ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਨਿਆਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ over ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਰਕਤ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਯੋਗੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਹਾੜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਸਾਲਾ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦ ਗਿਆ, ਤਦ ਧਨਿਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਬੇਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਹਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਲਪਟ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ, ਅਤੇ ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਉਸ ਬੇਲ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਨਿਆਤਮਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੇਲ ਵੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਠਹਿਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਰਹੀ। ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੇ ਸੀਤਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿਚ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਹੋਰ ਨਾ ਸੋਚੇ। ਨਲਾਇਨੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਿਵ੍ਯ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਨਮੀ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਿਆ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਹੀ ਲੱਗੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਨਲਾਇਨੀ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਯਜਨ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮੀ? ਹੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਇਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਨਲਾਇਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦ੍ਰਸੇਨਾ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੌਦਗਲਯਾ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਰਹੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪਲਕ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਏ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਚੀ ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਲਾਇਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਮੌਦਗਲਯਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨਲਾਇਨੀ ਰੋਈ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।" ਮੌਦਗਲਯਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਉਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਜੋ ਨਹੀਂ ਆਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਤਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਆਚਰਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ। ਉੱਥੇ ਤੇਰੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਸੁਖ ਭੋਗੇਂਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਨਲਾਇਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਬਿਨਾ ਆਸ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੀ, ਬਿਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦੀ ਘੰਭੀਰ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਆਪ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਤੈਨੂੰ ਉੱਚਾ ਜਨਮ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕਰਤੱਬ ਕਰੇਂਗੀ।" ਨਲਾਇਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਤੀ ਹੀ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਇਹ ਪੰਜ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਗੇ? ਦੱਸੋ, ਇਕ ਨਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਈ ਪਤੀ ਰੱਖ ਸਕਦੀ?" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ—'ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਦਿਓ'—ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਵਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਪੰਜ ਪਤੀ ਮਿਲਣਗੇ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣਗੇ।" ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ: "ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਪੁਰਖਾ ਲਈ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਕਈਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਸਤੀਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਦਾ ਧਰਮ ਇਹ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਧਰਮ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪਤੀ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਾਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤੀ ਮੰਨ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ; ਚੌਥੇ ਨਾਲ, ਨਾਰੀ ਪਤਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਿਵਾਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਬਹੁ-ਪਤਿਤਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਲਝਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਂ?" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਰੀਆਂ ਅਣਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ ਚੱਕਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੰਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਨਲਾਇਨੀ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਪਤੀ ਮਿਲਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਹਰ ਵਾਰੀ ਮਿਲਾਪ ਸਮੇਂ ਬਣੀ ਰਹੇ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਪਾਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਖ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ।" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਸੁਖ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ; ਪਰ ਤੂੰ ਯੋਗ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ।" "ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇਹ ਵਿਚ, ਸੋਭਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੰਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਵਾਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨਿਆਤਮਾ ਹੋਵੇਂਗੀ।" ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿਚ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਉਥੇ ਵੇਖੇਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਲਾਇਨੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ, ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਵਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਦੀ ਆਖਿਆਨੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।