ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੱਕਲ ਨੇ ਮੂਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਸੁਣੋ ਮੂਸ, ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਹੋਣ। ਇੱਥੇ ਮੰਗੂਸ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣ।” ਮੰਗੂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹਿਰਨ ਦਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਂ ਮੂਸ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੂਸ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੁਰrow ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਭੀੜਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਜੱਕਲ ਨੇ ਭੀੜੇ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਸ਼ੇਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ; ਹੁਣ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਰ ਲੈ।” ਜੱਕਲ ਦੀ ਉਕਤਾਹਟ 'ਤੇ, ਭੀੜਾ ਨੇ ਮਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੰਗੂਸ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੱਕਲ ਨੇ ਮੰਗੂਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਾਰ ਗਏ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ।” ਜੱਕਲ ਨੇ ਮੰਗੂਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਲੜਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾਸ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਜੱਕਲ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਵਿਰਲੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ,” ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੱਕਲ ਨੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਾਸ ਇਕੱਲਾ ਖਾ ਲਿਆ। ਜੱਕਲ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਤੇ繁ਤ ਹੋ ਜਾਵੋ, ਰਾਜਨ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਡਰਾਓ, ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ, ਲਾਲਚੀ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦੇ ਕੇ ਜੀਤੋ, ਤੇ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾਓ।” ਜੱਕਲ ਨੇ ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ, ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਤਨ-ਮਨ-ਧਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।” ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਹ, ਦੌਲਤ, ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਜੱਕਲ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ, ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੋ; ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰੋ। ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੀ, ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਕਰੋ; ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਜਿਹਾ ਬੋਲੋ। ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਧੀਰਜ, ਧਰਮ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਵੇ, ਹਮਲਾ ਕਰੋ।” “ਜੇ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰੇ, ਪਰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਲ ਠੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਸਾੜੋ; ਗਰੀਬ, ਨਾਸਤਿਕ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ। ਉਠ ਕੇ, ਆਸਨ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ, ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਕਾਤਿਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੰਦ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੀਖਾ ਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ।” “ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ; ਤੇ ਜੋ ਸ਼ੱਕੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਰੱਖੋ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਡਰ ਵੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ, ਦੋਵੇਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਡਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।” “ਸੂਝਵਾਨ ਜਾਸੂਸ ਰੱਖੋ, ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ; ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਾਸਤਿਕ, ਤਪਸਵੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਲਗਾਓ। ਬਾਗਾਂ, ਮਜ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂ, ਮੰਦਰ, ਸ਼ਰਾਬ-ਘਰ, ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ, ਚੌਕਾਂ, ਕੂਆਂ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਸਭ ਇਕੱਠ, ਦਰਿਆ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਸੂਸ ਭੇਜੋ।” “ਉਹ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੀਖਾ; ਜਦ ਵੀ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੇ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ, ਸੌਂਹ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ, ਪੈਰ ਛੂਹਣਾ, ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥਾ ਚਾਹਵਾਲਾ ਕਰੇ।” “ਇਕ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਫਲ ਨਹੀਂ; ਜਾਂ ਫਲ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਚੜ੍ਹਨਾ ਔਖਾ; ਕੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਪੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਸਮਝੋ, ਪਰ ਪੀੜ ਤੋਂ ਬਚੋ।” “ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਾਲਾ ਪੀੜ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ: ਲਾਲਚੀ ਲਈ ਦੌਲਤ ਦੀ ਚਾਹ, ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਾਮ ਦੀ ਚਾਹ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਰਮ ਉਚਿਤ, ਨਿਵੇਂ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ।” “ਜੋ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਕਠੋਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪੀੜਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕਰੇ। ਜੋ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬਚ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।” “ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁੱਧੀ ਜਿੱਤ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੋ; ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ; ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਲ। ਜੋ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਕਰਕੇ, ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ ਸੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਹੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ।” “ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਲਾਹ ਵਿੱਚ ਰਾਜ਼ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਤੇ ਇਰਖਾ-ਰਹਿਤ; ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜਦ ਜਾਸੂਸ ਵੀ ਨਾ ਵੇਖਦੇ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲ ਦੀ ਛੱਤ, ਪੱਥਰ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਨਾ ਕਰੇ।” “ਸਲਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਣ; ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਨਾ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ-ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿਓ। ਪਾਰਟ, ਮੈਨਾ, ਜਾਂ ਬੱਚੇ, ਮੂਰਖ, ਜਿਹੇ ਵੀ ਆ ਜਾਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿਓ; ਤੇ ਸਲਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮਵਾਨ ਦੋ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੱਕਲ ਨੇ ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਗੂੜੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ।