ਅਗਨੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਰੁਕ ਜਾਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਗੜ ਗਿਆ, ਤੇ ਲੋਕ ਚਿੰਤਤ ਹੋਏ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਬੱਧਤਾ ਨਾ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲਈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਰੁਕ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਆਗਾਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਅਗਨੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੁਖ ਹੈ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ, ਸਦਾ-ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅੰਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਜਨਾਂ ਰੁਕ ਜਾਣਗੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਤੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਹੇਠਲੇ ਸਾਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" ਅਗਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਭ ਯਜਨ ਕਰਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਅਗਨੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਘਟਨਾ ਕਈ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀ—ਹਤੀ ਦੀ ਹਾਸੀ, ਅਗਨੀ ਦਾ ਸ਼ਾਪ, ਪੁਲੋਮਨ ਦਾ ਨਾਸ, ਅਤੇ ਚਯਵਨ ਦੀ ਉਤਪਤੀ। ਚਯਵਨ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਨੇ ਸੁਕਨਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਤੀ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਪ੍ਰਮਤੀ ਨੇ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੋਂ ਰੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ; ਅਤੇ ਰੁਰੂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਤੋਂ ਸੁਨਾਕਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਨਾਕਾ, ਜੋ ਭਰਗਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਘਣੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਅਮਰ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੁਰੂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੁਣੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸਥੂਲਕੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਵ੍ਰਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਜੋ ਮੇਨਕਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਇਆ। ਮੇਨਕਾ, ਅਪਸਰਾ, ਨੇ ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਥੂਲਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਪਸਰਾ, ਮੇਨਕਾ, ਨੇ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦਯਤਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚਲੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ। ਸਥੂਲਕੇਸ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਕੇਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ, ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਿਆ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਧੀ। ਸਥੂਲਕੇਸ਼ਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਵਾਜ਼, ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੇ ਕਰੇ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਸੋਹਣੀ, ਰੂਪਵਾਨ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਰੱਖਿਆ। ਰੁਰੂ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਰੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥੂਲਕੇਸ਼ਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੁੜੀ ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਨੂੰ ਰੁਰੂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਵਿਆਹ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ 'ਤੇ ਪੈ ਗਈ, ਮਾਨੋ ਮਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਹ ਸੱਪ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਗਿਆ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ-ਭਰੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ; ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ, ਸੋਹਣਪਣ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ ਸਭ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ, ਜੀਵਨ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਗਈ। ਵਿਸ-ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਕਰੀ ਲਕੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਵੇਖਣ ਆਏ। ਫਿਰ, ਸਭ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਦਯਾਲੂ ਰਿਸ਼ੀ—ਸਵਸਤਿਆਤਰੇਯ, ਮਹਾਜਾਨੂ, ਕੁਸ਼ਿਕ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਮੇਖਲਾ—ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉੱਡਾਲਕ, ਕਥਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਵੇਤਾ, ਭਰਦਵਾਜ, ਕੌਨਕ੍ਰਿਤਸਾ, ਅਰਸਟਿਸ਼ੇਨਾ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਵੀ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਆਦਿ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਇਆ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।