ਜਿਹੜਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੀ—ਉਹੋ ਹੀ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਲੰਘੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ, ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ, ਜੋ ਨੇਕ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ। ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਰਾਜੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਨੂੰ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲੱਖਾ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਗਏ ਹਨ। ਵਧੀਆ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀ ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਆਏ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੀ, ਪੁਰੋਚਨ ਦੁਆਰਾ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਲੋਕ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਜਦ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਨੇਕ, ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਵਯੰਵਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਸੁਵਾਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰੋ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਬਾਓ; ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਾਰ ਕੇ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹੇਗਾ।" ਫਿਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜੀਏ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਹੰਸੀ ਉਡੇਗੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਕੋਲ ਉਹ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਜਾਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਰਪਦ ਹੈ—ਜਿਸ ਕੋਲ ਘੱਟ ਤਾਕਤ ਤੇ ਰਾਜ ਹੈ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜਦ ਤੱਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਚੇਦੀ ਦਾ ਵੀਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਦੁਰਪਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਅਣਛੁਹੇ ਹਨ, ਉਧੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈਏ।" "ਜੇ ਭੀਮ ਵਾਂਗ, ਜਿਹੜਾ ਲੱਖਾ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ। ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਵੇ।" "ਸਾਡੀ ਕੁਰੂ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੂੰ, ਵਧੀਆ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖਾ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੀ ਇਹ ਦੁਰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹੀ: "ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੱਤ ਤੱਤ, ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਛੇ ਗੁਣ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਸਥਿਤੀ, ਵਾਧਾ, ਘਾਟਾ, ਜ਼ਮੀਨ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਧਨ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਸਭ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਮਾਤਰ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ, ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਪਾਰਥ ਨੇ ਕਦੇ ਕੁਝ ਗਲਤ, ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਝੂਠਾ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੀ ਰਹੀ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਹਰਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" "ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਪ੍ਰਭਾਵ, ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਿਲਾਪ, ਦਾਨ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਨ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਲੱਗੇ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮਨਜੂਰ ਹੋਵੇ—" "ਆਓ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਈਏ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਥੇ ਉੱਚੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਰੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਾਹ, ਅਨਾਜ, ਇੰਧਨ, ਯੰਤਰ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" "ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਗੋਦਾਮ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ; ਭੀਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਮਿਨਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧਾਂ, ਬਾਹਰਲੇ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜੰਗੀ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਬੰਧ ਦੀ ਰਚਨਾ ਇੱਟਾਂ, ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।" "ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਵੱਲੀ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਇੱਥੇ ਜਨਮੇ ਪਾਂਡਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਕੰਧ ਅਤੇ ਕਈ ਤਾਡ਼ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮਹਾਨ-ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੁਰਪਦ ਦੇ ਲੋਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਨ।" "ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ, ਜਿਹੜੇ ਉਪਹਾਰ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯਮਿਤ ਹਨ।" "ਦਸ਼ਾਰਹ, ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਉਣਗੇ, ਇਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਥਾਂ, ਹੁਣ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਰਾਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।