ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਹਿਰਣਾਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਤੇ ਉਜਲੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਿਕੁੰਭਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਸੁੰਡ ਅਤੇ ਉਪਸੁੰਡ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਮਨੋਂ ਬੜੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵੰਡਦੇ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਨਾ ਉਹ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਗੱਲ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਇਕ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਦੂਜਾ ਉਹੀ ਕਰਦਾ; ਜੋ ਇਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ, ਦੂਜਾ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਤੇ ਆਚਰਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਜੀਵ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵਧੇ, ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਤੇ ਅਟੂਟ ਰਹਿੰਦੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਢ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਗਏ ਤੇ ਉਥੇ ਤੇਜ਼ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਮਟਿਆਲੇ ਵਾਲ ਤੇ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਆੰਗਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ, ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਬਿਨਾ ਝਪਕਾਏ, ਬੜੀ ਦਿੜਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਧੂੰਆਂ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸੁਰ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਘ ਪਾਉਣ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ-ਹੀਰੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਹੀਂ ਡਿਗੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਭਟਕਾਵੇ ਬਣਾਏ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੈਣਾਂ, ਮਾਵਾਂ, ਵਿਆਹਤੀਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵੀਆਂ ਰੂਪ ਬਣਾਏ। ਉਹਨਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਯਾਨਕ ਦੈਤ ਨੇ ਭਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਘਸੀਟਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਵਾਲ ਖਲਬਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲੁੱਟ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, “ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!” ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੱਤ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ। ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੇ ਜੀਵ ਮਾਇਆਵੀਂ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਣ ਆਏ। ਸੁੰਡ ਤੇ ਉਪਸੁੰਡ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇਕਰ, ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ—” “ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਈਏ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਅਮਰਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗੋ, ਉਹ ਮਿਲੇਗਾ। ਅਮਰਤਾ ਤਾਂ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਇਹ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇਹ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।” ਸੁੰਡ ਤੇ ਉਪਸੁੰਡ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, “ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਕੁ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ ਜਾਂ ਚੇਤਨ, ਸਾਡੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਿਵਾਏ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ, ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਜੋ ਨਿਯਮ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।” ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਰੁਕਵਾਈ ਤੇ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਰ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਅਜੈ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਿਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਟਿਆਲੇ ਵਾਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਮੁਕੁਟ ਸਜਾਏ, ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਵਿਹਾਰ, ਦਾਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ; ਗੀਤ ਤੇ ਮਦਿਰਾ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੱਸਣ, ਤਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ। ਦੈਤਿਆਂ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਦਿਨ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜਦ ਤਿਉਹਾਰ ਮੁੱਕਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ, ਵੱਡੇ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਘ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਦਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀ, ਗਦਾ, ਢਾਲ, ਭਾਲੇ, ਮੁਗਦਰ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗੀ ਜੁੱਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਸ਼ੁਭ ਗੀਤਾਂ, ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ, ਚਾਰਣਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸੁਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।