ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਧਰਮਵਾਨ ਭਰਿਗੁ ਆਪਣੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਅਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦੋਂ ਦੈਤਿਆ ਪੁਲੋਮਾ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਪੁਲੋਮਾ ਨੇ ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਕਾਇਆਕਲਪ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸੰਯਮ ਗਵਾ ਬੈਠਾ। ਪੁਲੋਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਦੈਤਿਆ ਸੀ, ਆ ਕੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਵਧੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਿਥਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਕੁੰਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪੁਲੋਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸਨਾ ਹੋਠੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਧੂ ਨੂੰ ਹੜਪਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵਧੂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ," ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪੁਲੋਮਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਵਧੂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਪ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਸੋਚਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ,' ਉਹ ਉਸ ਵਧੂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਜ੍ਵਾਲਾਮਈ ਰੂਪ ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਾਇਆ। ਪੁਲੋਮਾ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੱਚ ਦੱਸ, ਏ ਅੱਗ, ਇਹ ਵਧੂ ਕਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਸੌਂਹ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈਂ, ਸੱਚ ਦੱਸ। ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਵਧੂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।" "ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਜੇ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਵਧੂ ਹੁਣ ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਭਰਿਗੁ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੈ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਲੋਮਾ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਏ ਅੱਗ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਸੱਚ ਦੱਸ।" "ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭਰਿਗੁ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਜੇ ਤੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਾਤਵੇਦਸ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਬੋਲ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਤ-ਜਵਾਲਾ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਈ, "ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲਾਂ ਤਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਨੇ ਹੌਲੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲੋਮਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੀ ਤੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਸੀ? ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਭਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੰਗਾ ਦਾਮਾਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੀਤ ਰਿਵਾਜ ਨਾਲ, ਭਰਿਗੁ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਆਪ ਸਾਕਸ਼ੀ ਸੀ। ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਦੀ ਹੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ।" ਅੱਗ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਵਧੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਚ੍ਯਵਨ" ਪਿਆ। ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਣਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਵਧੂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਨਦੀ, ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਵੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਓਥੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ "ਵਧੂਸਰਾ," ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚ੍ਯਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਿਗੁ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਚ੍ਯਵਨ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉੱਥੇ, ਭਰਿਗੁ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਪੁਲੋਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ।" "ਸੱਚ ਦੱਸ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਤੇ ਇਹ ਪਾਪ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?" ਉਸ ਵਧੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।" ਪੁਲੋਮਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਿਗੁ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ।" ਅੱਗ ਨੇ, ਸ਼ਾਪ ਪਾ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਨ੍ਯਾਯ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹਾਂ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਕੀ ਗਲਤੀ?" "ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਕਸ਼ੀ ਸੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਸੱਤ ਅੱਗਲੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਓਸੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਿਗੁ, ਪੁਲੋਮਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ।