ਅਥ ਤੇषੂਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵੇਵ ਤਪਸ੍ਵਿषੁ। ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮਾਸਨਂ ਭੇਜੇ ਵਿਨਯਾਦ੍ਰੌਮਹਰ੍षਣਿਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਤਪੱਸਵੀ ਬੈਠ ਗਏ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਤਤਸ੍ਤਂ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ। ਅਥਾਪृਚ੍ਛਦृषਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਯਨ੍ਕਥਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਕੁਤ ਆਗਮ੍ਯਤੇ ਸੌਤੇ ਕ੍ਵਚਾਯਂ ਵਿਹृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ। ਕਾਲਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਸ਼ਂਸੈਤਤ੍ਪृਚ੍ਛਤੋ ਮਮ
ਹੇ ਸੂਤ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਤੂੰ ਫਿਰਿਆ ਹੈਂ? ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸਮਾਂ ਦੱਸ।
ਏਵਂ ਪृष੍ਟੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਥਾਵਦ੍ਰੌਮਹਰ੍षਣਿਃ। ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਚਨਸਂਪਨ੍ਨਸ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਚਰਿਤਾਸ਼੍ਰਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦਸਿ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ, ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਸਮੀਪੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਚ। ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸੁਪੁਣ੍ਯਾ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕਥਾਃ
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਪਾਰਥੀਵ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਵੈਪਾਇਨ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਕਥਿਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਾ ਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨੇਨ ਵੈ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਹਂ ਤਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾ ਮਹਾਭਾਰਤਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਹ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਵਲੋਂ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਬਹੂਨਿ ਸਂਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ। ਸਮਨ੍ਤਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਮ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਕਈ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਫੇਰਾ ਲਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਆਇਆ।
ਗਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਰਾਭਵਤ੍ਪੁਰਾ। ਕੁਰੂਣਾਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਉਹ ਥਾਂ ਵੇਖ ਆਇਆ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਂਰਾਗਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮੀਪਂ ਭਾਵਤਾਮਿਹ। ਆਯੁष੍ਮਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਤਾ ਹਿ ਮੇ ਮਤਾਃ।। ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਾਭਙ੍ਗਾਃ ਸੂਰ੍ਯਪਾਵਕਵਰ੍ਚਸਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕृਤਾਭਿषੇਕਾਃ ਸ਼ੁਚਯਃ ਕृਤਜਪ੍ਯਾ ਹੁਤਾਗ੍ਨਯਃ। ਭਵਨ੍ਤ ਆਸਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਕਿਮਹਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ, ਜਪ ਕਰ ਲਏ ਹੋ, ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋ। ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ?
ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਕਥਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਇਤਿਵृਤ੍ਤਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੈਪਾਯਨੇਨ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ। ਸੁਰੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਦਭਿਪੂਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਵੈਪਾਇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—
ਤਸ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਦਪਰ੍ਵਣਃ। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਰ੍ਥਨ੍ਯਾਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵੇਦਾਰ੍ਥੈਰ੍ਭੂषਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਥਾ ਦੀ, ਜਿਸਦੇ ਭਾਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖਮ ਅਰਥ ਤੇ ਤਰਕ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ—
ਭਾਰਤਸ੍ਯੇਤਿਹਾਸਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਰ੍ਥਸਂਯੁਤਾਮ੍। ਸਂਸ੍ਕਾਰੋਪਗਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਬृਂਹਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖੀ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ—
ਜਨਮੇਜਯਸ੍ਯ ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍। ਯਥਾਵਤ੍ਸ ऋषਿਃ ਪृष੍ਟਃ ਸਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਜ੍ਞਯਾ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੇ ਦਵੈਪਾਇਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਠੀਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈ ਸੀ—
ਵੇਦੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸਯੁਕ੍ਤਾਂ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ। ਸਂਹਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਾਪਭਯਾਪਹਾਮ੍
ਉਹ ਸੰਕਲਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਆਦ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਮੀਸ਼ਾਨਂ ਪੁਰੁਹੂਤਂ ਪੁਰੁष੍ਟੁਤਮ੍। ऋਤਮੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਹ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ ਸੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਅਸਚ੍ਚ ਸਚ੍ਚੈਵ ਚ ਯਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸਦਸਤਃ ਪਰਮ੍ ਪਰਾਵਰਾਣਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਅਸੱਤ ਤੇ ਸੱਤ ਦੋਹਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਤੇ ਜੋ ਸੱਤ-ਅਸੱਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਉੱਚੇ-ਹੇਠਲੇ ਸਭ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਪੁਰਾਣਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ—
ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਂ ਮਙ੍ਗਲਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਵਰੇਣ੍ਯਮਨਘਂ ਸ਼ੁਚਿਮ੍। ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਚਰਾਚਰਗੁਰੁਂ ਹਰਿਮ੍
ਮੈਂ ਉਹ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਮੰਗਲ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਹਰ੍षੇਃ ਪੂਜਿਤਸ੍ਯੇਹ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸਦੀ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕੰਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਵ੍ਯਾਸਾਯਾਮਿਤਤੇਜਸੇ। ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਰਾਯਣਕਥਾਮਿਮਾਮ੍
ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜੋਤਿ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਭਿਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਨਮ੍। ਨ ਤਥਾ ਫਲਦ ਸੂਤੇ ਨਾਰਾਯਣਕਥਾ ਯਥਾ
ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਤਨਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿੰਨਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਰਾਯਣਸਮਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਏਤੇਨ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ਸਾਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ।
ਆਚਖ੍ਯੁਃ ਕਵਯਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸਂਪ੍ਰਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਪਰੇ। ਆਖ੍ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯ ਇਤਿਹਾਸਮਿਮਂ ਭੁਵਿ
ਕੁਝ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ, ਹੋਰ ਹੁਣ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣਗੇ।
ਇਦਂ ਤੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਮਹਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਵਿਸ੍ਤਰੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਸੈਸ਼੍ਚ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਯਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਪਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਙ੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭੈਃ ਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਸਮਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਧਨੁषੈਃ। ਛਨ੍ਦੋਵृਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਨ੍ਵਿਤਂ ਵਿਦੁषਾਂਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਹ ਕਥਾ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵੇਦਂ ਸਨਾਤਨਮ੍। ਇਤਿਹਾਸਮਿਮਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ
ਸਤੀਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਪ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ।
ਪੁਣ੍ਯੇ ਹਿਮਵਤਃ ਪਾਦੇ ਮੇਧ੍ਯੇ ਗਿਰਿਗੁਹਾਲਯੇ। ਵਿਸ਼ੋਧ੍ਯ ਦੇਹਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਰ੍ਭਸਂਸ੍ਤਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਸੁੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ।
ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਨਿਯਮੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ਭਾਰਤਸ੍ਯੇਤਿਹਾਸਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੇਣਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਸੈਯਮ ਵਾਲਾ ਵਿਆਸ, ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।