ਧਰਮਕਥਾ: ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰਥ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰੜ-ਧਰੜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਰਥ ਦੀ ਇਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਵੇ। ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ 'ਤੇ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਐਸਾ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਚਮਕ। ਪਾਰਥ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਉਜਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਏ ਰਾਜਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕ ਦਿੱਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਮਦਰਾ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ; ਪਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੀਖੇ, "ਫੜੋ! ਮਾਰੋ! ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ!" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਰਜੁਨ, ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ, ਕੋਠੀਆਂ ਤੇ ਮਿਨਾਰਾਂ 'ਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੈਵਤ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਲ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਰਗ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਧਾਵਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਿਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ; ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਦੇਖ ਕੇ, ਅਨਰਤਾ ਫੌਜ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲੀ, "ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਥ ਦੇ ਰਸਤੇ ਫੜਾਂ, ਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ, ਜਦ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਕਰੇ।" "ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਰਜਾ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਾਂ, ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਿਖੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।" ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਅਣਹਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ, ਚਲ ਵਿਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਏ।" "ਵੇਖ, ਏ ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੁਟੰਬ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ।" ਪਾਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਵਿਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਫੌਜ, ਵੱਡੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਥਾਂ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਉਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨੰਜਯਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ, ਮਕਟ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਤੀਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਜੋਤ, ਧੁਰਾ, ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼, ਕਵਚ ਅਤੇ ਰਥ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਤੈਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ—ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ, ਪਾਰਥ।" ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖ, ਵਿਪ੍ਰਥੁ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੋ!" ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਤਟ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹਵਾ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਵਿਪ੍ਰਥੁ ਕੋਲ ਆਏ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ।" "ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ; ਜਨਾਰਦਨ, ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।" "ਜਦ ਤੂੰ, ਧਨੰਜਯਾ, ਇੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਵਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਦੋਸਤੀ ਦਿੱਤੀ।" "ਮਧੁਸੂਦਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਧਨੰਜਯਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਹਾ।" "ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਗਤ, ਤੈਨੂੰ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।" "ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਤੂੰ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਵਜਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਕੁਲ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਾਰੰਗਧਾਰੀ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਭਾਗ ਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲੇ; ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਜਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਧਨੰਜਯਾ।" "ਤੂੰ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਤੋਂ ਜਿੱਤ-ਜੋਹਿ, ਆਦਰ, ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।