ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ (ਅਗਨਿ) ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ, ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਜਾਤਵੇਦਸ (ਅਗਨਿ) ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਪਾਪ-ਪੁੰਨ ਦਾ ਸਾਖੀ ਹੈਂ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ। ਜੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਛਲ ਨਾਲ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਜੇ ਤੂੰ ਦੱਸ ਦੇਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਸੱਚ ਬੋਲ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸੱਤ-ਜਵਾਲਾ ਵਾਲੀ ਅਗਨਿ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, "ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਝੂਠ ਬੋਲਾਂ ਤਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਅਗਨਿ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਬੋਲੀ, "ਇਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।" ਅਗਨਿ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲੋਮਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੀ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਸੀ? ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਧੀਆ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਆਗਮਨ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ, ਅਗਨਿ, ਸਾਖੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਦੀ ਹੀ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਅਗਨਿ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੋਚ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਓਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭ੍ਰੂਣ ਸੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਂ 'ਚ੍ਯਵਨ' ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਦਾਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰੋਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਹੰਝੂ ਵਗੇ, ਉਥੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਵਹਿ ਨਿਕਲੀ। ਉਹ ਦਰਿਆ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਵਹਿ ਚੱਲੀ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਾਂ 'ਵਧੂਸਰਾ' ਰੱਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਟਪੋਬੂਮੀ ਵੱਲ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਚ੍ਯਵਨ ਜਨਮਿਆ। ਉਥੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ? ਉਹ ਤਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ। ਸੱਚ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੋਸ਼ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?" ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਅਗਨਿ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੋਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ, "ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾ।" ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਣਸੋਚਿਆ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਮੇਰੀ ਕੀ ਗਲਤੀ?" ਅਗਨਿ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਜੇ ਕੋਈ ਗਵਾਹ ਸੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ-ਅਗਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਧਰਮ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਓਸੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੈ।" ਅਗਨਿ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਯਜਨਾ, ਤੇ ਹੋਮ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਦਰਸ਼ ਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਹਵਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂਗਾ?" "ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਮ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜੇ 'ਓਮ', 'ਵਸ਼ਟ', 'ਸਵਾਹਾ', 'ਸਵਧਾ' ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਅਗਨਿ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਦ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਅਗਨਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜਾ ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ।