ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ। ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਖੀ ਕਰਾਹਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਉਸ ਥਾਂ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਵਸਦੇ ਰਹੇ, ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਫਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਪਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਅੱਠਾਰਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਇਹ ਦੋ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣੇ ਹਨ। ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਨੌ ਹੋਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਗਿਣੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅੱਠਾਰਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਪਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੀਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਵੀ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੀਹ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਉਪਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਹਰੀਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ, ਇਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਠਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਅੱਠਾਰਾਂ ਦਿਨ ਚੱਲਿਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਸਮੇਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਾਸ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਧਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ-ਕੋਇਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਂ ਦੀ ਰੁਖੀ ਬੋਲੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਇਸ ਉੱਤਮ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ, ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਾਣਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਾਰਜ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਕਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੌਕਰ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਵੀ ਇਸ ਮਹਾਕਾਵਿ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਆਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਹੀ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਧਨ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਣ, ਕਦੇ ਪੂਰਨ ਜਾਂ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਅਮਾਪ, ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜੋ ਦਵੈਪਾਇਨ ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀ—ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜੋ ਪਾਪ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਾਪ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸੌ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚਤਮ, ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਰਵ ਹਨ, ਵਿਅਾਪਕ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੌੜੇ ਖਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇੜੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਰਾਣਿਕ ਨੇ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਤਂਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਸੱਪ ਯਜ੍ਯ ਵਿੱਚ ਉਪਕਥਾ ਵਜੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ?" ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੇ ਰੌਮਹਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਆਓ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਕਥਾ ਚਲਾਈਏ। ਉਥੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਦਰਨੀਯ ਮੁਖੀ ਸ਼ੌਨਕ, ਅੱਗ ਦੇ ਯਜ੍ਯ ਸਥਾਨ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਸਨ: "ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੰਮਾ ਯਜ੍ਯ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।" ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ, ਅਕਲਮੰਦ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਅਰਣ੍ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਉੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਅਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬੋਲੋ ਜੋ ਉਹ ਪੁੱਛਣ। "ਠੀਕ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਸਨ, ਯਜ੍ਯ ਸਥਲ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਸੌਤੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯਜ੍ਯ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬੈਠ ਗਏ, ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵੀ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਇਨ ਤੋਂ; ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰੌਮਹਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ।