ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਪਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਸਾਡੀ ਸਭ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੀਏ। ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਉੱਚ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੂੰ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਆਨ ਕਰੀਏ ਜੋ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛੇ। “ਠੀਕ ਹੈ,” ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਧਿਆਪਕ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਕਰਤਵਾਂ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੇ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਵਾਕਈ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਪੱਕੇ, ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖੀ-ਸਮਝੀ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਸੂਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭ ਸਭਾ-ਸਦੱਸ ਬੈਠ ਗਏ, ਘਰ-ਮਾਲਕ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ; ਫਿਰ ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਇਹ ਵਚਨ ਕਹੇ। “ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਲੈ ਲਈ ਸੀ; ਉਮੀਦ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਦੱਸ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ—ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇੰਦਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਵੰਸ਼। ਮੈਂ ਇਹ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ: ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਵਯੰਭੂ, ਵੱਲੋਂ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਭਾਰਗਵ, ਚ੍ਯਵਨ, ਸੀ। ਚ੍ਯਵਨ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮਾਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ; ਪ੍ਰਮਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਰੁਰੂ ਸੀ। ਰੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਨਕ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਤੇਰਾ ਪੂਰਵਜ, ਪ੍ਰਮਾਦਵਰਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਤਪਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਦਵਾਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਤਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਸਚਾ, ਸੰਯਮੀ, ਅਤੇ ਮਿਤ-ਭੋਜੀ ਸੀ। ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਚ੍ਯਵਨ ਰੂਪ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਸਭਿਕਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲੋਮਾ, ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਜਦੋਂ ਪਲੋਮਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਪੱਕਾ, ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਧਰਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਦੈਤ ਪਲੋਮਾ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਇਆ। ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਖੋ ਗਈ। ਪਲੋਮਾ, ਦੈਤ, ਆਇਆ, ਤਦ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੜਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਤਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਸਤਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਕਹਿੰਦਾ, “ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ,” ਕਿਉਂਕਿ ਪਲੋਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਇਹ ਪਾਪ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸੋਚਦਾ, “ਹੁਣ ਮੌਕਾ ਹੈ,” ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਰਣੇ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਦੈਤ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਕਿਹਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਦੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।” “ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਵਕ, ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇ। ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।” “ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀ ਹੁਣ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ—” “ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਗੁੱਸਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਜੇਕਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੁੰਦਰ-ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਿਨਾ ਲੈ ਲਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ ਨੇ ਅੱਗ, ਜਾਤਵੇਦਸ, ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿ ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। “ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਸਚ ਬੋਲ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ।” “ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਲੈ ਲਈ, ਜੋ ਝੂਠ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ।” “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਤ-ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ: “ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਤਾ ਦੀ ਲਾਨਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲਾਂ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਦੋਵੇਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਹੈ।” “ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲੋਮਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਦਾਨਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਪਰ ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਸੀ?” “ਪਰ ਪਲੋਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਧੀਆ ਜੋੜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸੀ।