ਤਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਭਵਦ੍ਘੋਰਂ ਤਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਭਾਰਤ। ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਦਾ ਘੋਰੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਜਲਤਾਂ ਗਤੇ
ਭਾਰਤ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਦ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਇਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਉਹ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।
ਤਦਭੂਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਰ੍षਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਨ ਚ ਤਾਵਸੁਰੌ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਦਾ ਸ਼੍ਰਮਮਵਾਪਤੁਃ
ਉਹ ਲੜਾਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਚੱਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸੁਰ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦੌ। ਊਚਤੁਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਸੌ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਮਸਤ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰੀਤੌ ਸ੍ਵਸ੍ਤਵ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਰਾਵਯੋਃ। ਆਵਾਂ ਜਹਿ ਨ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵਾ ਸਲਿਲੇਨ ਪਿਰਪ੍ਲੁਤਾ
ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਮੌਤ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਥੇ ਨਾ ਮਾਰ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਤੌ ਚ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਵ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ। ਯੋ ਹ੍ਯਾਨਾਂ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜੇਤਾ ਤਸ੍ਯਾਵਾਂ ਵਿਹਿਤੌ ਸੁਤੌ
ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲੇ; ਜੋ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਤੌ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਮृਧੇ ਦੈਤ੍ਯੌ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਮਪੀਡਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਊਰੁਭ੍ਯਾਂ ਨਿਧਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਾਵੁਭੌ ਮਧੁਕੈਠਬੌ। ਤੌ ਹਤੌ ਚਾਪ੍ਲੁਤੌ ਤੋਯੇ ਵਪੁਰ੍ਭ੍ਯਾਮੇਕਤਾਂ ਗਤੌ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ رانਾਂ ਨਾਲ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇਕ ਹੋ ਗਏ।
ਮੇਦੋ ਮੁਮੁਚਤੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯੌ ਮਜ੍ਜਮਾਨੌ ਜਲੋਰ੍ਮਿਭਿਃ। ਮੇਦਸਾ ਤਜ੍ਜਲਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਤਦਾ
ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਚਰਬੀ ਛੱਡੀ, ਤੇ ਉਹ ਚਰਬੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ।
ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਸृਜਦ੍ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਦੈਤ੍ਯਯੋਰ੍ਮੇਦਸਾ ਛਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਾ ਰਾਜਨ੍ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਦੋਵੇਂ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ ਮਹੀ। ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਚ ਕृਤਾ ਨृਣਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ 'ਮੇਦਿਨੀ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਦਮਨਾਭਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਮਤੀਤਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ। ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਤਾਨ੍ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਸੁਣ, ਹੇ ਕੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ।
ਪੁਰਾ ਕਮਲਨਾਭਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪਤਃ ਸਾਗਰਾਮ੍ਭਸਿ। ਪੁष੍ਕਰੇ ਯਤ੍ਰ ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਦੇਵਾ ऋषਿਗਣੈਃ ਸਹ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਕਮਲ-ਨਾਭਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਏष ਪੌष੍ਕਰਿਕੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਪੁਰਾਣੈਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵੇਦਸ਼੍ਰੁਤਿਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਹ 'ਪੌਸ਼ਕਰਿਕ' ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਸਥਾਪਤ ਹੈ।
ਵਾਰਾਹਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਖਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਯਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਵਾਰਾਹਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੂਰ (ਵਾਰਾਹ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਉਜ੍ਜਹਾਰ ਮਹੀਂ ਤੋਯਾਤ੍ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍। ਵੇਦਪਾਦੋ ਯੂਪਦਂष੍ਟ੍ਰਃ ਕ੍ਰਤੁਰ੍ਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚਿਤੀਮੁਖਃ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਠਾਇਆ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ—ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਵੇਦ ਸਨ, ਦੰਦ ਯੂਪ (ਯਜਨ ਦਾ ਥੰਮ) ਸਨ, ਤੇ ਦੰਦ ਚਿਤੀ (ਹਵਨ ਕੁੰਡ) ਦਾ ਮੂੰਹ ਸਨ।
ਅਗ੍ਨਿਜਿਹ੍ਵੋ ਦਰ੍ਭਰੋਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ੀਰ੍षੋ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੋ ਦਿਵ੍ਯੋ ਵੇਦਾਙ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭੂषਣਃ
ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਅੱਗ ਸੀ, ਵਾਲ ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਸਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ; ਅੱਖਾਂ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਦਿਵਯ, ਅੰਗ ਵੇਦ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਜ੍ਯਨਾਸਃ ਸ੍ਰੁਵਂ ਤੁਣ੍ਡਂ ਸਾਮਘੋषਸ੍ਵਨੋ ਮਹਾਨ੍। ਧਰ੍ਮਸਤ੍ਯਮਯਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕਰ੍ਮਵਿਕ੍ਰਮਸਤ੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਜੈਸੇ ਘੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਕਟੋਰਾ, ਨੱਕ ਜੈਸੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਚਮਚ। ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਸਚ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮੁਖੋ ਧੀਰਃ ਪਸ਼ੁਜਾਨੁਰ੍ਮਹਾਵृषਃ। ਔਦ੍ਗਾਤ੍ਰਹੋਮਲਿਙ੍ਗੋऽਸੌ ਪਸ਼ੁਬੀਜਮਹੌषਧਿਃ
ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਪਾਪ ਮੁਕਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਧੀਰ ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਦਇਆਲੂ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਬੀਜ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੜੀਆਂ ਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹ੍ਯਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਥਿਵਿਕृਤਃ ਸੌਮ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਵੇਦਿਸ੍ਕਨ੍ਧੋ ਹਵਿਰ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਭਿਵੇਗਵਾਨ੍
ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦੋਹਾਂ ਰੂਹ ਸੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਨਰਮ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਵੇਦੀ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੋਮ ਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਂਸ਼ਕਾਯੋ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ਨਾਨਾਦੀਕ੍ਸ਼ਾਭਿਰੂਰ੍ਜਿਤਃ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਹृਦਯੋ ਯੋਗੀ ਮਹਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਬੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਘੇਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ। ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਜੋਗੀ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ।
ਉਪਾਕਰ੍ਮੋष੍ਠਰੁਚਕਃ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਗ੍ਯਾਵਰ੍ਤਭੂषਣਃ। ਸ਼ਾਲਾਪਤ੍ਨੀਸਹਾਯੋ ਵੈ ਮਣਿਸ਼ृਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ
ਉਸਦੇ ਹੋਂਠਾਂ ਉੱਤੇ ਉਪਕਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਾਵਰਗਿਆ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਮਣੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਗ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹੋ ਵੈ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਮਹੀਂ ਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਵਾਲਾ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਣਵਜਲੇ ਭ੍ਰष੍ਟਾਮੇਕਾਰ੍ਣਵਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੀਂ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਵਦੇਵੀਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੇਵੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀ ਵੇਖਿਆ।
ਉਜ੍ਜਹਾਰ ਵਿषਾਣੇਨ ਮਾਰ੍ਗਣ੍ਡੇਯਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ। ਸ਼ृਙ੍ਗੇਣ ਯਃ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षੋ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਜਗਤੀਂ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏਵਂ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹੇਣ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਾਤ੍ਮਨਾ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਵਾਲੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਧृਤਾ ਪृਥਿਵੀ ਦੇਵੀ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵੈ ਸਾਗਰਾਮ੍ਬਰਾ। ਨਿਹਤਾ ਦਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਹਿਨੀ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਵਾਰਾਹਃ ਕਥਿਤੋ ਹ੍ਯੇष ਨਾਰਸਿਂਹਮਤੋ ਸ਼ृਣੁ। ਯਤ੍ਰ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਹਤਃ
ਵਾਰਾਹ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਹੁਣ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਲਵਾਨ੍ਤ੍ਰਾਜਨ੍ਸੁਰਾਰਿਰ੍ਬਲਗਰ੍ਵਿਤਃ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਨਾਮ ਆਸੀਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਕਣ੍ਟਕਃ
ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ ਸੀ।
ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਾਦਿਪੁਰੁषੋ ਵੀਰ੍ਯੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮੋ ਬਲੀ। ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਜਲਧਂ ਰਾਜਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ। ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਤਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸ੍ਯਾਣੁਮੌਨਵ੍ਰਤੋ ਦृਢਃ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਸਾਲ ਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਹੋਰ, ਉਹ ਨੇਮ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਚੁੱਪ ਤੇ ਸੰਜਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟਿ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ।