ਜਦੋਂ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਥਲੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਹੇੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ-ਕੰਢੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਨਾਲੂਰਾ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਮਨਾਲੂਰਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਚਿਤ੍ਰਵਾਹਨ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ। ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੋਗਵਸ਼, ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਜਦ ਉਹ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਰੂਪਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਵਾਹਨ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਅਰਜੁਨ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਦੱਸਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਖਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਿਓ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਪਾਂਡਵ ਕੁਲ ਦਾ ਧਨੰਜਯਾ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਕਹੀਆਂ, "ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਭੰਜਨ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਸੰਤਾਨ ਸੀ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਮਾਦੇਵ ਦੇ ਪਤੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ, ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਏ।" "ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਇਹ ਇਕੋ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਚਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਸੀ ਕਿ ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਪੂਤ੍ਰਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਚਲਾਏਗਾ। ਇਹੀ ਇਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕੰਨਿਆਦਾਨ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲੈ।" ਧਨੰਜਯਾ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।" ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਰਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਸਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਜੁਨ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਪੰਜ ਤਪਸਵੀ ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ ਗਏ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਗਸਤਿਆ ਤੀਰਥ, ਸੌਭਦ੍ਰ, ਪਾਵਨ ਪੌਲੋਮ, ਸ਼ਾਂਤ ਕਾਰੰਧਮ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯੱਗ-ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਦਵਾਜ ਤੀਰਥ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜੇ ਤੀਰਥ ਉਸਨੇ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਸਨ। ਪੰਡਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤਪਸਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਪਸਵੀਆਂ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਇਹ ਤੀਰਥ ਕਿਉਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ?" ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮਗਰਮੱਛ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਉਹ ਤੀਰਥ ਵੇਖਣ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪੈਰ ਫੜ ਲਿਆ। ਪਰ ਧਨੰਜਯਾ ਨੇ ਉਸ ਮਗਰਮੱਛ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਮਗਰਮੱਛ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਉਹ ਮਗਰਮੱਛ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਨਾਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਦਿਵਯਤਾ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਲਚਰ?" ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਅਪਸਰਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਵਰਗਾ ਨਾਮਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਸਾਥਣੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕ ਵਾਰ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਆਵਾਸ ਤੇ ਗਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।" "ਉਹ ਸੋਹਣਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤਿ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਪਾਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਅਸੀਂ ਪੰਜੇ—ਮੈਂ, ਸੌਰਭੇਯੀ, ਸਮੀਚੀ, ਬੁਦਬੁਦਾ ਅਤੇ ਲਤਾ—ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਉਥੇ ਉਤਰੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਪ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ।