ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਘਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾੜਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਵਾਪਸ ਚੱਲੀਏ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਈਏ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਖਾ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀਏ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਫਿਰ ਰਾਜ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਲੋਕ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹੀਏ। ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਛੀਨ ਲਵਾਂਗੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਧਰੋਹਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵਾਂਗੇ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਗਈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਣ ਦਾ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਿਦੁਰ ਵਰਗਾ ਗਿਆਨੀ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਹ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਨ। ਬਹਲਿਕ ਆਦਿ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਪੱਖ ਹਨ। ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ ਜੀ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਮੋਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਰਹੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡਾ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਤੇ ਬੁਰੇ ਲੋਕ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜਾਗ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ? ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ, ਵਿਸ਼ੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਡੰੱਸਿਆ? ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਬਰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਮੈਂ ਉਥੇ ਮਰਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ? ਇਹਨਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਢਾਹੀਆਂ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਦਿਲੋ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਸਹਿ ਲਵਾਂਗੇ। ਜਦੋਂ ਸਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਫਿਰ ਸੋਚਾਂਗੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਲੜਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਅਸੀਂ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਿਭਾਜਨ ਰਾਹੀਂ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ; ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਹਥਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਸਹਿਣੀ ਪਏਗੀ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਡਰ ਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾ ਜਾਈਏ। ਇਥੇ, ਮੈਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ-ਅਰਥੀ ਮਨ ਨਾਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀਏ, ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਕੱਢਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਰਾਹ ਲੱਭੀਏ। ਜੇ ਪੁਰੋਚਨ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਯੋਜਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੁਰੋਚਨ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਡਰਦਾ, ਨਾ ਅਧਰਮ ਤੋਂ; ਉਹ ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਤੇ ਸਯੋਧਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਗੇ? ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਉਕਸਾਉਣਗੇ? ਜਾਂ ਜੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕੌਰਵ ਸਿਰਫ ਇਹੀ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕੌਰਵ ਨਿਆਂਵਾਂ ਹੀ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਗੇ। ਪਰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾੜਨ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਯੋਧਨ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਸਮਝ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੀਰ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀਏ, ਪਰ ਪੁਰੋਚਨ ਤੇ ਸਯੋਧਨ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਰਹੀਏ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੀ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੀਏ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਰਾਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਅੱਜ ਹੀ, ਆਓ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੂਗਰਭ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਈਏ, ਤਾਂ ਕਿ ਜਦ ਅਸੀਂ ਗੁਪਤ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੇ। ਅਸੀਂ ਇੰਨਾ ਸੁਚੇਤ ਰਹੀਏ ਕਿ ਜਦ ਅਸੀਂ ਭੱਜੀਏ, ਨਾ ਤਾਂ ਪੁਰੋਚਨ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਗਰਵਾਸੀ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਸੁਨਸਾਨ ਥਾਂ ਤੇ, ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਖ਼ਾਨ-ਕੋਦਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਮੈਨੂੰ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਖਾਨ-ਕੋਦਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ। ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?" "ਜੋ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਗੁਪਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਚੌਦਵੀ ਰਾਤ, ਅੰਧੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਪੁਰੋਚਨ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲਾਵੇਗਾ। ਪਾਂਡਵ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ, ਸਾੜੇ ਜਾਣਗੇ—ਇਹੀ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।" ਸਤ੍ਯਧ੍ਰਿਤਿ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਉਸ ਖਾਣ-ਕੋਦਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਸੁਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈਂ। ਕਵੀ (ਵਿਦੁਰ) ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅੱਗ ਦਾ ਜਾਲ ਪੁਰੋਚਨ ਨੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ, ਧਨ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਯੋਧਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।