ਸਾਵਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਯੁਵਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ—ਉਹ ਸੋਹਣੀ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਲਗਭਗ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂਂ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਵਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਿਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਸਮਵਰਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਜਲ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਦਾਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਸਮਵਰਨ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਧੰਨਵਾਦੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਸਮਵਰਨ ਹੀ ਟਪਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਧੀ ਟਪਤੀ ਨੂੰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸਮਵਰਨ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਸਮਵਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਲੋਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਮਵਰਨ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੁਣਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਟਪਤੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਜੇਯ ਰਾਜਾ ਸਮਵਰਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਤਿੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਸਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਘੋੜਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਰੂਪ ਅਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਰਗੀ। ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਖੜੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਕੁੜੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ, ਰੁੱਖ, ਬੇਲੀਆਂ, ਤੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਫਲ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਰੂਪ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, ਕਿ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸਮਵਰਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਰੂਪ, ਧਨ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸੁਭਾਗਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛਿੱਦਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਨਿਰਭੀਕ ਸੀ, ਹੁਣ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਝਿਜਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਮੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਖੜੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਕੱਲੀ ਕਿਵੇਂ ਆਈਂ, ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ?" "ਤੂੰ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਗਹਣੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਤੂੰ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਅਸੁਰ, ਯਕਸ਼ੀ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਹੈਂ; ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਨਾਗਕੰਨਿਆ, ਗੰਧਰਵ ਕਨਿਆ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਨਾਰੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈਂ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀਆਂ ਮੈਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਮਧੁਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ, ਉਸ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਉਥੇ ਹੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਾਗਲ ਵਰਗਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਕੁੜੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਮੁੜ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਕੁੜੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁਰੁਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸਮਵਰਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਟਪਤੀ ਨੇ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠਾ ਕਿਹਾ, "ਉੱਠੋ, ਉੱਠੋ! ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਹੋ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।" ਇੰਝ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ, ਉਸ ਚੌੜੇ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।