ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਪਰ ਇਹ ਕੰਮ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ, ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੈਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੀ ਅੱਗ ਵੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਛੋਟਾ ਵੈਰੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਵਕਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜਾਂ ਬਹਿਰਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਵੈਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘਾਹ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਬਣਾਕੇ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਸੋ ਕੇ, ਜਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਰੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਤਿੰਨ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਰੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਹੀ ਕੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਜਦੋਂ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੱਟੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕਾਗਰ, ਗੁਪਤ, ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ, ਯਜ੍ਯ, ਤਪ, ਗੇਰੂਏ ਵਸਤ੍ਰ, ਜਟਾ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣ ਕੇ ਵਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਭੇੜੀਏ ਵਾਂਗ ਲੁੱਟ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਫਲਦਾਰ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੱਕਾ ਫਲ ਤੋੜ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਫਲ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਝਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਸਮਾਂ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਵਸਤੂ ਵਾਂਗ ਤੋੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ, ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਦੁਸ਼ਟ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸਮਝੌਤੇ, ਕਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਜਾਂ ਵੰਡ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਆਦਿ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਇਸ ਉੱਤੇ, ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਸਿਆਣੇ ਸਿਆਰ ਦੀ, ਜੋ ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਲੋਮੜੀ ਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ—ਸ਼ੇਰ, ਚੂਹਾ, ਭੇੜੀਆ ਅਤੇ ਰੀਛ—ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ੇਰ, ਪਰ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਚਲੋ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਚੂਹਾ ਇਸਦੇ ਪੈਰ ਚੀਰ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਪੈਰ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਦ ਸ਼ੇਰ ਇਸਨੂੰ ਫੜ ਲਵੇ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਸਿਆਰ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਾਰੇ ਨੇ ਮੰਨ ਲਈ। ਚੂਹੇ ਨੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਪੈਰ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਹਿਰਣ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਿਆਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਓ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਕਰਾਂਗਾ।" ਸਿਆਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਸਿਆਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਇਆ ਤੇ ਸਿਆਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ। ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ? ਅਸੀਂ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗੇ।" ਸਿਆਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣ, ਚੂਹਾ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ, ਅੱਜ ਇਹ ਹਿਰਣ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੋਣ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਉਹ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਜਾਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਐਸੇ ਹੀ, ਚੂਹਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਸਿਆਰ ਨੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣ, ਚੂਹਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਸੁਣ, ਇੱਥੇ ਨੇਵਲੇ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਹਿਰਣ ਦਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ। ਮੈਂ ਚੂਹਾ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚੂਹਾ ਆਪਣੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਭੇੜੀਆ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਆਉਣ ਤੇ, ਸਿਆਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੇਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਡਰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਰ ਲੈ।" ਸਿਆਰ ਦੀ ਉਕਸਾਵਟ ਤੇ, ਭੇੜੀਆ ਮਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ, ਨੇਵਲਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਸਿਆਰ ਨੇ ਨੇਵਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇ, ਫਿਰ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਮਾਸ ਖਾ ਲੈ।" ਨੇਵਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਬਹਾਦਰ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦਾ," ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਸਿਆਰ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਹਿਰਣ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਧਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਮਝਦਾਰੀ, ਯੋਜਨਾ, ਤੇ ਵਕਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।