ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਲੀ ਦਸ਼ਾ ਦੇਖੀ—ਉਸਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ, ਯਕਸ਼, ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪੰਛੀ—all were destroyed. ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਧੀਆ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੀਆਂ-ਹੇਠਾਂ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ, ਹਾਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਚੇ-ਹੇਠਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨਮੌਜੀ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਚੌੜੀਆਂ ਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਥਾਂ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਸੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੀਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਨ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ, ਕੁਝ ਚੀਕ ਰਹੀਆਂ, ਹੋਰ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਰਹੀਆਂ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਉਥੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ, ਕੁਝ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ। ਉਹ ਮਹਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗੀਆਂ, ਵੀਣਾ, ਤੇ ਡੋਲੀਆਂ ਦੀ ਮੋਹਕ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਹਾਵਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਅਰਜੁਨ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਅਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਥੇ ਦੋਵੇਂ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਿਰਤਾਂ—ਚਾਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚਾਹੇ ਛੋਟੀਆਂ—ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੰਮੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵਾਂਗ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਉਜਲੀ ਅਤੇ ਪੀਲੀ ਦਾਢੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ, ਨੌਜਵਾਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਛਾਲਾਂ ਦੀ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਜਟਾਵਾਂ ਸਨ, ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀਲੀ ਚਮਕ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਆਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ—ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਨੂੰ, ਜੋ ਖਾਂਡਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸੀਮਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਦੇਵੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ? ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?" ਉਸ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ?" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ; ਮੈਨੂੰ ਅਗਨਿ ਜਾਣੋ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦਿਓ ਜੋ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਤਕਸ਼ਕ ਸਾਪ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਬਚਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਜਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਵਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਉੱਤਮ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੋਗੇ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਦੈਵੀ ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਖਾਂਡਵ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ ਤੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਆਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਛੋਟੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਕਿ ਅਗਨਿ, ਹਵਨ ਦਾ ਵਾਹਕ, ਇੰਨੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਖਾਂਡਵ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਣਾਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਂਡਵ ਦਾ ਸੜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।" ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਅਗਨਿ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ, ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ, ਖਾਂਡਵ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਵੇਤਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਲ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਤੇ ਹਯਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ—ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਿਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਵੀ ਆਉਂਦੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਗਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਿਰਫ਼ ਯਗਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਹੀ ਸੋਚ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਫਿਰ, ਉਹ ਯਜਮਾਨ, ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ...