ ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਇष੍ਟਂ ਦਤ੍ਤਮਧੀਤਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ। ਸਰ੍ਵਮੇਤਦਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਪੂਜਾ, ਦਾਨ, ਪਾਠ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ—all ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਵੰਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਸੋਲਵੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਕृਤਂ ਭਵਤਿ ਭੀष੍ਮ ਯਤ੍। ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਨਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮੋਘਂ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍
ਭੀਸ਼ਮ, ਕਈ ਵਾਰ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਹੀ, ਜੇ ਵੰਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਨਪਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਧਰ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਾਤ੍। ਹਂਸਵਤ੍ਤ੍ਵਮਪੀਦਾਨੀਂ ਜ੍ਞਾਤਿਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾ ਵਧਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ ਰਹਿਤ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਕੇ, ਝੂਠੀ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਹੁਣ, ਹੰਸ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੌਤ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਏਵਂ ਹਿ ਕਥਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਨਰਾ ਜ੍ਞਾਨਵਿਦਃ ਪੁਰਾ। ਭੀष੍ਮ ਯਤ੍ਤਦਹਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੰਝ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਭੀਸ਼ਮ; ਉਹ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਵृਦ੍ਧਃ ਕਿਲ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਂਸੋऽਭਵਤ੍ਪੁਰਾ। ਧਰ੍ਮਵਾਗਨ੍ਯਥਾਵृਤ੍ਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸੋऽਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਚ
ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੰਸ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਰਮ ਵੱਖਰੇ ਸੀ; ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮ ਚਰਤ ਮਾऽਧਰ੍ਮਮਿਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਕਿਲ। ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਰ੍ਭੀष੍ਮ ਸਤਤਂ ਧਰ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
‘ਧਰਮ ਕਰੋ, ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਬਚੋ’—ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਭੀਸ਼ਮ, ਜੋ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਸਨ, ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ।
ਹਂਸਸ੍ਯ ਤੁ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਊਚੁਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਗਾ ਹਂਸਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਹੰਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਹੰਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੁ ਸਮਾਸਤਃ। ਕੋ ਹਿ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨੋ ਧਰ੍ਮ ਉਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ; ਕੌਣ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਹਿਂਸਾ ਧਰ੍ਮੋ ਵੈ ਹਿਂਸਾऽਧਰ੍ਮਃ ਖਗਵ੍ਰਜਾਃ। ਏਤਦੇਵਾਨੁਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਃ ਸਮਾਸਤਃ
ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਹਿੰਸਾ ਅਧਰਮ ਹੈ, ਪੰਛੀਓ; ਇਹੀ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸਮਝੋ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ।
ਵृਦ੍ਧਹਂਸਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤੇ ਸੁਸਂਹਿਤਾਃ। ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਲੁਬ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਮਯਮਾਨਾ ਇਵਾਣ੍ਡਜਾਃ
ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੰਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਪੰਛੀ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਧਰ੍ਮਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਲੋਕੇ ਧੀਰਤਰੋऽਣ੍ਡਜਃ। ਸ ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹੀਹ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਜੋ ਪੰਛੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ, ਉਸ ਦੀ ਮੰਜਿਲ ਕੀ ਹੈ?
ਬਾਲਾ ਯੂਯਂ ਨ ਜਾਨੀਧ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਃ। ਧਰ੍ਮਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਲੋਕੇ ਸਤਤਂ ਸ਼ੁਭਬੁਦ੍ਧਿਨਾ। ਨ ਚਾਯੁषੋऽਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਂ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ, ਪੰਛੀਓ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤਥਾऽਹਮਪਿ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇ ਦੇਹਮਿਮਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਇਯਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵੈ ਗਤਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੀ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇਓ, ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਧਰ੍ਮਕਥਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਹਂਸਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਭृਸ਼ਮ੍। ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਰ੍ਭੀष੍ਮ ਸਤਤਂ ਧਰ੍ਮਮੇਵ ਤੇ
ਹੰਸ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਕੀਤੀ; ਤੇ ਪੰਛੀ, ਭੀਸ਼ਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਹੀ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ।
ਅਥਾਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਜਹ੍ਰੁਃ ਸਮੁਦ੍ਰਜਲਚਾਰਿਣਃ। ਅਣ੍ਡਜਾ ਭੀष੍ਮ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਫਿਰ, ਜੋ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਖਾਣਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਯ ਸਮਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਾਣ੍ਡਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਸਮੁਦ੍ਰਾਮ੍ਭਸ੍ਯਮੋਦਨ੍ਤ ਚਰਨ੍ਤੋ ਭੀष੍ਮ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਡੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ; ਤੇ ਪੰਛੀ, ਭੀਸ਼ਮ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ।
ਤੇषਾਮਣ੍ਡਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਪਾਪਕृਤ੍। ਸ ਹਂਸਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਨਾਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੰਸ, ਜਦ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਚੁਸਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਡੇ ਖਾ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣੇषੁ ਤੇषੁ ਤੇष੍ਵਣ੍ਡਜੋऽਪਰਃ। ਅਸ਼ਙ੍ਕਤ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਡੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਅੰਡੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੰਛੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਃ ਸਙ੍ਕਥਯਾਮਾਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਂਸਸ੍ਯ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍। ਤੇषਾਂ ਪਰਮਦੁਃਖਾਰ੍ਤਃ ਸ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਹੰਸ ਦੀ ਗਲਤ ਕਰਤੂਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੱਲ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤੇ ਸਮੀਪਗਾਃ। ਨਿਜਘ੍ਨਸ੍ਤਂ ਤਦਾ ਹਂਸਂ ਮਿਥ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਂ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹ
ਫਿਰ, ਹੰਸ ਦੀ ਗਲਤ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ-ਸਿੱਧਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਨੇੜਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਹੰਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਹਂਸਧਰ੍ਮਾਣਮਪੀਮੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪਾਃ। ਨਿਹਨ੍ਯੁਰ੍ਭੀष੍ਮ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤਂ ਯਥਾਣ੍ਡਜਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਵੀ, ਜੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣ, ਤੈਨੂੰ ਹੰਸ ਦੇ ਧਰਮ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।