ਇੱਕ ਵਾਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਅਣਗਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਵੀ ਰਾਏ ਹੈ—ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ, ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਜੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਪਾਂਡੁ ਦੀ ਵਾਰਸਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਰਾਜ ਪਾਏਗਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਜ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।" ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵੰਞਦੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇਯੋਗ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੁਖੀ ਰਹਿਣਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਝੂਠੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਣਾ—ਇਹ ਸਾਡੀ ਹਾਲਤ ਨਾ ਬਣੇ, ਰਾਜਨ! ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਸੋਚੋ। ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜ ਲੈ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ।" ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੋਚਿਆ, ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪਾਂਡੁ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗੂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ।" ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚੇਤੇ ਕਰਵਾਇਆ, "ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਰਾਜ ਉਸਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਉਲਟਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਲਈ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਉਸ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਭੀਸ਼ਮ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰਯ ਜੀ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਆਪਣਾ ਮਾਮਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ। ਵਿਦੁਰ ਸਾਡਾ ਸਾਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਕੇਲਾ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ ਹੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਵਾਰਣਾਵਤ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਚਿੱਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਟੇ ਵਾਂਗ ਰੁੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਖਤਮ ਕਰ।" ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਰਜਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਹਿਰ ਮੰਤਰੀ, ਕਣਿਕਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਾਂਡਵ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉੱਚੀ ਆਕਾਂਕਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਵਿਗੜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਕਣਿਕਾ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਂਡਵ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਸਭ ਨੇ ਕਣਿਕਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੀਏ?" ਕਣਿਕਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਗੁੱਝ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੱਖੇ ਪਰ ਸਚੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਗਲਤ ਨਾ ਮੰਨੀਂ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤੈਯਾਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਲੱਭਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਦਾ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਖਤੀ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਜ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਕਛੂਏ ਵਾਂਗ ਓਹਲੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।" ਕਣਿਕਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਜਤ ਖੋ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਲੋਕ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਾਜ, ਨਗਰ, ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਗੁਪਤ ਜਾਸੂਸ ਭੇਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦੇਣਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਜਬਤ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਣਿਕਾ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਾਂਟਾ ਵੀ, ਜੇ ਠੀਕ ਨਾ ਕਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਵਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਭਰੀ ਸਲਾਹ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।