ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਪੁਰਖ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਾਫ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਜੀਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਣਗੇ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗਣਾ ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਹੈ; ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਹਾਏ, ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਰਸਤਾ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਕੇਲਾ ਜੀਵਾਂ।" ਇਸ ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਧੀਰਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਤੁੰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਹ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਇਥੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਅਟੱਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਣੀ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਹੋਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ—ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਖ ਲਈ ਚਾਹੀਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜੇ ਲੋੜ ਪਏ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਕੰਮ ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ; ਉਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ। ਪਤਨੀ ਜਿਸ ਲਈ ਚਾਹੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ; ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਮਿਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੋ; ਪਰ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।" "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਹੋਵੋਗੇ, ਹੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਦੋ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਲ ਸਕਾਂਗੀ? ਮੈਂ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਜਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅਕੇਲੇ ਖੜੇ ਹੋਣ? ਮੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਧੀ ਲਈ ਕਈ ਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੀ?" "ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ ਮਾਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਵੰਞੀ ਇਸਤਰੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਖ ਹਲਚਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ, ਦੁਸਟ ਪੁਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਾਂਗੀ। ਹੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੁਸਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੁਸਟਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘਿਉ ਨਾਲ ਲੱਥੜਾ ਕਪੜਾ ਕੁੱਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾ ਸਕਾਂਗੀ? ਮੈਂ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੈ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦੇ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਕਰਦੇ ਸੀ? ਇਹ ਧੀ ਵੀ, ਜੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਗਈ, ਅਯੋਗ ਪੁਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਚਾਹੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵੇਦ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਧੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਵੇ ਯਜ्ञ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ, ਜੋ ਇਸੇ ਹਾਲਤ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਅਯੋਗ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਚਲੀ ਗਈ—ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ, ਆਦਰ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਪਹਾਸ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ।" "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਰਹੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਣ 'ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ।" "ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਤਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲੇ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ। ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਇਹ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਲੇਦੀ, ਸੁਰਮਾ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਰਹੇ। ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਵਿਅੋਗੀ ਪਤੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਪਹਾੜੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਵੀ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ। ਪਰ ਜੋ ਪਤੀ ਅਖੁੱਟ ਦਾਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਆਸ਼ਰਮ, ਯਜ్ఞ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਤੇ ਵਰਤ—ਇਹ ਸਭ ਉਸਤਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਪਤੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਧੀਰਜ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਰਯਾਦਾ—ਇਹੀ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ।" "ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਧੀ ਵੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਯਜ, ਤਪ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਜੋਗ ਕਰਤਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਚਾਹਤ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਹੈ।" "ਚਾਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਹੋਣ, ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੀ ਮਕਸਦ ਲਈ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਧਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਘਰ—ਇਹ ਸਭ ਦਿੱਖਣ ਅਤੇ ਅਦਿੱਖਣ ਫਲ ਲਈ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਪੂਰਾ ਕੁਟੰਬ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਪ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਤਾਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਆਪ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ, ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ—ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੀਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ।