ਕੁੰਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਮਿੱਠਾਸ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਵੇਖੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੀ, ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੇ ਸਾਂਡਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਉਪਰੋਂ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮੋਟੇ ਮੋਟੇ ਬਾਂਹਾਂ ਐਨਕੋੰਡੇ ਵਰਗੀਆਂ—ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਰ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਰਾਜਾ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸੰਕੋਚ ਦੇ ਉੱਚੀਆਂ ਅਸਥਾਨੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸਾਦਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ। ਸਜੇ-ਸਵਰੇ ਨੌਕਰ ਤੇ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਬੜੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਛੱਡ ਕੇ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਸਭਾ-ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪ, ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ, ਜਾਂ—" "—ਉੱਤਮ ਵੈਸ਼ ਹੋ, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ?" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਮੰਗਣ ਆਏ ਸਨ। ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।" "ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ। ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ।" "ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਸੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਯੱਗ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਕਦੇ ਨਾ ਬੋਲੋ।" "ਤੇਰੇ ਬਚਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਜਰੂਰ ਵਿਆਹ ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਰਾਜਨ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਿਸ਼ਚਤ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਇਹ ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਹਨ।" "ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ, ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਥੇ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾ ਤੇ ਕੁੰਤੀ ਵੀ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਖੜੀ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਧੀ ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਝੀਲ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।" "ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਐਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ। ਪਰ, ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਕੇ ਆਏ; ਤਾਂ ਪਾਂਡੂਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਰਾਜ ਉਸਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਲ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾ ਯਜ੍ਨਸੇਨ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। "ਕੁਰੂ ਪੁੱਤਰ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਰਜੁਨ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈ ਲਵੇ, ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।" ਤਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਰ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ।" "ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ, ਵੱਡੇ ਨਰ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਲੈ ਲੈ, ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਠੀਕ ਸਮਝੇ, ਦੇ ਦੇ।" "ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।" "ਮੈਂ ਵੀ ਅਜੇ ਅਵਿਵਾਹਿਤ ਹਾਂ, ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ, ਪਾਂਡੂਪੁਤ੍ਰ; ਤੇ ਤੇਰੀ ਰਤਨ ਵਰਗੀ ਧੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।" "ਸਾਡਾ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ, ਭੋਜਨ ਸਮੇਤ, ਸਾਂਝਾ ਕਰੀਏ; ਤੇ, ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।" "ਜੇ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਚਲਿਆਂ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਾਡੀ ਸਭ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੋਵੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜੇ।" "ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਪੁਰਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਕਈ ਪਤੀ ਹੋਣ।" "ਅਜਿਹਾ ਰਿਵਾਜ ਨਾਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ, ਨਾਂ ਵੇਦ ਵਿਚ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ; ਤੂੰ, ਧਰਮਵਾਨ, ਜਗਤ ਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰ। ਕੌਂਤਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ?" "ਧਰਮ ਬਹੁਤ ਸੁਕਸ਼ਮ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਆਓ, ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਪੈਰ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।" "ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ, ਨਾ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਇਹੀ ਆਖਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ।" "ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਪੱਕਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਰਾਜਨ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰ, ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ।" "ਤੂੰ, ਕੌਂਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਕੁੰਤੀ ਆਪ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮ੍ਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਚਰਚਾ ਕਰੋ; ਕੱਲ ਸਵੇਰੇ ਅਸੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰਾਂਗੇ।" ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ, ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਵੈਪਾਯਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਪ ਹੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਰਾਜਨ।