ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰਕਤੀ ਆ ਗਈ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੌਸਲ ਪਰਵ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਸੋਲਵਾਂ ਭਾਗ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਅਧਿਆਇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਜੋ ਸਤਿਆਨੁਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਉਹ ਵੀਹ ਹੋਰ ਸ਼ਲੋਕ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਪ੍ਰਸਥਾਨਕ ਪਰਵ, ਸਤਾਰਵੀਂ ਕਿਤਾਬ, ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ, ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਰਾਣੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਸਮੇਤ, ਰਾਜ ਪੱਛਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਲੋਹਿਤ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਅਗਨਿ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਯੋਗਯ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ, ਅਤਿ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਨਾ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਤਾਰਵੀਂ ਕਿਤਾਬ, ਮਹਾਪ੍ਰਸਥਾਨਕ ਪਰਵ, ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਅਤੇ ਵੀਹ ਸ਼ਲੋਕ ਜੋ ਸਤਿਆਨੁਭਾਵੀ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵਰਗ ਪਰਵ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਥੇ ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਸਵਰਗ ਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਦਇਆ ਕਾਰਨ, ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਸਦੀ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਹ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵੀ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਖ ਭਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਖਾਇਆ। ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਾਨਵ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਥਾਨ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਠਾਰਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਦੋ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। ਨੌ ਹੋਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਮਹਾਨ ਦਰਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਪਪਰਵ ਅਤੇ ਹਰਿਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੀਹ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਉਪਪਰਵ ਅਤੇ ਹਰਿਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਮਹਾਨ ਦਰਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ, ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਠਾਰਾਂ ਅਖੰਡਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਅਠਾਰਾਂ ਦਿਨ ਚਲਿਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ, ਚਾਰ ਵੈਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਕਥਾ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ, ਅਸੀਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਧਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁਖ-ਕੋਇਲ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਂ ਦੀ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ, ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ। ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਕਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਕਰ ਉੱਚੀ ਉਮੰਗ ਲਈ ਮਹਾਨ ਮਾਲਕ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਵੀ ਇਸ ਮਹਾਕਾਵਿ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਹੀ ਅਸਲ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਤੇ ਨਾਰੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲਣ ਤੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਜਾਂ ਅਟੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਅਪਾਰ, ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜੋ ਦ੍ਵੈਪਾਇਨ ਵਿਆਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ—ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸੌ ਗਾਈਆਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ, ਸਰਵੋਤਮ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪਰਵ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਖਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਿਕ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਮੈਂ ਉਤਤੰਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ, ਜੋ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਸਪ ਸਯਾਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਉਪਕਥਾ ਵਜੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰੌਮਹਰਸ਼ਣ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓਗੇ; ਅਸੀਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਲਈ, ਇਹ ਕਥਾ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਾਈਏ।" ਉਥੇ, ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਸ਼ੌਨਕ, ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਹਨ। "ਇਹ ਲੰਬਾ ਯਜਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।" ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਸਰਪ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ-ਕੁਲ ਵਾਲਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬੈਠਾ ਹੈ।