ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਂ ਕ੍ਰਤੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਹਰ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ। ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤਦਾ ਯਜ੍ਞੇ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ, ਕਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਦਾ ਯਜਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਸ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਾਨਵੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਵृਤਃ। ਮੁਣ੍ਡੋ ਯਤ੍ਰੋਪਵੀਤੀ ਚ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਧਰਃ ਸ਼ਿਖੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣੀ ਤਪ ਨਾਲ ਢਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਨੇਉ ਪਾਇਆ, ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚਮੜਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪਾਲਾਸ਼ਦਣ੍ਡਂ ਸਙ੍ਗृਹ੍ਯ ਵਾਮਨੋऽਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਵਿਸ਼੍ਯ ਸ ਬਲੇਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਪਲਾਸ ਦੀ ਲਾਠੀ ਫੜ ਕੇ, ਅਜੋਬਾ ਵਾਮਨ ਬਲੀ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਹੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਕ੍ਰਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਿਹੈਵ ਹ। ਦੀਯਤਾਂ ਤ੍ਰਿਪਦੀਮਾਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਯਾਚਨ੍ਮਹਾਸੁਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ', ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸ ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਿष੍ਣਵੇ ਤਦਾ। ਤੇਨ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਹਿਰਰ੍ਭੂਮਿਂ ਜृਮ੍ਭਯਾਮਾਸ ਵੈ ਭृਸ਼ਮ੍
ਬਲੀ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ' ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵੱਡਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਸਦਿਵਂ ਖਂ ਚ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਚ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤੇ। ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਿਕ੍ਰਮਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਮਾਕ੍ਰਮਤਾਭਿਭੂਃ
ਉਹ ਬੱਚਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਬਲੇਰ੍ਬਲਵਤੋ ਯਜ੍ਞੇ ਬਲਿਨਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪੁਰਾ। ਵਿਕ੍ਰਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਸੁਰਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਬਲੀ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਬਲੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਹਾਂਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਮੁਖਾਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਘਾ ਮਹਾਸੁਰਾਃ। ਨਾਨਾਵਕ੍ਰਾ ਮਹਾਕਾਯਾ ਨਾਨਾਵੇषਧਰਾ ਨृਪ
ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਆਦਿ ਦੇ ਆਗੂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਸੁਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਰਾਜਾ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ ਵਿਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾ ਰੌਦ੍ਰਾ ਨਾਨਾਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾਃ। ਸ੍ਵਾਨ੍ਯਾਯੁਧਾਨਿ ਸਙ੍ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾ ਇਵ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਪ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰਮਮਾਣਂ ਹਰਿ ਤਤ੍ਰ ਉਪਾਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਭਾਰਤ। ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੈਤੇਯਾਨ੍ਪਾਦਹਸ੍ਤਤਲੈਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍
ਉਥੇ, ਜਦ ਹਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਭਾਰਤ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭੀਮਂ ਜਹਾਰਾਸ਼ੁ ਸ ਮੇਦਿਨੀਮ੍। ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਿਵਮਾਕਾਸ਼ਮਾਦਿਤ੍ਯਸਦਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲਿਆ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਯਰੋਚਤ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਤੇਜਸਾ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਮਹਾ-ਯਸ਼ਵਾਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚਮਕਿਆ, ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍। ਤਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਮਤੋ ਭੂਮਿਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਮਕਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ।
ਨਭਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰਮਮਾਣਸ੍ਯ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਕਿਲ ਤਦਾ ਸ੍ਥਿਤੌ। ਪਰਮਾਕ੍ਰਮਮਾਣਸ੍ਯ ਨਾਨੁਭ੍ਯਾਂ ਤੌ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਜਦ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਰ ਚੁੱਕਦਾ, ਆਸਮਾਨ ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਸੀ; ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੈਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਸਨ।
ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ। ਅਥਾਸ੍ਯ ਪਾਦਾਕ੍ਰਮਣਾਤ੍ਪਫਾਲਾਣ੍ਡੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਅਣਗਣੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਇਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਫਟ ਗਿਆ।
ਤਚ੍ਛਿਦ੍ਰਾਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦਿਨੀ ਤਸ੍ਯ ਪਾਦਭ੍ਰष੍ਟਾ ਤੁ ਨਿਮ੍ਨਗਾ। ਸਸਾਰ ਸਾਗਰਂ ਸਾ ਤੁ ਪਾਵਨੀ ਸਾਗਰਂਗਮਾ
ਉਸ ਛੇਦ ਵਿਚੋਂ, ਗੰਗਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਵਹਿ ਚਲੀ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਗਈ, ਪਵਿਤਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਲਈ।
ਜਹਾਰ ਮੇਦਿਨੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍। ਆਸੁਰੀ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਹृਤ੍ਯ ਤ੍ਰੀਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਸ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲਿਆ; ਆਸੁਰੀ ਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਸਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਨਸੁਰਾਨ੍ਪਾਤਾਲੇ ਸਂਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍। ਨਮੁਚਿਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਨਾਮੁਚੀ, ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵੀ।
ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਸਵਿਸ਼ੇषਾਨਿ ਵੈ ਹਰਿਃ। ਕਾਲਂ ਚ ਸਕਲਂ ਰਾਜਨ੍ਗਾਤ੍ਰਭੂਤਾਨ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍
ਹਰੀ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੂਪਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਖਾਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਨੀਤਮਧਿਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਯਦਨਾਪ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਧਿ ਰੂਪਮੁਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵਾਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਮੁਮੁਹੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਤੇਜੋऽਭਿਪੀਡਿਤਾਃ
ਉਪੇਂਦਰ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਬਲਿਰ੍ਬਦ੍ਧੋऽਭਿਮਾਨੀ ਚ ਯਜ੍ਞਵਾਟੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵਿਰੋਚਨਕੁਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਤਾਲੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍
ਬਲੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ; ਵਿਰੋਚਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵੰਸ਼ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਰੁਡਾਵਾਹਨਃ। ਨ ਵਿਸ੍ਮਯਮੁਪਾਗਚ੍ਛਤ੍ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹੇ ਕਰਤਬ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਦੇ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸ ਸਰ੍ਵਮਸੁਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਯ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਚ ਦਦੌ ਸ਼ਕ੍ਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦਾਨਵਸੂਦਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਆਸੁਰੀ ਦੌਲਤ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਏष ਤੇ ਵਾਮਨੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਰੇਤਚ੍ਛ੍ਰੂਯਤੇ ਵੈष੍ਣਵਂ ਯਸ਼ਃ। ਮਾਨੁषੇषੁ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੋਏ ਹੋਰ ਅਵਤਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪੁਨਰ੍ਮਹਾਭਾਗਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤ ऋषਿਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਅਵਤਾਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤੇਨ ਨष੍ਟੇषੁ ਵੇਦੇषੁ ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਚ ਮਖੇषੁ ਚ। ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣੇ ਧਰ੍ਮੇ ਸ਼ਿਥਿਲਤਾਂ ਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਵੇਦ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਤੇ ਯਜਨ ਰੁਕ ਗਏ, ਤੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਵਵਸਥਾ ਗੜਬੜ ਹੋ ਗਈ, ਧਰਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ—
ਅਭਵਰ੍ਧਤਿ ਚਾਧਰ੍ਮੇ ਸਤ੍ਯੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਿਤੇऽਨृਤੇ। ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਾਸੁ ਧਰ੍ਮੇ ਚਾਮੂਲਤਾਂ ਪਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਧਰਮ ਵਧ ਗਿਆ, ਸੱਚ ਮਿਟ ਗਿਆ ਤੇ ਝੂਠ ਫੈਲ ਗਿਆ; ਲੋਕ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਧਰਮ ਜੜ ਤੋਂ ਉਖੜ ਗਿਆ।
ਸਯਜ੍ਞਾਃ ਸਕ੍ਰਿਯਾ ਵੇਦਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਨੀਤਾ ਹਿ ਤੇਨ ਵੈ। ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਮਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਵੇਦਾਂ, ਯਜਨ ਤੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਮੁੜ ਲਿਆਏ; ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਵਵਸਥਾ ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਏਵ ਵੈ ਯਦਾ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਧੈਹਯਾਧਿਪਤੇਰ੍ਵਰਮ੍। ਤਂ ਹੈਹਯਾਨਾਮਧਿਪਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਜੁਨੋऽਭਿਪ੍ਰਸਾਦਯਨ੍
ਉਹੀ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਹਈਹਯਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ, ਹਈਹਯਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮੰਗਣ ਆਇਆ।