ਸੁਤੀ ਨੇ ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਕਿ ਜਰਤਕਾਰੂ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਕਥਾ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਵਰਨਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਦੱਸੋ, ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਾਵਾਂ? ਸਾਵਣ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਸੁਤੀ ਜੀ, ਆਸਤਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਫਿਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ, ਸੁਚੱਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋ; ਅਸੀਂ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਕਥਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸੁਣਾਓ।” ਸੁਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹਾਂ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਕਥਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਣਾਈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।” ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸਨ—ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਬੜੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀਆਂ। ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਦੋਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਕਸ਼ਯਪ, ਆਪਣੀਆਂ ਧਰਮੀ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣੀ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਹੋਣ। ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਰੇ ਤਾਕਤ, ਉਰਜਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੇਰੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਐਸੇ ਹੋਣਗੇ।” ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।” ਵਿਨਤਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋ ਵਧੀਰੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਕਦਰੂ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਧਰੋ।” ਕਸ਼ਯਪ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਦੋ ਅੰਡੇ ਧਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਅੰਡੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਦੋ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਾ ਨਿਕਲੀ। ਵਿਨਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਲੱਜਾ ਨਾਲ, ਤਪ ਕਰਣੀ ਲੱਗੀ। ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਤੋੜਿਆ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਧੂਰਾ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਅਣਪੂਰਾ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, “ਮਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤਾ—” “ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅਧੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋ, ਉਸ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਜਾਵੋਗੀ। ਪਰ, ਮਾਂ, ਤੇਰਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਤੈਨੂੰ ਦਾਸੀਪਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਅੰਡਾ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਅਧੂਰਾ ਨਾ ਤੋੜੋ।” “ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਤਪਸਵੀ ਮਾਤਾ, ਅਧੂਰਾ ਜਾਂ ਵਿਗੜਿਆ ਨਾ ਬਣਾਓ; ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਘੜੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਵਧੀਰੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਪਾਰ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।” ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਅਰੁਣਾ ਉਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾ-ਪਤੀ ਉਭਰਿਆ। ਅਰੁਣਾ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ। ਅਰੁਣਾ, ਅਣਮਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਰੁੜ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਨਮਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਗਰੁੜ, ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੋਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ-ਰਤਨ ਨੂੰ ਪੂਜਨ ਲੱਗੇ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮंथਨ ਸਮੇਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਘੋੜਾ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ, ਤੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅਜਰ, ਦਿਵ੍ਯ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ। “ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿਵੇਂ ਮਥਿਆ ਗਿਆ? ਦੱਸੋ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਥਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਘੋੜਾ ਜਨਮਿਆ?” ਚਮਕਦਾਰ, ਅਡੋਲ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਚੋਟੀ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਕਿਰਣਾਂ ਛੱਡਦਾ, ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਅਦਭੁਤ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਅਣਗਣ, ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ। ਭਿਆਨਕ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਉੱਚਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ, ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਨੰਤ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ, ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ, ਆਕਾਸ਼-ਵਾਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉੱਥੇ, ਦੇਵਤਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ, ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ; ਜਦ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਪਜੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਕਥਾ, ਕਦਰੂ-ਵਿਨਤਾ, ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਾਸ਼, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਥਨ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਸ਼੍ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੀ।