ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਜੋ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਜਾਇਆ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀ, ਭਾਰਿਆ, ਸਹਚਰੀ ਅਤੇ ਜਾਇਆ—ਇਹ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਹੀ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਮਕ ਹਨ; ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਮੰਤਰ ਦੇ, ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਭਾਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਾਧਵੀ। ਵਿਆਹ ਲਈ, ਉੱਤਰायण, ਮਹੀਨਾ, ਰੁੱਤ, ਪੱਖ, ਤਿਥੀ, ਕਰਣ, ਘੜੀ ਅਤੇ ਲਗਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੁਹੂਰਤ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਲਈ, ਤੂੰ ਵਿਸਾਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਉੱਤਰायण ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖ, ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ। ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਸਤ, ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ, ਲਗਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਰ, ਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਵਾ। ਮੈਤ੍ਰ ਘੜੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ; ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਇਸ ਰਾਤ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਵੇਗੀ। ਸੂਰਜ, ਜੋ ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਅਸਤੇ ਹੋ ਗਿਆ; ਆਜ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਆਹ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚੀਤਾ, ਵੀ ਇਸ ਧਰਮ-ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੇਵੀ ਮਾਧਵੀ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ? ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਧਵੀ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ; ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਅਰਜੁਨ, ਵਾਸਨਾ ਭਰੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਕੂਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁੰਤੀਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਾਂਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ, ਗੁਹਯਕਾਂ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਾਸਥਲੀ ਆਏ। ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰੌਹਿਨੇਯ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਰਹਿਤ ਪਾਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ। ਅਕ੍ਰੂਰ, ਸ਼ਿਨੀ, ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਗਦਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਆਹੁਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਏ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਰੋਧ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੋਵੇ।" ਆਹੁਕਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਵਾਮੀ!" "ਅਸੀਂ ਧਨਿ-ਧਨਿ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ; ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਜਗਤ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਏ ਹਾਂ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ— ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਇਆ; ਅਰੁੰਧਤੀ, ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ, ਰੁਕਮੀਣੀ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਵੀ—ਦਿਵ੍ਯ ਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਭਦਰਾ ਲਈ ਸਭ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਵਿਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਅਰਜੁਨ ਲਈ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਕਰਮ ਹੋਏ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਪਚਾਰਕ ਬਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਹਿੰਦਰ, ਵਜਰਧਾਰੀ, ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ। ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਰਣ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਕੰਗਣ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਾਸਵਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਿਹਰ ਦਿਖਾਈ। ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੁਭਦਰਾ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਕਰਵਾਈ। ਉਥੇ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਪੌਲੋਮੀ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ; ਇੰਝ ਵਿਆਹ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ। ਸੁਭਦਰਾ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ; ਉਹ ਪਾਰਥ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਪਾਰਥ ਵੀ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਸੀ; ਇੰਝ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਆਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਯਾਦਵਾਂ, ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਅੰਤਰਦੀਪ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰ, ਇੱਥੇ ਬਾਈ-ਦੋ ਦਿਨ ਰਹੋ; ਮੇਰੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਜੋ ਸ਼ੈਬਿਆ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਖੰਡਵਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਓ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਵਾਂਗਾ। ਰੁਕਮੀਣੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਵਾਨ-ਪ੍ਰਸਤ ਦੀ ਰੀਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹੋ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਅੰਤਰਦੀਪ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਪਾਰਥ ਨੇ ਵਿਆਹ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਸੁਭਦਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਲਈ ਸਨੇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਪਾਰਥ ਵਿੱਚ ਸੁਭਦਰਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਿਆ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ। ਇੰਝ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਸਤੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਜੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਮਰਤਾ, ਸੋਭਾ ਤੇ ਲਾਜ ਨੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਰਹੀ।