ਜਦੋਂ ਯਾਜਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਮੁੰਡਾ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਲਾਲਟੇਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵਿਅਪਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਹਨ ਮਕੁਟ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਧੁਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਪੰਚਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ—"ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵੀ ਔਖੀ ਨਾਲ ਸਹਿ ਸਕੀ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆ ਕੇ ਪੰਚਾਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯ, ਅਲੌਕਿਕ ਵਾਣੀ ਹੋਈ—"ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ, ਪਾਂਚਾਲੀ, ਜਨਮ ਲੈਣੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰਾਂ, ਨੀਲੀ ਅੱਖਾਂ, ਕਾਲੀ-ਕੁੰਕੁਣ ਵਾਲੀ, ਨੀਲੇ-ਕਾਲੇ ਵਾਲ, ਤਾਂਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਤੇ ਪੂਰਨ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਜਦੋਂਕਿ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਲੀ ਜਾਦੂਈ ਚਮਕ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਮਹਿਕ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲਾਂ ਵਰਗੀ ਪਸਰ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਮੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਯਕਸ਼ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਚਿਵ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਅਰਜੁਨ, ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ, ਲਈ ਉਚਿਤ ਜੋੜ ਹੈ।" ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ, ਤਦ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਣੀ ਹੋਈ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣੇਗੀ।" ਫਿਰ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਪੰਚਾਲਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਈ। ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੰਚਾਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, "ਇਹ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਹੈ," ਕਹਿ ਕੇ, ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸੀ, ਯਾਜਾ ਕੋਲ ਆਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਮਾਂ ਮੰਨਣ।" ਯਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ। ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, "ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਕੁੜੀ, ਜੋ ਕਾਲੀ-ਕੁੰਕੁਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ" ਨਾਮੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਾਈ। ਦ੍ਰੋਣ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਲਾਖਾ-ਭਵਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਤਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪੰਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਰੋਚਨ, ਜੋ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਰਣਾਵਤ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਲਾਖ ਦਾ ਮਹਲ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਖ਼ਬਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ, ਉਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਪੁਰੋਚਨ ਆਪ ਵੀ ਸੜ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਖ ਜਤਾਇਆ ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦੁਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਓ।" "ਹਾਏ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਨੂਂ ਚਲੇ ਗਏ," ਆਖ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਇਹੀ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯਜਨੇਸੇਨ (ਦ੍ਰੁਪਦ) ਨੂੰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਪੰਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਤ ਦਿਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਕਾ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਚੰਭਾ ਹੈ? ਸਮਾਂ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਵਾਅਦਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਅੰਦਰਲੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਦਿਨ ਰਾਤ ਜਲਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਯਾਜਾ ਤੇ ਉਪਯਾਜਾ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ। ਮੈਂ ਯਾਜਾ ਤੇ ਉਪਯਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਆਪ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਾਰੋ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੰਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਯਾਜਾ ਤੋਂ ਸੁਣੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਯਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ—ਜਨਮੇ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪੁਜਾਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪਾਰੰਗਤ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।