ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ-ਕੰਢੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਤੀਰਥ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਗਦਾ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਹ ਕੁਕੁਰ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਬਣ ਕੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹੱਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਭੈਣ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਭਦਰਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵ੍ਰਤ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਮੂੰਡਿਆ ਸਿਰ, ਕਮੰਡਲ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਅੰਗੂਠੀ ਸੀ—ਸਾਰੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਲੱਛਣ। ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੋਲ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਿਭਤ्सੁ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਪناਹ ਲੈ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਵਰ, ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧੀ ਸੈਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ ਵਿਹੜੇ ਹੋਏ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਬੈਠੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ, “ਪਰਮਾਤਮਾ! ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋ। ਜੇ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਅਰਜੁਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਣ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਰਤਿਆ ਤੇ ਸੁਭਦਰਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਹੈ, ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੁਆਰਕਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੀਂਹ ਵਿਚ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪਾਰਥ ਬਰਗਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਚਿੰਤਾ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸੀ।” ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ।” ਫਿਰ ਮਧੁਸੂਦਨ ਆਪਣੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੁਆਰਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਈ ਗਈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ, ਦੌੜ ਪਏ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਅੱਧ ਪਲ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿਣਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਤੇ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸਭ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤੇ ਹਰੇਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਵਿਖੇ ਮਿਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਪੁੱਛੇ। ਨਰਾ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ, ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲਕੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪਾਰਥ, ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?” ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ, ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, “ਠੀਕ ਹੈ,” ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਮਨ ਚਾਹੀ ਮੌਜ ਮਸਤਿ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਵਟ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਚ-ਗੀਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਰਜੁਨ ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੌਣ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ, ਸਾਤ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਨੂੰ ਤੀਰਥ, ਸਰੋਵਰ, ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁੰਤਿਪੁਤ੍ਰ ਅਰਜੁਨ ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੌਣ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤ ਗਿਆ। ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵੀਣਾ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਜਾਗਿਆ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਆਵਸ਼ਕ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ “ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁ” ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਆਵਸਥਾ ਕੀਤੀ। ਹਰੀ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਆਰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਆਰਕਾ ਸਜੀ-ਸਵਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਭੀੜ ਲਾ ਲਈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜਿਹੜੇ ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਪਲਕ ਭਰ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਤੇ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੀ ਸਭ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਮਰ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।