ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਾਨ ਦੇ ਜੋਖਮ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਪਰ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਂ ਅਸਤਰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਤਰ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਰਜਨ ਤੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਸਦੀਵੀ ਹੋਵੇ। ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪੂਛਿਆ, "ਦੱਸ, ਕਿਹੜਾ ਖਤਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਗੰਧਰਵ ਨੂੰ ਪੂਛਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ?" ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਅੱਗ, ਬਿਨਾ ਹਵਨ, ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੰਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।" ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸਾਚ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੱਪ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਰੀਤ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਸਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖ਼ਿਆਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ?" ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਦਾਨਵ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਖੁਦ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖੀ ਹੈ।" ਆਰਜੁਨ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ, "ਡ੍ਰੋਣ, ਜੋ ਅੰਗੀਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।" ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮ, ਵਾਯੂ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਪੰਡੂ—ਇਹ ਛੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ। "ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਸ਼ਸਤਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਵੀ ਨਿੱਘਾ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।" ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਆਰਜੁਨ ਦੀ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਹ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਮਰਦ ਆਪਣੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਧਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਤਪਤਯਾ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਸੁਣ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ।" "ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਕੋਈ ਵੀ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਲੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੰਗ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਜੀਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" "ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੰਗ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਲਾਭ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮਿਲੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘਾ, ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ, ਵਾਅਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਚਾਹੇ ਲਾਭ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵਧਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰੇ।" "ਕੇਵਲ ਸ਼ੂਰਤਾ ਜਾਂ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਗੰਧਰਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ 'ਤਪਤਯਾ' ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਤਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤਪਤਯਾ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ? ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 'ਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਘਟਿਤ ਹੋਈ, ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ 'ਤਪਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ' ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" "ਜੋ ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਤਪਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ।" "ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਪਤੀ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਘਰ ਦੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।" "ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਅਸੁਰ-ਇਸਤ੍ਰੀ, ਯਕਸ਼ੀ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਗੰਧਰਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।" "ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਸੁਧਰੇ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ, ਆਚਰਣ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਨਾਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ।" "ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਵਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਰਿੱਤਰ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਵਰ ਹੋ ਸਕੇ।