ਮਾਧਵ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਜਦੋਂ ਖਾਂਡਵ ਪ੍ਰਸਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਢੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ—ਇਹ ਸੀ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਢਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਾਵ੍ਯਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਓਥੇ ਰਿੱਛ, ਲੱਕੜਬੱਗੇ, ਬਾਘ, ਭੇੜੀਆ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਨੀਲਗਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਹਾਥੀ, ਮੋਰਾਂ, ਬਗਲੇ, ਸਾਰਸ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ ਓਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਇਤਨੀ ਮਹਾਨ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਇਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਰਾਜਾ ਤੱਖਸ਼ਕ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ। ਓਥੇ ਬਾਂਸ, ਸੇਮਲ, ਬੈਲ, ਜਾਮੁਨ, ਅੰਬ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਨ। ਇਲਾਵਾ, ਅੰਕੋਲਾ, ਕਠਲ, ਪੀਪਲ, ਤੜ, ਬੀਜੌਰਾ, ਵੰਗੂ ਅਤੇ ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਓਥੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਘਣਾ ਸੀ, ਝਾੜੀਆਂ, ਬਾਂਸ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਅੱਡਾ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੀ ਓਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਇੰਨਾ ਘਣਾ ਸੀ। ਓਥੇ ਦੰਦਦਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼, ਨਾਗ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਉਹਨਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸੋਭਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰੁੱਖ, ਯਕਸ਼, ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੀਆਂ-ਨੀਂਵੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ मुताबिक ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਥਾਂ, ਚੌੜੀ ਕਮਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਥਿਰਕਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ, ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਵੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਿਅਤਮ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੌਸ਼ਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ—ਹੋਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਨਚਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਹੱਸਦੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਦਿਰਾ ਪੀਂਦੀਆਂ। ਕੁਝ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ, ਕੁਝ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ਼ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਮਹਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗੀਆਂ, ਵੀਣਿਆਂ ਅਤੇ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਧੁਨ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ, ਕੁਰੁ ਅਤੇ ਦਾਸ਼ਾਹਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇਕ ਹੋਰ ਮਨੋਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਅਰਜੁਨ—ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਨਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਥੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੰਮੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੀ ਲੰਮੀ ਦਾਡ਼ੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ, ਨੌਜਵਾਨ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਕੰਵਲ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਖਾਂਡਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸੰਖ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੋ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ? ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?" ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ; ਮੈਨੂੰ ਅੱਗ ਜਾਣੋ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦਿਓ ਜੋ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਇੰਦਰ ਸਦਾ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਇਹ ਜੰਗਲ ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇੱਥੇ ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਤੱਖਸ਼ਕ ਨਾਗ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਬਚਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਜੰਗਲ ਸਾੜ ਦਿਆਂ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਸੜਨ ਲੱਗਦਾ ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਬਣੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਸਤੇ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੋਗੇ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਅਖ਼ਿਰ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਾੜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?